Θέματα ψυχής

Η σχέση ψυχολογίας και αθλητισμού θυμίζει τη σχέση εξυπνάδας και ομορφιάς:
η καλή ψυχολογία δεν αρκεί για να κάνει κάποιον καλό παίκτη (όπως η εξυπνάδα
δεν κάνει τον άσχημο όμορφο), αλλά, αν λείπει, μπορεί να μειώσει, ακόμα και να
ισοπεδώσει, την απόδοση (ή, αντίστοιχα, την τελική εικόνα)

Η διαφορά ανάμεσα στα ατομικά (στίβος, τένις, καλλιστεία) και τα ομαδικά
αθλήματα είναι ότι στα δεύτερα για την ψυχολογία σου δεν ευθύνεσαι μόνο εσύ.
Ομάδα σημαίνει δέσιμο, αλληλοεκτίμηση και κατάκτηση της αυτοπεποίθησης μέσα
από τα μάτια του συναγωνιστή. Όπως στον κινηματογράφο ο σκηνοθέτης μπορεί να
πείσει την πρωταγωνίστρια ότι είναι ωραία και αυτό να νιώσει ο θεατής, έτσι
και στον αθλητισμό ο προπονητής είναι ο μόνος που μπορεί να δώσει στους
παίκτες του τα φτερά της αξίας τους. Ο παίκτης βέβαια είναι αυτός που
κερδίζει, με την προσπάθεια και το ταλέντο του, την εμπιστοσύνη. Αλλά πρέπει
να του δοθεί η ευκαιρία να την κερδίσει. Ο Αλεξανδρής, για παράδειγμα, δεν
ανακάλυψε ξαφνικά (για πολλοστή φορά) το μαγικό ραβδάκι του εύκολου γκολ με
την άφιξη του Λεμονή στον πάγκο του Ολυμπιακού. Απλώς η αποδεδειγμένη
ικανότητά του βρήκε την ευκαιρία να εκφραστεί, που ανεξήγητα του έλειπε σε όλη
τη μαύρη περίοδο της Μαντζουρίας.

Το χαρακτηριστικότερο όμως παράδειγμα της σημασίας της ψυχολογίας δίνει η
ποδοσφαιρική ομάδα που έχει μέχρι στιγμής κερδίσει τις εντυπώσεις στο
εσωτερικό και, ιδίως, στο διεθνές μέτωπο. Ο Αναστασιάδης έχει μεταμορφώσει σε
κάτι ακόμα καλύτερο το σπουδαίο περσινό έργο του Κυράστα αλλά, παράλληλα, έχει
διαμορφώσει και έναν μυστηριώδη, για τον κοινό θνητό-φίλαθλο, κώδικα
εσωτερικών σχέσεων. Από τη μια δείχνει έμπρακτα ότι πιστεύει στους παίκτες του
και στο δέσιμό τους, με αποτέλεσμα να οδηγήσει αρκετές φορές το σύνολο σε
υψηλά επίπεδα ομαδικής απόδοσης και να αναγεννήσει κυριολεκτικά ποδοσφαιριστές
σαν τον Μπασινά και, κυρίως, τον Βόκολο, που από σχεδόν ρεζέρβα αναδείχτηκε,
δικαιότατα, στον καλύτερο παίκτη του πρώτου γύρου του Πρωταθλήματος (τώρα, αν
ρωτήσετε ποια ιταλική ομάδα το ‘μαθε, θα σας γελάσω). Παράλληλα, σεβάστηκε με
τον καλύτερο τρόπο τον Βαζέχα (προφυλάσσοντάς τον όταν έπρεπε, θυμίζοντάς του
διακριτικά τη νέα, λόγω ηλικίας, Γκογκιτσοκατάσταση) ­ και γι’ αυτό ο μέγας
Πολωνός, όσοι Μπόατεγκ, Ολιζαντέμπε και άλλες μαύρες, πραγματικές ή
φανταστικές, γαζέλες και αν έρθουν, θα είναι αυτός που θα συνεχίσει να
καθαρίζει. Στήριξε τον Λυμπερόπουλο στην, μικρή, αγωνιστική κοιλιά που έκανε
στην αρχή της περιόδου κι έτσι δεν έκοψε τη φόρα του καλύτερου αυτή την εποχή
Έλληνα ποδοσφαιριστή. Δεν «έκαψε» τον Νικοπολίδη, όταν άρχισε να προτιμά τον
Χαλκιά, με αποτέλεσμα, όταν ξαναχρειάστηκε τον αρχηγό του, να τον βρει
ετοιμοπόλεμο. Από την άλλη, σαν να ήταν αυτό το τίμημα που έπρεπε η ομάδα να
πληρώσει για τη συνοχή και το καλό κλίμα της, ο Αναστασιάδης έκανε ό,τι
περνούσε από το χέρι του για να αφήσει ξένα σώματα λίγους, αλλά ιδιαίτερους,
ποδοσφαιριστές. Τον ταλαντούχο αλλά περίεργο Σιπνιέφσκι που ήδη έφυγε και,
κυρίως, τον Πάουλο Σόουζα που όλοι θα χάσουν άμα φύγει.

Κανείς δεν πρέπει να μιλάει για πράγματα που δεν γνωρίζει εκ των έσω ­ και πώς
να γνωρίζεις τι συμβαίνει στα άδυτα μιας ομάδας, ιδίως όταν ο προπονητής της
έχει αναγάγει τη μυστικοπάθεια σε τέχνη; Ξέρω επίσης ότι η σχετική κόντρα έχει
πάρει υπερβολικές διαστάσεις από τα μέσα ενημέρωσης, γιατί είναι θέμα που
πουλάει. Ως φίλαθλος όμως δεν παύω να μην καταλαβαίνω γιατί για δύο πράγματα
δεν υπάρχει αμφιβολία: ότι ο Πορτογάλος είναι μεγάλος παίκτης και πως έχει
ιδιαίτερα συγκροτημένη προσωπικότητα. Αν (λέω, αν) ο προπονητής του δεν τον
σέβεται, ακριβώς γι’ αυτούς τους λόγους δεν θα κάνει, σε τελική ανάλυση, κακό
μόνο στην ομάδα του, αλλά σε όλο το ελληνικό ποδόσφαιρο. Αρκεί να θυμηθεί πώς
στοίχειωσε σαν Ερινύα, τον ευρωκόουτς Πολίτη η όψιμη ανακάλυψή του ότι ο
Γκάλης έπρεπε να παίζει και άμυνα.