Υπεύθυνοι δεν ήταν μόνο οι ναζί

Η παρέλαση (πάνω). Γυναίκες του Εθνικοσοσιαλιστικού Κόμματος παρελαύνουν. Μελέτη, ωστόσο, υποστηρίζει πως δεν ήταν μόνο αυτοί που τάσσονταν με τους ναζί εκείνοι που συγκατέθεσαν στην εξολόθρευση των μειονοτήτων. Δεξιά, προπαγανδιστική αφίσα που περιλαμβάνει απόσπασμα από λόγο του Χίτλερ

Στην πλειονότητά τους οι Γερμανοί πολίτες γνώριζαν για το υπό εξέλιξη
Ολοκαύτωμα του Χίτλερ, σύμφωνα με μία νέα μελέτη που βλέπει το φως της
δημοσιότητας. Γνώριζαν ότι τα στρατόπεδα συγκέντρωσης ήταν γεμάτα Εβραίους που
είχαν στιγματιστεί ως κατώτερα όντα και μιάσματα της φυλής. Γνώριζαν ότι
εκείνοι, όπως άλλες ομάδες και μειονότητες, εξολοθρεύονταν.

Γνώριζαν ότι ο Αδόλφος Χίτλερ είχε επανειλημμένα προβλέψει την εξόντωση κάθε
Εβραίου που ζούσε σε γερμανικό έδαφος. Γνώριζαν αυτές τις λεπτομέρειες, γιατί
είχαν διαβάσει γι’ αυτές. Γνώριζαν γιατί τα στρατόπεδα και τα μέτρα που
ελήφθησαν εναντίον των Εβραίων είχαν προβληθεί σε περίοπτη θέση, περίτρανα,
βήμα βήμα, σε χιλιάδες άρθρα των μέσων ενημέρωσης και αφίσες, χάρη στην
έμπνευση ανώτατων αξιωματούχων… Αυτά αποκαλύπτει η μελέτη που πρόκειται να
εκδοθεί ταυτόχρονα στη Βρετανία και τις Ηνωμένες Πολιτείες τον ερχόμενο μήνα
και η οποία χαρακτηρίστηκε συνταρακτική από τον εκδοτικό οίκο Oxford
University Press ­ παράρτημα του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης ­ ενώ χαιρετίστηκε
και από άλλους ιστορικούς. Όπως υποστηρίζει ο Ρόμπερτ Τζέλατλι, τα σχετικά
δημοσιεύματα σε εφημερίδες και περιοδικά όλης της χώρας ήταν μέρος της
διαδικασίας αναισθητοποίησης του κοινού, η οποία αποδείχτηκε ιδιαίτερα
επιτυχής, καταλήγοντας στη δολοφονία 6 εκατομμυρίων Εβραίων. Το βιβλίο του
«Backing Hitler» (Υποστηρίζοντας τον Χίτλερ) στηρίζεται στην πρώτη συστηματική
ανάλυση που έγινε από ιστορικό σε ό,τι σώθηκε από τα αρχεία των γερμανικών
εφημερίδων και περιοδικών από το 1933, το έτος δηλαδή που ο Χίτλερ έγινε
καγκελάριος. Για τη διεξαγωγή της έρευνας χρειάστηκαν ατέλειωτες ώρες και
δεκάδες φάκελοι με φωτοτυπίες από τα 24 έντυπα, βασικές εφημερίδες και
περιοδικά, που κυκλοφορούσαν εκείνη την περίοδο. Τα συμπεράσματα της έρευνας,
σύμφωνα με τον καθηγητή Τζέλατλι, ανατρέπουν τον ισχυρισμό ότι οι Γερμανοί
πολίτες δεν γνώριζαν για τις κτηνωδίες που διαπράχθηκαν στα στρατόπεδα
συγκέντρωσης, άποψη που έγινε αποδεκτή από τους περισσότερους ιστορικούς. Το
βιβλίο καταλήγει στο ότι το μοναδικό πράγμα που ενδεχομένως πολλοί Γερμανοί να
μην ήξεραν, ήταν η χρήση των «βιομηχανοποιημένων» θαλάμων αερίων, διότι, αν
και παράδοξο, κανένα δημοσίευμα δεν αναφερόταν σ’ αυτήν την πλευρά της
«τελικής λύσης». Ωστόσο, έως το τέλος του πολέμου, στρατόπεδα υπήρχαν σε όλη
τη χώρα και πολλοί Γερμανοί εργάστηκαν σ’ αυτά.

