Πρόσωπα Ένας «παρεξηγημένος» συγγραφέας

Αμός Οζ. Ο δημοφιλέστερος εν ζωή συγγραφέας του Ισραήλ

«Η εμμονή που έχω με τους εποίκους, την Ειρήνη Τώρα, τους Παλαιστινίους, τους
Μουσουλμάνους φονταμενταλιστές, σταματάει γύρω στις 8 κάθε βράδυ. Με τον
δέοντα σεβασμό, όλους αυτούς τους γοητευτικούς ανθρώπους ­ τον Αραφάτ, τον
Σαρόν ­ τους διώχνω τη νύχτα. Μετά τις 8 μ.μ., η παρέα μου είναι διαφορετική:
λίγη λογοτεχνία, λίγη μουσική, λίγη τέχνη… Αν αρχίσω να πολεμάω τους
φανατικούς 24 ώρες το 24ωρο, τότε θα γίνω κι εγώ φανατικός».

Ο Αμός Οζ, 62 χρόνων, έχει γράψει μια ντουζίνα μυθιστορήματα και είναι ο
επιφανέστερος δοκιμιογράφος της ισραηλινής αριστεράς για τον πόλεμο που
διεξάγει το Ισραήλ από το 1948. Όταν ο Σαρόν είχε ονομάσει την εισβολή στον
Λίβανο, το 1982, «Επιχείρηση Ειρήνη για τη Γαλιλαία», εκείνος έγραφε: «Όποτε ο
πόλεμος αποκαλείται ειρήνη, όπου η καταπίεση και οι διώξεις αναφέρονται ως
ασφάλεια και η δολοφονία αποκαλείται απελευθέρωση, ο εκφυλισμός της γλώσσας
προηγείται και προετοιμάζει τον εκφυλισμό της ζωής και της αξιοπρέπειας».

Ωστόσο η μοίρα τού πιο δημοφιλούς εν ζωή συγγραφέα του Ισραήλ είναι να είναι
παρεξηγημένος: «Αν γράψω μια ιστορία για το ξελόγιασμα της γιαγιάς μου από τον
γαλατά, όλοι θα πουν αμέσως ότι η γιαγιά μου συμβολίζει την εβραϊκή παράδοση,
ο γαλατάς είναι ο αραβικός κόσμος, και το γάλα είναι η βία… Είναι αδιέξοδο.
Αλλά συμβαίνει τόσο καιρό τώρα, που το έχω πάρει απόφαση». Έτσι συνέβη και με
το τελευταίο βιβλίο του, «Η ίδια θάλασσα» (εκδόθηκε πρόσφατα στα αγγλικά από
τον οίκο Chatto & Windus). Ο βρετανικός «Ομπζέρβερ» έγραψε πως είναι «η
αλληγορία του Αμός Οζ για την κρίση στη Μέση Ανατολή» και εικονογράφησε το
κομμάτι με φωτογραφία από πρόσφατη κηδεία στη Δυτική Όχθη. «Δεν πιστεύω ότι
είχαν διαβάσει το βιβλίο», σχολιάζει ο συγγραφέας. Είναι πράγματι «ένα
μυθιστόρημα για την ειρηνευτική διαδικασία ­ την ειρηνευτική διαδικασία με τον
εαυτό μου». Αναφέρεται σ’ αυτό στη σχέση του με τους γονείς του, Εβραίους της
Ευρώπης, που δυσκολεύτηκαν να γίνουν Ισραηλινοί, ο πατέρας του ένας δεξιός τον
οποίο ο Οζ απέρριψε, η μητέρα του αυτόχειρας όταν εκείνος ήταν 12 χρόνων.
«Κύριε Οζ, μ’ αυτό το βιβλίο με γελάσατε», του έγραψε ένας μεσήλικας αγρότης.
«Το κατάπια με μια γουλιά πιστεύοντας ότι είναι γάλα. Μόνον όταν έφτασα στο
τέλος συνειδητοποίησα ότι ήταν μπράντυ».

«Πρόθεσή μου όλη μου τη ζωή», τονίζει ο Οζ, «ήταν να τραβήξω μια γραμμή
ανάμεσα στις πολιτικές μου περιηγήσεις και τα γραπτά μου. Πεποίθησή μου είναι
ότι μπορείς να είσαι ένας θαυμάσιος γυναικολόγος και ένας εξαιρετικός εραστής.
Αλλά όχι ταυτόχρονα. Το πρόβλημά μου είναι ότι ο κόσμος ψάχνει πάντα για τον
γυναικολόγο, όταν εγώ κάνω έρωτα».