Πίνουν και αντέχουν οι μαθητές

Οι μαθητές της Β’ και Γ’ Λυκείου μπορούν αρκετά εύκολα να βρουν ναρκωτικά.
Τόσο στο σχολείο όσο και αλλού. Αυτό δεν ισχύει μόνο για τους μαθητές της
χώρας μας, αλλά και για εκείνους των υπολοίπων χωρών της Ευρώπης καθώς και των
ΗΠΑ.

Η συγκεκριμένη διαπίστωση είναι ίσως και το πιο ουσιαστικό συμπέρασμα που
προκύπτει μέσα από την έρευνα που πραγματοποίησε το 1999 η ομάδα ESPAD
(Ευρωπαϊκή Έρευνα για τη Χρήση Οινοπνευματωδών και Άλλων Ναρκωτικών), που
ανήκει στο Συμβούλιο της Ευρώπης. Η χώρα μας μετείχε για πρώτη φορά στην
έρευνα αυτή. Για να ολοκληρωθεί χρειάστηκε να ερωτηθούν πανελλαδικά 2.205
μαθητές ηλικίας 16 χρόνων που γεννήθηκαν το 1983. Από όλους αυτούς τους
μαθητές, όταν τέθηκε το ερώτημα για το πόσο εύκολο είναι να προμηθευτούν
κάνναβη, το 65% απάντησε ότι είναι πολύ εύκολο να βρουν τη συγκεκριμένη ουσία
σε οποιοδήποτε μέρος ενώ το 18% είπε πως υπάρχει η ίδια ευκολία ακόμη και για
τον χώρο του σχολείου.

Οι Έλληνες μαθητές δεν διεκδικούν καμία πρωτιά στην κατανάλωση αλκοόλ και στη
χρήση ναρκωτικών ουσιών συγκριτικά με τους άλλους Ευρωπαίους και Αμερικανούς
συνομηλίκους τους. Αντιθέτως, αυτό που φαίνεται να ισχύει είναι ότι οι
σημερινοί δεκαεξάρηδες πίνουν αρκετά χωρίς να μεθούν, καπνίζουν λιγότερο από
τους άλλους και δείχνουν μια ιδιαίτερη έφεση στο να κάνουν χρήση εισπνεόμενων
διαλυτών, που είναι ουσίες νόμιμες, εύκολες στο να τις βρει κανείς και
παράλληλα ιδιαίτερα επικίνδυνες.

Με γερή κράση

Έτσι λοιπόν, ενώ ο μέσος όρος των μαθητών σε όλες τις άλλες χώρες που
κατανάλωσαν αλκοόλ τον τελευταίο χρόνο πριν την έρευνα είναι 83%, στην Ελλάδα
το νούμερο αυτό φθάνει το 94%. Παρά το γεγονός αυτό όμως οι Έλληνες μαθητές
επιδεικνύουν γερή κράση καθώς έχει μεθύσει, στο ίδιο χρονικό διάστημα, το 42%
από αυτούς την ώρα που ο αντίστοιχος μέσος όρος στις άλλες χώρες είναι 52%.

Κακή σχέση φαίνεται πως έχουν με το κάπνισμα οι Έλληνες μαθητές ή τουλάχιστον
χειρότερη απ’ ό,τι οι άλλοι συνομήλικοί τους. Ο μέσος όρος των παιδιών που
έχουν καπνίσει (σε όλη τους τη ζωή) είναι 59% ενώ το αντίστοιχο νούμερο για
τις άλλες χώρες είναι αρκετά υψηλότερο και φθάνει το 69%. Πολύ χαμηλά είναι τα
ποσοστά και για τη χρήση κάνναβης. Στην Ελλάδα ο μέσος όρος είναι 9%, ενώ ο
αντίστοιχος των άλλων χωρών 16%. Σε ό,τι αφορά τη χρήση άλλων παρανόμων ουσιών
η αντιστοιχία είναι 4% προς 6% ενώ αναφορικά με τη χρήση νομίμων ουσιών
(ηρεμιστικά, υπνωτικά χάπια χωρίς συνταγή γιατρού) οι μέσοι όροι είναι 5% προς
7%. Πιο ψηλά όμως από τον μέσο όρο των άλλων χωρών βρίσκονται οι Έλληνες
μαθητές όταν ρωτούνται να απαντήσουν για τη σχέση τους με εισπνεόμενους
διαλύτες. Ο μέσος όρος στη χώρα μας είναι 14% ενώ των υπόλοιπων χωρών 9%. Στο
ερώτημα, τέλος, αν οι μαθητές καταναλώνουν οινοπνευματώδη ποτά μαζί με χάπια,
θετική απάντηση έδωσε το 4% των Ελλήνων εφήβων, την στιγμή που ο μέσος όρος
από τις άλλες χώρες είναι διπλάσιος, δηλαδή 8%.

Αν επιχειρούσε κανείς να σκιαγραφήσει τη σχέση των σημερινών Ευρωπαίων
δεκαεξάρηδων με το κάπνισμα, το αλκοόλ, και τα ναρκωτικά θα έλεγε ­ σύμφωνα
πάντα με την έρευνα ­ ότι οι περισσότεροι εξ αυτών πειραματίζονται με το
κάπνισμα χωρίς να είναι συστηματικοί καπνιστές. Θα έλεγε επίσης ότι ένας στους
πέντε έχει μεθύσει τρεις ή περισσότερες φορές σε ένα μήνα (Δανία), ότι οι
Βρετανοί μαθητές δοκιμάζουν ή κάνουν χρήση παρανόμων ουσιών περισσότερο από
τους άλλους και η κάνναβη (μαριχουάνα ή χασίς) είναι η πιο διαδεδομένη ουσία
σε αντίθεση με την ηρωίνη, τις αμφεταμίνες και το LSD.

Η έρευνα της ομάδας ESPAD πραγματοποιήθηκε για πρώτη φορά το 1995.
Επαναλήφθηκε το 1999 στις ΗΠΑ και σε περίπου 30 ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των
οποίων και η Ελλάδα. Το κομμάτι της έρευνας που αφορούσε τη χώρα μας ανέλαβε
το Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής που έχει διευθυντή
τον καθηγητή κ. Κ. Ν. Στεφανή. Την επιστημονική ευθύνη της έρευνας είχε η
αναπληρώτρια καθηγήτρια κ. Άννα Κοκκέβη. Το Ερευνητικό Ινστιτούτο εκπροσωπεί
τη χώρα μας στην ομάδα ESPAD.