ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Γενιές και τεχνολογίες

Η δεύτερη γενιά κινητής τηλεφωνίας μας έδωσε τη δύναμη να μιλάμε παντού με
όλους και φθηνά. Η τρίτη μάς υπόσχεται γρήγορο Internet και κινητά πολυμέσα,
μόνο που υπάρχουν δύο μεγάλα ερωτήματα: Πόσο καλά θα μας δώσει τις υπηρεσίες
αυτές και, τελικά, πόσο τις χρειαζόμαστε και θα τις βάλουμε στη ζωή μας.

Η κινητή τηλεφωνία στηρίχθηκε σε ένα καταξιωμένο μοντέλο επικοινωνίας, με έναν
αιώνα αποδοχής: Έδωσε ασύρματα και φθηνά κάτι που μέχρι τώρα ήταν δέσμιο των
καλωδίων, την επικοινωνία φωνής. Δεν είναι άλλωστε άσχετο ότι γνωρίζει μεγάλη
επιτυχία σε χώρες που είχαν κακή σταθερή τηλεφωνία, ιδίως στις τριτοκοσμικές,
ενώ είναι περιορισμένη στη χώρα με την καλύτερη σταθερή τηλεφωνία, όπως η
Αμερική. Ωστόσο, η απλή αλήθεια με όλες τις πετυχημένες τεχνολογίες είναι ότι
έπειτα από την πρώτη περίοδο της ραγδαίας ανάπτυξης, έρχεται ο κορεσμός και η
στασιμότητα. Η παραδοσιακή απάντηση εδώ είναι μία: Νέα γενιά της τεχνολογίας,
που θα παρακινήσει, πρώτον, περισσότερη χρήση και, δεύτερον, αλλαγή συσκευών.
Και μόλις κι αυτή ξεθυμάνει, μια νέα – νέα γενιά.

Μόνο που το σενάριο έχει δουλέψει καλά σε πολύ λίγες περιπτώσεις. Για
παράδειγμα, δούλεψε στο πέρασμα από την ασπρόμαυρη στην έγχρωμη τηλεόραση και
από το ραδιόφωνο ΑΜ στο ραδιόφωνο FM Stereo. Δεν δούλεψε στο πέρασμα από τον
δικάναλο ήχο στον τετρακάναλο, δεν δούλεψε στο πέρασμα από τον ηχητικό δίσκο
βινυλίου στον οπτικό βιντεοδίσκο βινυλίου, δεν δούλεψε στο πέρασμα από την
κυψελωτή κινητή τηλεφωνία στη δορυφορική κινητή τηλεφωνία (αντίο Iridium).
Αυτό που κάνει μερικές νέες γενιές πετυχημένες και άλλες αποτυχημένες είναι η
διαφορά της υπηρεσίας που προσφέρουν σε σχέση με την προηγούμενη γενιά, σε
συνδυασμό με το κόστος αλλαγής και την αποδοχή εκ μέρους του κοινού αυτής της
ανάγκης.

Στην κινητή τηλεφωνία, η τρίτη γενιά έρχεται να δώσει πρόσθετες υπηρεσίες,
όπως το Internet, και πολύ καλύτερες επιδόσεις, όπως ταχύτητα δεδομένων, που
θα επιτρέψουν νέες εφαρμογές, όπως η βιντεοτηλεφωνία. Για το Internet, τα
πράγματα είναι ακόμη ασαφή. Η μόνη πετυχημένη ιντερνετική κινητή τηλεφωνία
στον κόσμο είναι το i-mode της ιαπωνικής ΝΤΤ DoCoMo, που έχει σήμερα διείσδυση
σε άνω του 15% του πληθυσμού. Ωστόσο, αυτό συμβαίνει σε μια χώρα που η
διείσδυση των PC στα σπίτια είναι πρακτικά μηδενική (κάτω του 3%), για τον
απλούστατο λόγο ότι το PC θέλει γραφείο και ελάχιστα ιαπωνικά σπίτια έχουν
χώρο για γραφείο! Στο ευρωπαϊκό GSM, το Internet μέσω του πρωτοκόλλου WAP έχει
γνωρίσει μάλλον παταγώδη αποτυχία. Αυτό λένε στις μεγάλες χώρες, αυτό λένε και
τα δικά μας στοιχεία από το WAP Service του in.gr, που έχει κάτω από ένα χιλιοστό της
επισκεψιμότητας συγκριτικά με αυτή μέσω υπολογιστών.

Υπάρχουν πολλοί λόγοι αυτής της αποτυχίας, όπως κακή, δύσχρηστη, αργή και
ακριβή υπηρεσία. Ακόμη και χωρίς αυτά όμως, κανείς δεν μπορεί να είναι
σίγουρος για τον κόσμο. Στην Ιαπωνία, η DoCoMo πέτυχε δίνοντας μια πολύ
καλύτερη υπηρεσία, το ίδιο αργή, αλλά φθηνή και αρκετά πιο εύχρηστη. Ίσως με
το σύστημα GPRS, που αναμένεται μέσα στο 2001 στην Ευρώπη, να δούμε κάποια
μεγαλύτερη επιτυχία του WAP. Ίσως όμως και όχι, και η επιτυχία να αποδειχτεί
ιαπωνική παραξενιά. Ίσως πάλι να πάρουν πολύ πιο γρήγορα φωτιά άλλες λύσεις,
όπως οι υπολογιστές παλάμης Palm και PocketPC. Όσο για την τρίτη γενιά, η
DoCoMo ποντάρει πολύ στη βιντεοτηλεφωνία ­ είναι μάλιστα έτοιμα τα
μικροσκοπικά κινητά με ενσωματωμένη κάμερα και έγχρωμη οθόνη. Και, πάλι, μένει
να δούμε αν ο κόσμος θα χρησιμοποιήσει ασύρματα μια υπηρεσία που έχει
απορρίψει ενσύρματα.

Ουσιαστικά, λοιπόν, ενώ είναι βέβαιο ότι στο μέλλον θα χρησιμοποιούμε Internet
μέσω κινητών, δεν είναι καθόλου βέβαιο ποιες θα είναι οι υπηρεσίες και πόσο
έντονη θα είναι η χρήση. Αυτή όμως είναι η ομορφιά του εξελικτικού τοπίου,
τόσο στην τεχνολογία όσο και στη φύση γενικά.

Ο Θεόδωρος Σπίνουλας είναι επικεφαλής του Ιντερνετικού Προγράμματος του
Δημοσιογραφικού Οργανισμού Λαμπράκη και της Πύλης ΙΝ. GR.