Ζητείται… ισχυρό τονωτικό

Τη… διατηρησιμότητα είχε βάλει στο στόχαστρο προσφάτως κορυφαίο στέλεχος του
ΠΑΣΟΚ, που δεν διατηρεί τις καλύτερες των σχέσεων με τον Κώστα Σημίτη. «Μα
είναι δυνατόν”, έλεγε, “να υπόσχεσαι στην κοινωνία τη… διατηρησιμότητα;
Πρώτον, υπόσχεσαι ουσιαστικά μια από τα ίδια ­ τη διατήρηση ­ και, δεύτερον,
είναι ένας ξύλινος κοινοτικός όρος που καταλαβαίνουν μερικοί γραφειοκράτες των
Βρυξελλών. Μετά τις εκλογές, ο Σημίτης έπρεπε να δώσει έναν λαϊκό τόνο ­ όχι
αυτό το κουρασμένο πράγμα…”

Λίγες μέρες αργότερα, ο Πρωθυπουργός μίλησε για κούραση ορισμένων κι άνοιξε
τον ασκό του Αιόλου. Όχι, βεβαίως, διότι συμφώνησε με τον “σύντροφό” του, αλλά
διότι θεώρησε κάποιους άλλους, πλην του εαυτού του, κουρασμένους ­ οι “άλλοι”
αυτοί εθίγησαν, ο Πρωθυπουργός κατά το κοινώς λεγόμενον “τα μάζεψε”… όμως, η
πικρή γεύση έμεινε. Όπως και το ερώτημα: “Ποιον ή τι αφορά η κούραση;”

Ο Κώστας Σημίτης εμφανώς δεν ενστερνίζεται τη λογική του συγκεκριμένου
στελέχους που προαναφέραμε ­ ενδεχομένως, άλλωστε, αν την ενστερνιζόταν, να
ήταν καλύτερες κι οι σχέσεις τους. Έτσι, στην Κρήτη, ακριβώς πριν από τη
γνωστή αναφορά στην “κούραση” που αισθάνονται ορισμένοι, τόνισε: “Τα όσα
επιδιώξαμε και κατακτήσαμε μαζί, χρειάζονται και θα χρειασθούν συνέχιση των
προσπαθειών. Δεν ήταν μια εύνοια της τύχης τα όσα κέρδισε τα χρόνια αυτά η
Ελλάδα. Δεν ήταν καν ένας αγώνας δύσκολος της μιας φοράς. Είναι καρπός
διαρκούς προσπάθειας”. Κι ο κ. Σημίτης πρόσθεσε: “Υπάρχουν για αυτό οι
πολιτικές προϋποθέσεις, υπάρχει για αυτό η βούληση. Υπάρχει αυτή η βούληση σ’
εμένα, υπάρχει αυτή η βούληση στον ελληνικό λαό”.

Οι συλλογισμοί

Τις αναφορές αυτές ­ ακόμη κι αν δεν ακολουθούσε αμέσως μετά η περιβόητη
αναφορά σε μερικούς που “δείχνουν να κουράστηκαν” ή “προτιμούν να ασχολούνται
με τα πιο εύκολα” ­ κάποιοι τις πρόσεξαν. Κι εντόπισαν πως απουσιάζει η λέξη
“κυβέρνηση” ­ όπως απουσιάζει κι η λέξη “ΠΑΣΟΚ”. Είναι, ωστόσο, τονισμένη η
λέξη “εμένα”. Και κάπως έτσι, διά τούτης της σημειολογικής εις άτοπον
απαγωγής, έβγαλαν και το συμπέρασμα: η κυβέρνηση συνολικά και το κόμμα
συνολικά, σύμφωνα με τον κ. Σημίτη, δεν διαθέτουν τη “βούληση” κι εμφορούνται
από “κούραση”.

Κι εδώ είναι που κατά πάσα πιθανότητα οι πάντες θα συμφωνούσαν μαζί του ­ από
την αντιπολίτευση μέχρι τους “θιγμένους” επί κούραση υπουργούς και, φυσικά,
τους απλούς πολίτες: εννέα μήνες μετά τις εκλογές του 2000 η κυβέρνηση δείχνει
να μην έχει έναν απτό, μεγάλο στόχο, είτε οραματικό είτε όχι, που να
υποκαθιστά αυτόν της ΟΝΕ.

Επιπλέον, ακόμη και σε επίπεδο “διαχείρισης”, εμφανίζει μια στάση παθητική ­ ή
στάση θεατή, που παρακολουθεί τα δεινά χωρίς να είναι σε θέση να αναπτύξει
πρωτοβουλίες αναστροφής τους, είτε είναι οι επιπτώσεις ενός τραγικού ναυαγίου
είτε το αμαρτωλό Χρηματιστήριο.

Το πιο σοβαρό, όμως, σημάδι “κούρασης” είναι το… σκάλωμα των μεταρρυθμίσεων:
από όλες τις διαρθρωτικές αλλαγές τις οποίες προανήγγειλε προεκλογικά ο κ.
Σημίτης ­ και για τις οποίες η χώρα έχει δεσμευθεί και στην Ένωση ­ η μόνη που
προχώρησε είναι αυτή για την αγορά εργασίας και την καταπολέμηση της ανεργίας.

Κι ίσως δεν είναι τυχαίο ότι ήταν η μόνη ­ μαζί με τη μεταρρύθμιση του
Ασφαλιστικού ­ που δεν συνδέεται άμεσα με τις συνθήκες στην πραγματική
οικονομία.

Όμως, ήταν κι αυτή που προκαλεί τις ευρύτερες αντιδράσεις. Αντιθέτως, οι
ιδιωτικοποιήσεις κι οι μετοχοποιήσεις, που δεν θα προκαλούσαν αντιδράσεις σε
ευρεία στρώματα της κοινής γνώμης, αναβάλλονται η μια μετά την άλλη ­ μόλις
χθες η ΔΕΗ πήρε νέα αναβολή και παραπέμφθηκε για μετά τον Ιούνιο. Οι
αιτιολογίες πολλές ­ το Χρηματιστήριο που κινείται χαμηλά, το μειωμένο
ενδιαφέρον ξένων επενδυτών, οι συνθήκες στη διεθνή αγορά και πάει λέγοντας.
Έτσι, όμως, αδυνατεί να υπάρξει και το αλυσιδωτό θετικό μήνυμα, που θα ανέβαζε
το Χρηματιστήριο και θα βελτίωνε την ψυχολογική κατάσταση. Τι μένει, λοιπόν,
στο βάθος; Μα, η κούραση ­ κι η ανάγκη… τονωτικού…