Τα… ρετάλια τραγουδούν ακόμα

Ο Κώστας Σημίτης ομιλεί σε επίδοξα μέλη του ΠΑΣΟΚ υπό το φως των πολυελαίων

«Σιγά τον πολυέλαιο!». Η χαμηλόφωνη παρατήρηση στελέχους του ΠΑΣΟΚ που
βρισκόταν μεταξύ των ακροατών της ομιλίας του κ. Κ. Σημίτη στην εκδήλωση για
την κοινωνία των πολιτών έχει πολλές ερμηνείες.

Θα μπορούσε να αναφέρεται στους λαμπρούς πολυελαίους της αίθουσας Ball Room
του ξενοδοχείου «Μεγάλη Βρετανία». Ή θα μπορούσε να υπαινίσσεται ότι δεν
ειπώθηκε λέξη για την πολυσυζητημένη διεύρυνση του κυβερνώντος κόμματος, όπως
ευρέως αναμενόταν. Ή θα μπορούσε να εκφράζει την έντονη καχυποψία που
περιβάλλει τον δημόσιο ή ιδιωτικό διάλογο του Μεγάρου Μαξίμου με τους
διανοούμενους ποικίλων οργανώσεων. Ούτως ή άλλως, ο Πρωθυπουργός προτίμησε να
κάνει μια μάλλον ακαδημαϊκού περιεχομένου ομιλία με έμφαση στην
παγκοσμιοποίηση και τις συνέπειές της για την Ελλάδα.

Ο «κοσμικός προθάλαμος»

Η αδυναμία του κ. Σημίτη προς τις οργανώσεις πολιτών είναι, βεβαίως, υπόθεση
πολλών χρόνων και συμβολίζεται από τον ΟΠΕΚ, τον οποίο ίδρυσε ο ίδιος στις
αρχές της δεκαετίας του ’90. Ο «Όμιλος Προβληματισμού για τον Εκσυγχρονισμό
της Κοινωνίας» στέγασε την ομάδα Σημίτη τη δύσκολη περίοδο πριν από την άνοδο
στην ηγεσία του Κινήματος. Αντιμετωπίστηκε όμως με ένα μείγμα δυσφορίας,
περιφρόνησης και καχυποψίας από πολλά στελέχη του ΠΑΣΟΚ.

Η νοοτροπία αυτή εξακολουθεί να υφίσταται και μετά τη μετακόμιση του κ. Σημίτη
στο Μέγαρο Μαξίμου. Έτσι επισημαίνεται μετ’ εμφάσεως ότι «απουσίες υπουργών
και πρωτοκλασάτων στελεχών υπήρχαν πάντοτε σε εκδηλώσεις τέτοιου χαρακτήρα»
και αναφέρονται ως παραδείγματα οι ομιλίες στην Αθήνα των κ.κ. Μάσιμο Ντ’
Αλέμα και Ρομάνο Πρόντι. Γίνεται, βεβαίως, παραδεκτό ότι η ατμόσφαιρα έχει
επιβαρυνθεί από τις αποκαλύψεις για τον δείπνο στο σπίτι του υφυπουργού
Εργασίας κ. Χρ. Πρωτόπαπα και τη «δημιουργία κλίματος αντίθεσης μεταξύ
πρωτοκλασάτων και Πρωθυπουργού».

