«Οι Ελληνίδες κέρδισαν 15′ και φορτώθηκαν όλα τα άλλα»

<

«Α! Είναι η Ημέρα της Γυναίκας; Δεν το ήξερα, από εσάς το μαθαίνω. Αλλά τώρα
που μου το είπατε θα το εκμεταλλευθώ. Θα ζητήσω από τους συναδέλφους μου στα
γυρίσματα να με προσέξουν περισσότερο». Αυτά ήταν τα πρώτα λόγια που είπε στα
«ΝΕΑ» η γνωστή ηθοποιός και σεναριογράφος Δήμητρα Παπαδοπούλου, σχολιάζοντας
ουσιαστικά με το δικό της χαρακτηριστικό χιούμορ τη σημερινή γιορτή.

«Μα εγώ δεν θυμάμαι ούτε τα γενέθλιά μου», συνέχισε. Η ίδια δεν θεωρεί τη
γιορτή αυτή μια κατασκευή που λειτουργεί ως άλλοθι σε μια κοινωνία που έχει
φερθεί άσχημα στις γυναίκες. «Αντίθετα οι γιορτές είναι γυναικεία λειτουργία.
Ταιριάζουν περισσότερο στη γυναικεία ψυχολογία και μάλλον είναι δικό της
δημιούργημα. Της γυναίκας και των ανθοπωλών, για τους γνωστούς εμπορικούς
λόγους».

Άλλωστε ο καθένας γιορτάζει όποτε νομίζει. Και όσο για τον λόγο ύπαρξης της
συγκεκριμένης ημέρας, η κ. Παπαδοπούλου απαντά μ’ ένα καυστικό σχόλιο. «Μα,
να, ήδη εσείς έχετε βρει ένα θέμα για να γράφετε».

Για την ίδια, η σημερινή ημέρα δεν θα έχει τίποτα διαφορετικό από τη χθεσινή.
Ούτε φυσικά περιμένει λουλούδια ή ένα ρομαντικό δείπνο, όπως συνηθίζεται. «Θα
το δεχόμουν μόνο αν γινόταν με χιουμοριστική διάθεση, διαφορετικά ποτέ δεν θα
το έπαιρνα στα σοβαρά».

Φεμινίστρια; «Τι σημαίνει αυτό; Εγώ θέλω ισότητα τόσο απέναντι στους άνδρες
όσο και απέναντι στις γυναίκες. Η σχέση ανδρών και γυναικών είναι μια αιώνια
μάχη και μια αιώνια ανακωχή. Έχει μεγάλες νίκες και μεγάλες ήττες».

Πάντως στον χώρο του θεάματος η γυναικεία προσωπικότητα διαφέρει από την
ανδρική. «Είναι πιο εργατικές, είναι περισσότερο αγωνίστριες. Αλλά και
ανταγωνιστικές, κυρίως στις μεταξύ τους σχέσεις». Όσο για τον ρόλο που έπαιξε
και παίζει κατά καιρούς το φύλο της στον εργασιακό χώρο, αυτός άλλοτε θετικός
και άλλοτε αρνητικός, ποτέ όμως δεν είναι αδιάφορος. «Στη γυναίκα
δικαιολογείται ακόμη να είναι αδύναμη και αυτό μπορεί να το απολαύσει.
Υπάρχουν όμως και στιγμές που οι άνδρες κυρίως συνάδελφοι δεν αντέχουν όταν
συνειδητοποιούν ότι μπορείς να κάνεις κάτι εξίσου καλά ή ακόμα και καλύτερα
από εκείνους. Είναι γεγονός ότι οι κάποιοι άνδρες σήμερα φοβούνται».

Η ίδια δεν έχει ακόμη αντιμετωπίσει ούτε το δίλημμα ούτε τον συνδυασμό
καριέρας και οικογένειας. Αυτό είναι η επιλογή της. «Πάντως οι εργαζόμενες
γυναίκες έχουν περισσότερες υποχρεώσεις. Πρέπει να είναι άνδρες στη δουλειά
και γυναίκες-νοικοκυρές στο σπίτι».

