ΔΡΟΜΟΙ

Το σκάνδαλο…

… Σέμπνιτς αφορά ολόκληρη τη βιομηχανία των μέσων μαζικής ενημέρωσης, όχι
μόνο στη Γερμανία, αλλά σε ολόκληρο τον κόσμο. Είναι ένα σκάνδαλο των μέσων
μαζικής ενημέρωσης και μιας κοινωνίας των μέσων μαζικής ενημέρωσης που
πιστεύει ό,τι θέλει να πιστέψει και που παίρνει ως δεδομένο ό,τι μπορεί να
συμβεί, αδιάφορο αν αυτό δεν έχει συμβεί. Δεν χρειάζεται αποδείξεις, αφού για
να εκφέρει τελεσίδικη κρίση αρκεί η προκατάληψη από τις εικόνες που αυτή η
κοινωνία βλέπει κάθε τόσο μπροστά της. Ακόμη και αν αργότερα αποδειχθεί πως
όλα ήταν αναξιόπιστα, πως όλα ήταν ψέματα, εκείνοι που είναι πεπεισμένοι πως
πάντα τα ξέρουν όλα, βρίσκουν παρηγοριά στη σκέψη πως, τα πράγματα, τα
«γεγονότα», έστω και αν δεν συνέβησαν, ωστόσο θα μπορούσαν να είχαν συμβεί
έτσι όπως στην αρχή μάς είχαν κάνει να πιστέψουμε πως είχαν συμβεί.

Οι εικόνες…

… που μετέδωσε η γερμανική τηλεόραση από το Σέμπνιτς έδιναν την εντύπωση πως
αυτή ήταν μια πόλη που οι κάτοικοί της προτιμούσαν να κάνουν τα στραβά μάτια
όταν οι νεοναζί «δολοφονούσαν» ένα εξάχρονο αγόρι. Το «αυταπόδεικτο» διατηρεί
την εγκυρότητά του και αρνείται να «πέσει», έστω και όταν πια αυτό αποδειχθεί
εσφαλμένο. Γιατί το στηρίζουν οι επαγγελματίες παντογνώστες, δηλαδή όποιος
μπορεί να κρατήσει στο χέρι του (και πολλές φορές στο πόδι του) ένα στιλό. Σε
κατάσταση μόνιμου πυρετού και συνεχούς διέγερσης, τα φαινόμενα αρκούν για τη
βιομηχανία των μέσων μαζικής ενημέρωσης. Ό,τι αρχίζει σαν εντυπωσιθηρία από τα
λεγόμενα «λαϊκά» μέσα ενημέρωσης, υιοθετείται ύστερα από τα λεγόμενα «σοβαρά»
και κατόπιν από τους λεγόμενους «πολιτικούς», αν αυτό εξυπηρετεί τα σχέδιά
τους (όπως εξυπηρετούσε ο «φόνος» του εξάχρονου αγοριού από τους νεοναζί τα
σχέδια του καγκελάριου Σρέντερ για την απαγόρευση του κόμματός τους) ­ και, το
χειρότερο από όλα, υιοθετείται από όλους εμάς.

Γιατί άραγε…

… για όλα όσα συμβαίνουν γύρω μας σπεύδουμε αμέσως να αποδεχθούμε τη
χειρότερη εκδοχή; Γιατί καθετί που βλέπουμε, καθετί που ακούμε, μοιάζει να
επιβεβαιώνει τους χειρότερους φόβους μας; Φτάνει το χειρότερο για να μας κάνει
να τα πιστέψουμε όλα, αφού πάντα το καλύτερο μάς γεμίζει καχυποψία. Η ευπιστία
μπροστά το χειρότερο ενδεχόμενο δεν είναι παρά μια συλλογική ομολογία ανθρώπων
που δεν πιστεύουν πια στον εαυτό τους, σε μια κοινωνία που γίνεται ολοένα και
πιο επικίνδυνη.

Κάθε χώρα…

… έχει το δικό της Σέμπνιτς. (Αν γράφουμε τώρα γι΄αυτό, σχεδόν ένα μήνα μετά
το σκάνδαλο του γερμανικού Σέμπνιτς, είναι γιατί κάθε μέρα κάτι συμβαίνει ­ ή
μας πείθουν πως κάτι συμβαίνει ­ που το κάνει παντού και πάντα τραγικά
επίκαιρο). Η καχυποψία δεν προέρχεται μόνο από τις κατά τόπους προκαταλήψεις
ανάμεσα στους Ανατολικογερμανούς και τους Δυτικογερμανούς, ανάμεσα στους
Έλληνες και τους Αλβανούς, στους διεφθαρμένους και τους αδιάφθορους, στους
«καλούς» και τους «κακούς», αλλά από κάτι πολύ πιο ουσιαστικό: από τη συνήθεια
να περιμένουμε το χειρότερο ο ένας από τον άλλο. Ο «πλησίον» μας δεν περιμένει
απλώς το χειρότερο από εμάς: είναι βέβαιος γι’ αυτό.