ΔΡΟΜΟΙ

Ελπίδες…

… στην ευρωπαϊκή Δεξιά μπορεί να δώσει η εκλογή του Μπους, φέρνοντας κάποιες
αναμνήσεις από την «έξωση» των Δημοκρατικών, πριν από είκοσι χρόνια, από τον
Ρίγκαν. Βέβαια, σήμερα που οι πολιτικές μάχες δίνονται στο κέντρο ­ ό,τι και
αν σημαίνει πια αυτό ­ η επιστροφή στα χρόνια του ριγκανισμού και του
θατσερισμού είναι ένα άπιαστο όνειρο. Όμως, καθένας έχει το δικαίωμα να
ονειρεύεται. Όταν ο Ρίγκαν έγινε πρόεδρος, το 1980, η Θάτσερ είχε ήδη αρχίσει
τη διάλυση του βρετανικού συνδικαλισμού, ενώ λίγους μήνες αργότερα οι Γερμανοί
Σοσιαλδημοκράτες θα παρέδιδαν την εξουσία στον Χέλμουτ Κολ. Χρειάστηκε να
περάσουν πολλά χρόνια, ώσπου ο Μπλερ και ο Σρέντερ να ξαναβγάλουν τα κόμματά
τους από την αφάνεια.

Με νέο…

… στυλ βέβαια, Εργατικοί και Σοσιαλδημοκράτες είχαν φροντίσει να ξεφορτωθούν
τον παλιό σοσιαλισμό που, ιδιαίτερα την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου, τους έκανε
εύκολο στόχο για τη Δεξιά. Το 1998, η «νέα Αριστερά» κυβερνούσε σε 13 από τις
15 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σήμερα, οι δεξιοί αντίπαλοί της εξακολουθούν
να παραπαίουν. Το ρεύμα δεν μπορεί να γυρίσει πίσω στην ιστορικά σημαντική
εποχή των Ρίγκαν – Θάτσερ – Κολ. Η Αριστερά έχει τόσο πολύ απλωθεί στον χώρο
του Κέντρου, που ακόμη και ο Μπους προσπαθεί να τη μιμηθεί. Ο κύκλος ζωής του
καπιταλισμού του Ρίγκαν και της Θάτσερ μοιάζει να έχει κλείσει.

Μια ευκαιρία…

… για αναβίωση της ευρωπαϊκής Δεξιάς βλέπουν μερικοί πολιτικοί αναλυτές στη
νίκη του Μπους. Μήπως ο «συμπονετικός συντηρητισμός» είναι μια συνταγή που θα
επιτρέψει στους Νέους Ρεπουμπλικάνους του Μπους να ξεπεράσουν στον «τρίτο
δρόμο» τους Νέους Δημοκρατικούς του Κλίντον, τους Νέους Εργατικούς του Μπλερ
και τους Νέους Κεντρώους του Σρέντερ; αναρωτιέται ο αρθρογράφος Βέρνερ Πέργκερ
στην «Die Zeit». Αυτή είναι η ελπίδα των ευρωδεξιών, που υποφέρουν και αυτοί
από τη «μεταλλαγμένη» Αριστερά το ίδιο όπως και οι κλασικοί αριστεροί. Η
αντίθεση του Μπους στην άμβλωση και το ρεκόρ των εκτελέσεων στην πολιτεία που
κυβερνούσε ­ 152 συνολικά στη διάρκεια της θητείας του ­ πέρασαν απαρατήρητα
από την ευρωπαϊκή Δεξιά. Εκείνο που τράβηξε περισσότερο την προσοχή ήταν τα
λόγια συμπόνιας και κατανόησης που κάθε τόσο έβρισκε την ευκαιρία να πει πότε
σε κάποιο θύμα των ναρκωτικών και πότε σε κάποιον νεαρό γκάνγκστερ. Βλέποντάς
τον στην τηλεόραση, σίγουρα οι ευρωδεξιοί μάνατζερ θα γέμιζαν τα σημειωματάριά
τους με ιδέες για την προσεχή προεκλογική εκστρατεία.

Το κόμμα…

… των Συντηρητικών του Χέιγκ είναι διχασμένο αν θα πρέπει να δείξει πιο
ανθρώπινο πρόσωπο ή να συνεχίσει τη σκληρή στάση του απέναντι στο κοινωνικό
κράτος, προκειμένου να κερδίσει τις προσεχείς εκλογές ­ ίσως του χρόνου. Το
κόμμα των Χριστιανοδημοκρατών της Μέρκελ έχει ήδη φορέσει τη «συμπονετική»
μάσκα, με ιδέες που συνδυάζουν τον εκσυγχρονισμό και τις κοινωνικές
ασφαλίσεις. Αν χρειάζεται ένας Μπους για να περάσει μήνυμα νίκης στην
ευρωπαϊκή Δεξιά και αν αυτό το μήνυμα είναι «όλοι στο κέντρο», μάλλον δεν θα
χρειαστεί να περιμένουμε πολύ ώσπου να πέσουν οι μάσκες.