ΟΛΓΑ ΜΑΛΕΑ

«Η γοητεία τού να αγωνίζεσαι για καινούργια πράγματα»…

…«Μπροστά στην παράλυση, καλύτερα η δυσκολία»… Είναι το μήνυμα της Όλγας
Μαλέα για τη σημερινή ημέρα. «Το ότι πρέπει πια να παλέψουμε μάς κάνει πιο
υπεύθυνους, αφού προχωράμε με δικές μας επιλογές κι όχι με επιλογές-πακέτο της
προηγούμενης γενιάς και των κοινωνικών προσδοκιών της». Άλλωστε «η δυσκολία να
αγωνίζεσαι για καινούργια πράγματα όχι μόνο σε κάνει πιο υπεύθυνο, αλλά έχει
και γοητεία».

«Εν εξελίξει» και «καλύτερα σε σχέση με παλιότερα» χαρακτηρίζει τα θέματα της
ισότητας στη χώρα μας η σκηνοθέτις των ταινιών «Ριζότο», «Η διακριτική γοητεία
των αρσενικών» και «Ο οργασμός της αγελάδας». Ωστόσο, η ισότητα δεν είναι
πλήρης, αφού «έχουμε ακόμα πολύ δρόμο ψυχολογικά και οι άνδρες και οι
γυναίκες». «Η δικιά μου γενιά, των γυναικών που είναι σήμερα σαράντα,
επωμίστηκε πολλά. Κι αυτό επειδή οι γυναίκες δούλευαν αλλά δεν τους έλεγε
κανείς «τώρα ξεκουράσου, μην κάνεις τις δουλειές του σπιτιού»», λέει η κ.
Μαλέα.

Σήμερα οι γυναίκες αρχίζουν να έχουν άλλες απαιτήσεις, αλλά οι επιλογές της
καθεμιάς εξαρτώνται και από τον τρόπο που έχει μεγαλώσει. «Όταν μεγαλώνει ένα
κορίτσι, το λένε από τη μια να είναι καλό στα μαθήματά του κι από την άλλη να
μην ανταγωνίζεται τα αγόρια και να μη δείχνει έξυπνο». Οι εξελίξεις είναι
θετικές, παραδέχεται, αλλά κάθε επιλογή έχει και το κόστος της, αφού οι
γυναίκες σήμερα συνδυάζουν καριέρα και οικογένεια. Αυτό όμως είναι καλύτερο
από το να είσαι εγκλωβισμένος σε ένα παρελθόν που δεν έχει διέξοδο.

Για το δίλημμα καριέρα-οικογένεια «φταίει η κοινωνία που το θέτει», αφού «κάθε
άνθρωπος είναι προϊόν της εποχής του» και «έχουν σπάσει πια τα στεγανά σύμφωνα
με τα οποία οι γυναίκες μπορούσαν να κάνουν μόνο αυτά κι όχι εκείνα». Αναφέρει
το δικό της παράδειγμα, λέγοντας ότι «εγώ έκανα παιδιά, αλλά προχώρησα και
στην καριέρα μου. Αν είχα κάνει μόνο παιδιά, θα τους είχα βγάλει όλα μου τα
απωθημένα. Στις πιέσεις δεν μπορείς να λες πάντα ναι, ούτε πάντα όχι», καταλήγει.

ΡΕΝΙΑ ΤΣΙΤΣΙΜΠΙΚΟΥ

Οι άνδρες πανικοβάλλονται με τις δυναμικές γυναίκες

«Είναι πανικόβλητοι! Φοβούνται τις δυναμικές και ανεξάρτητες γυναίκες. Εκείνες
που έχουν πάρει τη ζωή στα χέρια τους. Τις φοβούνται γιατί δεν μπορούν να τις
ελέγξουν. Γιατί η σχέση άνδρας – γυναίκα ξεφεύγει πλέον από το αρχέγονο
πρότυπο του υποταγμένου θηλυκού».

Στα 26 της χρόνια η Ρένια Τσιτσιμπίκου, παρουσιάστρια στην εκπομπή «Χάκερς»
στο κανάλι Alter, έχει ήδη γνωρίσει τη γεύση της επιτυχίας. Παιδί των νέων
τεχνολογιών, η ίδια δεν πιστεύει ότι οι γυναίκες μειονεκτούν σε αυτό το
σημείο. «Απλώς, κάποιες δεν αποφασίζουν να ασχοληθούν. Αν όμως το κάνουν, τότε
μπορούν εξίσου καλά με τους άνδρες».