Τα πάρτι της Ιλεάνας Τούντα

Οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών θεωρούνται από πολλά στελέχη του ΠΑΣΟΚ
ως ένα είδος «Δούρειου Ίππου» όπου κρύβονται διάφοροι επώνυμοι της ευρύτερης
Αριστεράς, στους οποίους αποδίδεται ενδιαφέρον να μεταπηδήσουν στο κυβερνών
κόμμα. Ποιοι είναι αυτοί; Πρόκειται, όπως χαιρέκακα λέγεται, «για όλους
εκείνους που επί Παπανδρέου τους συναντούσες μόνο στο χριστουγεννιάτικο πάρτι
της γκαλερί της κυρίας Ιλεάνας Τούντα». Η αντίληψη αυτή αντιμετωπίζει
εκδηλώσεις, ομιλίες και δεξιώσεις ως «ένα είδος κοσμικού προθαλάμου» στο
ΠΑΣΟΚ, ενώ αμφισβητεί και την πολιτική χρησιμότητά της. Η ειρωνεία περισσεύει.
Υπουργός που δεν παρέστη στην εκδήλωση, είχε παρατηρήσει σε σύσκεψη στο
Μαξίμου ότι «οι πενήντα δεν γίνονται ούτε πενήντα-ένα». Ο υπαινιγμός είναι ότι
οι επώνυμοι του χώρου της Αριστεράς στους οποίους αποδίδεται πρόθεση
προσχώρησης στο ΠΑΣΟΚ, δεν έχουν απήχηση στην κοινωνία. Υπουργός που παρέστη
στη «Μεγάλη Βρετανία» επισημαίνει ότι «από την αρχή της χρονιάς έχω δεχθεί
δεκαπέντε τουλάχιστον προσκλήσεις σε διάφορα πάρτι οργανώσεων. Εγώ αλλιώς είχα
καταλάβει την πολιτική το ’70, νόμιζα ότι γίνεται στον δρόμο, όχι σε πάρτι και
συνεστιάσεις».

Ο φόβος για τη μεταπήδηση τρίτων στο ΠΑΣΟΚ δεν είναι παρανοϊκός, αλλά
πραγματικός και απευθύνεται ενίοτε προς οργανώσεις όπως η δραστήρια
«Πρωτοβουλία Πολιτών της Δημοκρατικής Αριστεράς και της Οικολογίας», η οποία
δημιουργήθηκε πριν από τις εκλογές με στόχο την υποστήριξη του κ. Σημίτη.
Υπάρχει, παραδείγματος χάριν, το επιτυχημένο πέρασμα της κυρίας Μυρσίνης
Ζορμπά από το Εθνικό Κέντρο Βιβλίο στην Ευρωβουλή. Δεν είναι η μόνη περίπτωση
επιτυχημένης «εισόδου». Ενδεικτικά μπορούν να αναφερθούν ο οικολόγος κ. Ηλ.
Ευθυμιόπουλος που είναι υφυπουργός Περιβάλλοντος ή ο καθηγητής κ. Ν.
Διαμαντούρος, εκ της ιδρυτικής ομάδας του ΟΠΕΚ, στον Συνήγορο του Πολίτη. Η
αφθονία εξω-κοινοβουλευτικών ή ακόμη και εξω-πολιτικών προσώπων στην κυβέρνηση
του κ. Σημίτη επιτείνει την καχυποψία.

Συκοφαντίες και μεταγραφές

Στο Μέγαρο Μαξίμου επιμένουν ότι η υπόθεση της διεύρυνσης ευτελίζεται ή
συκοφαντείται όταν παρουσιάζεται με όρους «μεταγραφών»: εκδηλώσεις και ομιλίες
έχουν χαρακτήρα «ζύμωσης ιδεών» που ανταποκρίνεται στο αίτημα της ελληνικής
κοινωνίας για εκσυγχρονισμό. Αντιστοίχως, επισημαίνεται ότι το άνοιγμα δεν
είναι μόνο προς τα αριστερά ούτε μπορεί να μονοπωληθεί από οργανώσεις που
εγγράφονται στον χώρο μεταξύ ΠΑΣΟΚ και ΣΥΝ. Επ’ αυτού αξίζει να σημειωθεί ότι
από τη λίστα των οργανώσεων στο προσκλητήριο της εκδήλωσης απουσίαζε η
Ανανεωτική Εκσυγχρονιστική Κίνηση της Αριστεράς, παρότι ο κ. Ν. Μπίστης και οι
συν αυτώ ήταν παρόντες στην αίθουσα Ball Room. Σύμφωνα με την ανάλυση αυτή, το
ιδεολογικό φάσμα που εκφραζόταν από τις οικοδέσποινες οργανώσεις περιλαμβάνει
και την Κεντροδεξιά. Ούτως ή άλλως, ο κ. Σημίτης εμφανίζεται ικανοποιημένος
από την εκδήλωση, «που δεν ήταν κομματική», και περιλάμβανε εκπροσώπους του
πανεπιστημιακού, καλλιτεχνικού και επιχειρηματικού χώρου.