«Σκαλώνει» το πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων

Δυσοίωνες είναι οι προοπτικές που διανοίγονται άμεσα για το πρόγραμμα
ιδιωτικοποιήσεων της κυβέρνησης, σύμφωνα με εκτιμήσεις εκπροσώπων της αγοράς
οι οποίοι είναι σε θέση να γνωρίζουν πόσο σοβαρό είναι το ενδιαφέρον των
υποψηφίων επενδυτών.

Η διαπίστωση αφορά κυρίως τις δύο επιχειρήσεις που είναι η αιχμή του δόρατος
των ιδιωτικοποιήσεων: την Ολυμπιακή Αεροπορία και τον ΟΤΕ. Κάπως καλύτερη
είναι η εικόνα σε ό,τι αφορά τη ΔΕΗ, αν και υπάρχουν και γι’ αυτήν αμφιβολίες
ως προς την τήρηση του χρονοδιαγράμματος.

Το χρονοδιάγραμμα των ιδιωτικοποιήσεων έχει παραβιασθεί κατ’ επανάληψιν τον
τελευταίο χρόνο. Μάλιστα τα αρμόδια στελέχη του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας
αποφεύγουν συστηματικώς πλέον να αναφέρονται σε συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα,
καθώς η θέληση της αγοράς αποδείχθηκε ως τώρα διαφορετική από αυτή της
κυβέρνησης.

Χαρακτηριστικά, τον τελευταίο χρόνο έγιναν οι εξής αλλαγές σχεδίων:

* Για τη ΔΕΗ η κυβέρνηση είχε προγραμματίσει, τον Ιανουάριο του 2000, την
εισαγωγή της στο Χρηματιστήριο έως το τέλος του έτους. Αυτό ανέφερε το
πρόγραμμα σύγκλισης που είχε τότε υποβληθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Επέμεινε
μάλιστα η κυβέρνηση σ’ αυτό το χρονοδιάγραμμα μέχρι λίγο πριν το τέλος του
περασμένου έτους, όταν άρχισε να μιλά για μετοχοποίηση της ΔΕΗ στις αρχές του
2001. Σύμφωνα με την τελευταία ανακοίνωση του αρμόδιου υπουργού Ανάπτυξης κ.
Ν. Χριστοδουλάκη, η νέα προθεσμία είναι το τέλος Ιουνίου του 2001. Από τις
πηγές της αγοράς ωστόσο επισημαίνεται ότι η πρόβλεψη αυτή, χωρίς να είναι
εξωπραγματική, δεν μπορεί να θεωρηθεί και απολύτως ασφαλής, αφού εξαρτάται από
τις συνθήκες της αγοράς. Αν το Χρηματιστήριο είναι τότε προβληματικό, ίσως
χρειασθεί νέα αναβολή.

* Για την Ολυμπιακή το πρόγραμμα σύγκλισης του περασμένου έτους «έβλεπε»
πώλησή της τον Μάιο του 2000, ευελπιστώντας προφανώς ότι θα την αποκτούσαν οι
Βρετανοί της British Airways, που είχαν τότε αναλάβει το μάνατζμεντ της
εταιρείας με μια τέτοια προοπτική. Τελικώς οι Βρετανοί δεν ενδιαφέρθηκαν και
αποχώρησαν από την εταιρεία. Όμως, το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας συνέχισε να
αισιοδοξεί, κάνοντας νέα πρόβλεψη για την πώληση της εταιρείας το φθινόπωρο
του 2000. Τελικώς χρειάσθηκε μία ακόμη αναβολή, καθώς τώρα τοποθετείται η
ιδιωτικοποίησή της κατά τον Μάρτιο του 2001.

* Για τον ΟΤΕ η πρόθεση της κυβέρνησης για την εξεύρεση στρατηγικού συμμάχου
ανακοινώθηκε μετά τις εκλογές και τον Ιούνιο το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας
τοποθέτησε τον χρόνο ιδιωτικοποίησης στο φθινόπωρο του 2000. Η πολύ αρνητική
εικόνα, τόσο του ελληνικού Χρηματιστηρίου όσο και των εταιρειών του κλάδου των
τηλεπικοινωνιών διεθνώς οδήγησε σε παράταση. Αλλά ακόμη και το σημερινό
χρονοδιάγραμμα, που προβλέπει προθεσμία για υποβολή προσφορών τον Μάρτιο του
2001, δείχνει επισφαλής, καθώς οι αρνητικές συνθήκες του περασμένου φθινοπώρου
εξακολουθούν να ισχύουν.