«Η κατάσταση έχει σαφώς βελτιωθεί στον εργασιακό τομέα. Δεν συμβαίνει όμως το
ίδιο και στην οικογένεια. Εκεί παραδοσιακά οι γυναίκες φορτώνονται μεγαλύτερα
βάρη, το σπίτι, τα παιδιά. Η γυναίκα δεν έχει ξεφύγει ακόμα από τον ρόλο της
νοικοκυράς». Όχι πως είναι φεμινίστρια, δεν της αρέσουν άλλωστε αυτές οι
«ταμπέλες». Η ισότητα όμως, αν και βρίσκεται σε καλό δρόμο, θέλει ακόμα χρόνο.
«Πάντως οι γυναίκες το παλεύουν και τα αποτελέσματα θα φανούν τα επόμενα
χρόνια, στις οικογένειες που θα φτιάξουν οι νέοι της γενιάς μου».

Εκείνη πάντως δεν μπορεί ακόμα να μιλήσει για τον συνδυασμό καριέρας και
οικογένειας. «Ρωτήστε με όταν θα φθάσω τα 30», απαντά. Και συμπληρώνει ότι
«πριν από αυτήν την ηλικία ο γάμος σημαίνει απλώς μεγάλες ευθύνες σε λάθος
ώρα».

Παρά την πρόοδο, τα μεγάλα ανδρικά κάστρα παραμένουν. «Οι άνδρες συνεχίζουν
από τη μία να πιστεύουν ότι η απιστία είναι κεκτημένο δικαίωμά τους και από
την άλλη να παρακολουθούν ποδόσφαιρο με τους φίλους τους. Και εδώ τους ζηλεύω.
Εκείνοι ποτέ δεν χαλούν τις παρέες τους για μία σχέση. Αντίθετα, μια γυναίκα
όταν ερωτευθεί μπορεί να ξεκόψει από τις φίλες της».

Ημέρα της Γυναίκας η σημερινή και η Ρένια μπορεί να το γνωρίζει,«διαφημίζεται
πολύ άλλωστε για ευνόητους λόγους», αλλά δεν συμφωνεί και μάλιστα καθόλου!
«Δηλαδή μόνο σήμερα θα προσέχουμε και θα σεβόμαστε τις γυναίκες; Βλέπω καμιά
φορά τη μητέρα μου και πραγματικά τη θεωρώ ηρωίδα. Και αυτό το σκέπτομαι και
της το αναγνωρίζω κάθε μέρα». Για την 26χρονη Ρένια οι γυναίκες δεν είναι ούτε
ανώτερες ούτε κατώτερες, είναι απλώς διαφορετικές,«όπως κάθε άνθρωπος άλλωστε
έχει τη μοναδικότητά του».

ΛΕΝΑ ΔΙΒΑΝΗ

«Είναι αστείο να λέμε ότι ισχύει η ισότητα»

Οι Ελληνίδες κατέκτησαν το δικαίωμα στην εργασία, «ένα μικρό θαύμα για τη
γενιά των μαμάδων μας», αλλά τα φορτώθηκαν όλα: σπίτι, παιδιά, φροντίδα της
οικογένειας και δουλειά.

Για την ισότητα, «κανένας σοβαρός άνθρωπος δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι
υπάρχει ισότητα των δύο φύλων στην Ελλάδα σήμερα και αρκεί να σκεφθεί πόσο
χαμηλό είναι το ποσοστό των γυναικών στην πολιτική εκπροσώπηση», λέει η κ.
Λένα Διβάνη, συγγραφέας, καθηγήτρια Ιστορίας της βαλκανικής και ελληνικής
εξωτερικής πολιτικής στη Νομική Σχολή Αθηνών.

Όσο για το τι κέρδισε η γυναίκα από τον προσωπικό της χρόνο… πρόκειται για
ένα τέταρτο της ώρας, δηλαδή 15 λεπτά! Σε μια Διάσκεψη για τη Γυναίκα που
έγινε πρόσφατα, υπολογίστηκε ότι το ποσοστό μείωσης της προσφοράς της γυναίκας
στο σπίτι και στην οικογένεια ήταν ένα τέταρτο! «Ξεφορτωθήκαμε ένα τέταρτο και
τα φορτωθήκαμε όλα», σχολιάζει η κ. Διβάνη.

Αλλάζουν πρακτικά

Στη χώρα μας πάντως, «δεν έγινε καμιά συζήτηση γι΄ αυτό. Ο φεμινισμός είναι το
μόνο κίνημα που ξεφορτώθηκε η ανθρωπότητα μ΄ ένα γέλιο, έγραφε η κ.
Φραγκουδάκη. Κι αυτό είναι αλήθεια. Ο όρος φορτίστηκε αρνητικά, όπως και ό,τι
άλλο καλό για τον άνθρωπο». Οι Ελληνίδες όμως, άλλαξαν; «Άλλαξαν με πρακτικό
τρόπο, διότι αγανακτούν. Κέρδισαν την οικονομική τους ανεξαρτησία και μπορούν
πια να διαπραγματεύονται με τους άνδρες.