Ο Τζέλατλι άρχισε την έρευνά του με αφορμή ένα δημοσίευμα που έπεσε στα χέρια
του και αναφερόταν στην υπόθεση μιας γυναίκας που κλήθηκε στη Γκεστάπο, γιατί
«έμοιαζε με Εβραία» και φερόταν να έχει σεξουαλικές σχέσεις με έναν γείτονα.
«Επί δεκαετίες η γενιά μου άκουγε ότι αυτό το είδος τρομοκρατίας διεξαγόταν
υπό πλήρη μυστικότητα», γράφει. Κατά την προσπάθειά του, ανακάλυψε ότι από το
1933 τοπικές εφημερίδες κάλυψαν τη δολοφονία 12 κρατουμένων από δεσμοφύλακες
στο Νταχάου, το πρώτο κέντρο που συστάθηκε ως «πρότυπο» στρατόπεδο
συγκέντρωσης, αρχικά για κομμουνιστές. Στις 23 Μαΐου, η εφημερίδα «Dachauer
Zeitung» έγραψε ότι το στρατόπεδο είναι το πιο γνωστό μέρος της Γερμανίας και
έφερνε «νέα ελπίδα στον επιχειρηματικό κόσμο του Νταχάου». Έως το 1934, η
βασική εφημερίδα των ναζί, ευρείας κυκλοφορίας, «Volkische Beobachter», έκανε
λόγο για διεύρυνση της πολιτικής και σε άλλους «πολιτικούς εγκληματίες»,
μεταξύ των οποίων και Εβραίοι που κατηγορούνταν για «μίανση της φυλής». Έως το
1936, έπαψε να αναφέρεται το θέμα των κομμουνιστών κρατουμένων: σε ένα
δημοσίευμα, συνοδευόμενο από φωτογραφίες, στην εφημερίδα των Ες Ες «Das
Schwarze Korps» τα στρατόπεδα χαρακτηρίζονταν ως χώροι για «μιάσματα της
φυλής, βιαστές, σεξουαλικά ανώμαλους και εθισμένους εγκληματίες».

Αυτή η γενικευμένη αποστολή, όπως την αποκαλεί ο Τζέλατλι, αντικατοπτριζόταν
στις φωτογραφίες τής «Volkische Beobachter», που εμφάνιζαν «τυπικούς
υπανθρώπους», μεταξύ των οποίων και Εβραίοι με «παραμορφωμένο σχήμα κεφαλιού».
Πρώτη φορά η κράτησή τους αναφερόταν ως διαρκής. Τον Ιανουάριο του 1937, η
«Berliner Borsen Zeitung» έγραψε ότι ο αρχηγός των Ες Ες, Χάινριχ Χίμλερ,
ανακοίνωσε ότι χρειάζονται «ακόμη περισσότερα στρατόπεδα» για «εκείνους τους
υδροκέφαλους, αλλήθωρους, παραμορφωμένους μισο-εβραίους και για μια ολόκληρη
σειρά από κατώτερα φυλετικά είδη».

Η ολέθρια προφητεία του Αδόλφου Χίτλερ

Μια αφίσα του υπουργείου Προπαγάνδας, το 1941, αναπαράγει μέρος μιας ομιλίας
του Χίτλερ η οποία έγινε στο Ράιχσταγκ τον Ιανουάριο του 1939, δύο χρόνια πριν
από τη μυστική διάσκεψη όπου αποφασίστηκε η εξόντωση όλων των Εβραίων της
Ευρώπης, γράφει ο Τζον Ίζαρντ στην εφημερίδα «Γκάρντιαν».

Με βάση την «προφητεία» του Χίτλερ «Αν οι Εβραίοι κεφαλαιούχοι διεθνώς
πετύχουν άλλη μια φορά να βυθίσουν τα έθνη σε παγκόσμιο πόλεμο, το αποτέλεσμα
δεν θα είναι νίκη των Εβραίων αλλά ο αφανισμός της εβραϊκής φυλής από την
Ευρώπη». Οι αφίσες κυκλοφόρησαν σε όλη τη Γερμανία το 1941.

Στις 16 Νοεμβρίου οι εφημερίδες έγραψαν ότι η προφητεία «επαληθεύεται»,
αποδίδοντας τη φράση στον Γκέμπελς, στη διάρκεια ομιλίας του κατά την οποία
επιχειρηματολογούσε για τα κίτρινα αστέρια που έπρεπε να φορούν οι Εβραίοι.
Λίγο νωρίτερα, στις 30 Ιανουαρίου του ίδιου έτους, ο Χίτλερ καλούσε σε
συστράτευση ενάντια στους Εβραίους, «τον μεγαλύτερο εχθρό». Θύμισε σε όλη τη
Γερμανία την «προφητεία» του, πριν αρχίσει ο πόλεμος, το 1939.

Η εφημερίδα των ναζί «Volkische Beobachter» κυκλοφόρησε με τίτλο «Der Jude
wird ausgerottet werden» ­ «Ο Εβραίος θα εξοντωθεί». Πρόσθετε όμως ότι αυτό θα
συμβεί με τη λήξη του πολέμου. Η προ-πολεμική «προφητεία» του Χίτλερ ήταν
διφορούμενη ως προς τον χρόνο.