Ο κίνδυνος να μην εξευρεθούν αγοραστές για τις δύο από τις τρεις μεγάλες ΔΕΚΟ
οφείλεται κατά κύριο λόγο στις συνθήκες της αγοράς, εδώ και στο εξωτερικό.
Όμως, εκπρόσωποι της αγοράς υποστηρίζουν ότι η κυβέρνηση θα μπορούσε να
αντιδράσει πιο δυναμικά σ’ αυτές τις δυσκολίες και να καταστήσει πιο
ελκυστικές τις προς πώληση εταιρείες.

Ο ΟΤΕ

Χαρακτηριστικά αναφέρεται ότι ο ΟΤΕ θα είχε άλλη υποδοχή στη διεθνή αγορά των
τηλεπικοινωνιών, έστω και με τη σημερινή αρνητική της εικόνα, αν προσφερόταν
και το μάνατζμεντ μαζί με το πακέτο του 15% στον υποψήφιο στρατηγικό σύμμαχο.
«Ποια από τις εταιρείες τηλεπικοινωνιών, που έχει δει την τιμή της μετοχής της
να μειώνεται κατά 40% μέσα στον τελευταίο χρόνο, θα ήταν διατεθειμένη να
πληρώσει αδρά τη συμμετοχή της στον ΟΤΕ, χωρίς να εξασφαλίσει τουλάχιστον
συμμετοχή στο μάνατζμεντ;», διερωτάται πηγή της τραπεζικής αγοράς.

«Η απουσία ενδιαφέροντος για τον ΟΤΕ δεν θα έπρεπε να αποτελεί έκπληξη για την
κυβέρνηση. Ήταν αναμενόμενη», σημειώνει άλλη πηγή της ίδιας αγοράς. Η ίδια
προσθέτει ότι οι εμφανισθέντες ως ενδιαφερόμενοι αφενός δεν είναι σίγουρο ότι
θα υποβάλουν προσφορές και αφετέρου δεν διασφαλίζουν τα συμφέροντα του
οργανισμού. «Ποιες είναι οι συνέργειες που θα μπορούσαν να αναπτυχθούν με την
Telefonica ή με την Telecom Italia;», σχολιάζει τραπεζική πηγή, προσθέτοντας
ότι ο ΟΤΕ χρειάζεται μια εταιρεία με ενδιαφέρον, π.χ. για τα Βαλκάνια, ώστε να
παίξει το ρόλο του ως κυρίαρχος οργανισμός των Βαλκανίων και να αποσπάσει
αντίστοιχα οφέλη από τους εταίρους του.

Όπως είναι γνωστό, στην πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος για τον ΟΤΕ
ανταποκρίθηκαν οι συγκεκριμένες δύο εταιρείες, της Ισπανίας (Telefonica) και
της Ιταλίας (Telecom Italia). Όμως, σύμφωνα με πληροφορίες, ήδη έχουν
διαμηνύσει και οι δύο στην κυβέρνηση ότι η χρονική στιγμή δεν είναι η
κατάλληλη για την προώθηση της υπόθεσης του ΟΤΕ. Άλλωστε, η χρηματιστηριακή
τιμή του ΟΤΕ βρίσκεται σήμερα τόσο χαμηλά που και η ίδια η κυβέρνηση θα
δίσταζε να διαθέσει ένα μεγάλο πακέτο του οργανισμού και να κατηγορηθεί για
ξεπούλημά του.

Ελπίδες υπάρχουν πάντως στο υπουργείο Μεταφορών, ότι στο «κάλεσμα» του
οργανισμού θα ανταποκριθεί τελικώς η γερμανική Deutsche Telekom, που θα
μπορούσε να αποτελέσει φυσικό σύμμαχο του ΟΤΕ στην περιοχή των Βαλκανίων.
Όμως, οι σχετικές πληροφορίες δεν έχουν προς το παρόν επιβεβαιωθεί.