Δεν είναι τυχαίο ότι αυξάνονται τα διαζύγια, αφού η Ελληνίδα δεν είναι πια
υποχρεωμένη να κρατήσει ένα γάμο αναγκαστικά, επειδή εξαρτάται από τον σύζυγό
της». «Ε, αν τα κάνεις όλα σ΄ αυτή τη ζωή, ζητάς και λίγη κατανόηση και
ανθρωπιά», λέει γελώντας.

Οι Έλληνες ωστόσο δεν άλλαξαν. «Δεν μπορούν ακόμη να δεχθούν το γεγονός ότι οι
γυναίκες έχουν διαπραγματευτική ισχύ. Φέρονται όπως το μοναχοπαίδι όταν
πρόκειται να γεννηθεί κι άλλο παιδί στην οικογένεια».

Βρισκόμαστε σε φάση μεταβατική, αφού οι άνδρες «απαιτούν τα πάντα από εμάς ­
να είμαστε μαμάδες, γιαγιάδες, νοικοκυρές, κουκλάρες και σούπερ-επιτυχημένες.
Και βέβαια, αρνούνται να πλύνουν και κανένα πιάτο».

Τι πρέπει να γίνει για να προσαρμοστούμε στα νέα δεδομένα; «Να καταλάβουμε
τους άλλους και να ζήσουμε μαζί, να μπούμε στο… ίδιο παπούτσι». Αυτό
επιχειρεί η κ. Διβάνη στο τελευταίο της βιβλίο, το «Εργαζόμενο αγόρι», ένα…
γαλάζιο μυθιστόρημα κοινωνικής φαντασίας, όπως το χαρακτηρίζει.

Ήρωας του βιβλίου ο Χάρης, ένας νεαρός άνδρας που φεύγει από την Ιεράπετρα για
την Αθήνα για να γίνει ένα… ανεξάρτητο και εργαζόμενο αγόρι, και
αντιμετωπίζει πρόβλημα… επιβίωσης σε μια πόλη, όπου οι νεαροί άνδρες είναι
συνήθως αντικείμενο του πόθου ή υποψήφιοι καλοί σύζυγοι και πατεράδες. «Στο
βιβλίο αντιστρέφω το μοντέλο και βάζω τις γυναίκες σε θέσεις εξουσίας. Εκεί
φαίνεται, μέσα από κάποιες καταστάσεις, πόσο αστεία φερόμαστε καθημερινά
άνδρες και γυναίκες», σχολιάζει η κ. Διβάνη.

Βήμα μπροστά

Η ίδια προτείνει να συνειδητοποιήσουμε την ιστορία μας, αφού «η Ελλάδα είναι
φαλλοκρατική, όπως και όλες οι μεσογειακές χώρες» και να καταλάβουμε πως ό,τι
ζούμε είναι «σημείο των καιρών». «Είμαστε σε μια κρίσιμη περίοδο που πρέπει να
γίνει ένα οριστικό βήμα μπροστά. Αν δεν γίνει αυτό, θα γυρίσουμε πάλι πίσω.

Το γεγονός ότι σημειώνεται μια στροφή προς την οικογένεια και τη μητρότητα,
δεν είναι καθόλου αθώο…».

Καταλήγοντας, υπενθυμίζει ότι «την ισότητα δεν την κέρδισαν όλες οι γυναίκες
και αρκεί να σκεφτεί κανείς τι γίνεται στο Αφγανιστάν ή την Αφρική. Ας δούμε
πια και έξω από την Ευρώπη, γιατί ο ευρωκεντρισμός μάς κάνει να θεωρούμε ότι
οι άλλοι δεν υπάρχουν».

Η Δήμητρα Παπαδοπούλου είναι ηθοποιός – σεναριογράφος

Η Όλγα Μαλέα είναι σκηνοθέτις

Η Ρένια Τσιτσιμπίκου είναι παρουσιάστρια στην εκπομπή «HACKERS», στο
κανάλι ALTER

Η Λένα Διβάνη είναι καθηγήτρια Ιστορίας στη Νομική Σχολή Αθηνών