Κι όμως, υπάρχει ελπίδα…

Το πρόβλημα των ναρκωτικών στον κόσμο δεν είναι μη αναστρέψιμο. Μπορεί να
καταπολεμηθεί. Αυτό διαπιστώνει ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ), στην έκθεση
του 2000 για τα ναρκωτικά, σύμφωνα με την οποία η παραγωγή ναρκωτικών ουσιών,
σε χώρες που μέχρι σήμερα θεωρούνταν οι κυριότεροι παραγωγοί, έχει μειωθεί
σημαντικά τα τελευταία χρόνια.

Την ίδια ώρα, ωστόσο, η χρήση αμφεταμινών και άλλων συνθετικών ουσιών
ακολουθεί αυξητική τάση, ιδιαίτερα ανάμεσα στις νεαρές ηλικίες, ενώ η ηρωίνη
και η κάνναβη εξακολουθούν να έχουν τα «πρωτεία» χρήσης σε όλο τον κόσμο.

Και ενώ 180 εκατομμύρια άνθρωποι ­ 4,2% των ανθρώπων τη γης, ηλικίας πάνω από
15 ετών ­ εξακολουθούν να είναι εξαρτημένοι από τα ναρκωτικά και, εκτός από
τις σημαντικές επιπτώσεις στην υγεία τους, είναι θύματα εγκληματικών ενεργειών
και εκμετάλλευσης, φαίνεται ότι υπάρχουν κάποια περιθώρια αισιοδοξίας.

Τα τελευταία επτά χρόνια η παγκόσμια παραγωγή φύλλων κόκας μειώθηκε κατά 20%.
Την τελευταία δεκαετία όμως σηματοδότησε και το γεγονός ότι στην καλλιέργεια
οπιούχου παπαρούνας και γενικά στην παραγωγή οπίου σημειώθηκε καθοδική τάση.
Έτσι, οι εκτάσεις καλλιέργειας οπίου μειώθηκαν κατά 17% το 1999, ενώ η
ποσότητα παράνομα παραγόμενου οπίου το 2000 έφτασε τους 4.800 τόνους (1.000
τόνοι λιγότεροι από το 1999). Την ίδια στιγμή, πολλές από τις χώρες που
βρίσκονταν ψηλά στην κατάταξη των χωρών – παραγωγών μείωσαν κατά πολύ την
παραγωγή ναρκωτικών ουσιών. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Πακιστάν και
της Γουατεμάλας, όπου τα ποσοστά παραγωγής έφτασαν το μηδέν για το 2000. Αλλά
και στο Βιετνάμ, η καλλιέργεια οπιούχου παπαρούνας μειώθηκε κατά 90%.

Σύμφωνα με την έκθεση του ΟΗΕ, η παραγωγή ναρκωτικών συγκεντρώνεται τώρα σε
έναν μικρότερο αριθμό χωρών, γεγονός που δημιουργεί δυνατότητες για την
ευκολότερη καταπολέμηση του προβλήματος. Ειδικότερα, μόνο το Αφγανιστάν
ευθύνεται για τα τρία τέταρτα της παγκόσμιας παραγωγής οπίου το 1999, ενώ το
80% της παραγωγής φύλλων κόκας εντοπίζεται στην Κολομβία.

Η κάνναβη

Σε αντίθεση πάντως με το όπιο και τα φύλλα κόκας, η κάνναβη εξακολουθεί να
έχει πολλές «κοιτίδες». Υπολογίζεται ότι περίπου 67 χώρες, τόσο του
αναπτυγμένου όσο και του αναπτυσσόμενου κόσμου, είναι οι κυριότεροι παραγωγοί
περίπου 30.000 τόνων κάνναβης το χρόνο.

Ωστόσο, τάση παγκοσμιοποίησης παρουσιάζει η παράνομη διακίνηση ναρκωτικών που,
όπως συμπεραίνει η έρευνα, εξαπλώνεται σε μεγάλο αριθμό χωρών στον κόσμο, τη
στιγμή μάλιστα που οι συλλήψεις εμπόρων και οι κατασχέσεις ναρκωτικών
εξακολουθούν να συγκεντρώνονται σε λίγες μόνο χώρες. Η κάνναβη, τα οπιούχα και
η κοκαΐνη είναι οι ουσίες που γνωρίζουν μεγαλύτερη εξάπλωση, από τις παράνομες
οδούς, στον κόσμο.

Στην Κολομβία: Οι συλλήψεις εμπόρων κοκαΐνης πληθαίνουν τον τελευταίο καιρό

Και παρά τα αισιόδοξα συμπεράσματα του ΟΗΕ, οι ερευνητές διαπιστώνουν πως ο
διαχωρισμός μεταξύ κατανάλωσης και παραγωγής ναρκωτικών δεν υπάρχει πια. Μόνο
οι χώρες που αναφέρουν το πρόβλημα στο Διεθνές Πρόγραμμα Ελέγχου Ναρκωτικών
του ΟΗΕ ξεπερνούν σήμερα τις 130 σε αριθμό, γεγονός που αποτελεί ένδειξη για
το ότι ο αριθμός είναι κατά πολύ μεγαλύτερος. Σημαντικό είναι, σύμφωνα με την
έρευνα, το γεγονός ότι αυξάνεται συνεχώς η χρήση αμφεταμινών και άλλων
συνθετικών διεγερτικών ουσιών, στην Ευρώπη, τη Βόρεια Αμερική αλλά και τη
Νοτιοανατολική Ασία. Αυξάνεται όμως και η χρήση ηρωίνης και κοκαΐνης σε πολλές
από τις χώρες διακίνησης.

Την ίδια στιγμή μεγαλώνει και ο μέσος όρος ηλικίας των εξαρτημένων που
μπαίνουν σε προγράμματα θεραπείας. Τόσο στην Ελλάδα όσο και σε άλλες χώρες της
Ευρώπης, όπως η Ισπανία, η Ιταλία αλλά και η Γαλλία, το Βέλγιο και η Δανία, η
μέση ηλικία των ατόμων που παρακολουθούν κάποιο πρόγραμμα απεξάρτησης έχει
αυξηθεί περισσότερο από ένα έτος. «Ενθαρρυντικό είναι το γεγονός ότι στη χώρα
μας αυξάνεται ο αριθμός των ατόμων ­ κυρίως εξαρτημένων από ηρωίνη ­ που
φτάνουν στα προγράμματα ή στις θεραπευτικές κοινότητες», αναφέρει η κ.
Κατερίνα Μάτσα, μέλος του Ευρωπαϊκού Παρατηρητήριου για τα ναρκωτικά και
επιστημονική υπεύθυνη του 18ΑΝΩ.

Στα Βαλκάνια

Η ίδια επισημαίνει πάντως πως «παρά το γεγονός ότι μειώνεται η παραγωγή στις
κύριες χώρες, στον χορό των ναρκωτικών μπαίνουν τώρα και χώρες της Ανατολικής
Ευρώπης, όπως η Αλβανία και η πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας.
Και πολύ ανησυχητικό είναι το ότι η χρήση συνθετικών ουσιών γνωρίζει μεγάλη
αύξηση σε πολύ νεαρά άτομα».

Σύμφωνα με την κ. Μάτσα, το γεγονός ότι η τοξικομανία παρουσιάζει την ίδια
σχεδόν εικόνα σε όλο τον κόσμο, έχει να κάνει και με τις γενικότερες
κοινωνικές, πολιτικές και οικονομικές συνθήκες.