Εξάλλου, το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας ανέφερε ανεπισήμως την περασμένη
εβδομάδα ότι θα αναζητηθεί σύμμαχος και στην ιαπωνική και στην αμερικανική
αγορά.

Η διαδικασία αναζήτησης στρατηγικού συμμάχου για τον ΟΤΕ θα παραμείνει ανοιχτή
έως το τέλος Μαρτίου, σημειώνει το υπουργείο Μεταφορών.

Η Ολυμπιακή

Στην περίπτωση της Ολυμπιακής το πρόβλημα δεν είναι τόσο η εικόνα της αγοράς,
αλλά της ίδιας της εταιρείας. Εξάλλου, η κυβέρνηση επικρίνεται γιατί
καθυστέρησε να αναλάβει πρωτοβουλίες, με αποτέλεσμα να έχουν ήδη συναφθεί όλες
οι συμμαχίες που ήταν απαραίτητες για την επιβίωση και την ανταγωνιστικότητα
των αεροπορικών εταιρειών.

«Η Ολυμπιακή δεν μπορεί να πουληθεί χωρίς να γίνουν παρεμβάσεις μείωσης του
κόστους της», σημειώνει πηγή της αγοράς. Στο σημείο αυτό πάντως το υπουργείο
Μεταφορών απαντά ότι έχει ήδη δεχθεί τη μείωση του προσωπικού της εταιρείας.
Οι εργαζόμενοι που δεν θα απορροφηθούν από τον αγοραστή θα μεταταγούν στο
Δημόσιο, κατά τις προθέσεις της κυβέρνησης. Άλλωστε, όλοι σχεδόν οι
ενδιαφερόμενοι για τον εθνικό μας αερομεταφορέα έχουν δηλώσει ότι θέλουν
περιορισμό του προσωπικού της από 6.000 σήμερα σε περίπου 4.000.

Η αγορά πάντως δεν κρίνει ικανοποιητικό το ενδιαφέρον που έχει εκδηλωθεί από
τους επενδυτές για την Ολυμπιακή, καθώς δεν περιλαμβάνεται σ’ αυτούς καμία
μεγάλη αεροπορική εταιρεία. «Εκτός των Κυπριακών Αερογραμμών, όλες οι άλλες
υποψηφιότητες είναι αστείες», λέει χαρακτηριστικά πηγή της τραπεζικής αγοράς.

Σημειώνεται ότι τον ενημερωτικό φάκελο για την Ολυμπιακή έχουν ζητήσει, εκτός
από τις Κυπριακές Αερογραμμές, οι ελληνικές εταιρείες Cronus Airlines, Aegean
Airlines, Axon Airlines (του ομίλου Λιακουνάκου), η αμερικανική εταιρεία
Chrysler Aviation, η ιαπωνική τράπεζα Sanwa, o εφοπλιστής κ. Στ. Ρέστης και ο
επιχειρηματίας κ. Γ. Βερνίκος, καθώς και μια επενδυτική αυστραλιανή εταιρεία.

Το όνομα της Swissair, που ακούστηκε κάποια στιγμή και αναπτέρωσε τις ελπίδες
της κυβέρνησης, διαψεύσθηκε από την ίδια την ελβετική εταιρεία.

Οι άλλες ιδιωτικοποιήσεις

Όλες οι άλλες ιδιωτικοποιήσεις που είναι στον αέρα είναι πολύ μικρότερης
σημασίας και οπωσδήποτε δεν θα δώσουν τον τόνο της επιτυχίας του προγράμματος
ιδιωτικοποιήσεων, ακόμη κι αν ευοδωθούν. Αντίθετα, μπορεί να δώσουν τον τόνο
της αποτυχίας αν δεν επιτευχθούν.

Όπως λέει χαρακτηριστικά στέλεχος τραπεζικής εταιρείας, «η κυβέρνηση χάνει το
χρόνο της με το να κατατρίβεται με επιχειρήσεις που έχουν ελάχιστο ενδιαφέρον,
όπως η ΔΕΘ, και τις οποίες αδυνατεί ­ ακόμη κι αυτές ­ να ιδιωτικοποιήσει».