«Χρυσή βροχή» στον Ζέρβα

Οι περιπέτειες του ελληνικού λαού την περίοδο 1940-49 δεν έχουν τελειωμό…
Όσο για την τραγωδία και τον… ξεριζωμό της Αριστεράς, που περιπλανήθηκε στις
ανατολικές χώρες της Ευρώπης, η καταγραφή περιστατικών και γεγονότων
συνεχίζεται. Όσο περνάει ο καιρός, όλο και περισσότερο η σκαπάνη του ερευνητή
φέρνει στο φως σκευωρίες εις βάρος πολλών κομμουνιστών αλλά και όλων εκείνων
των δυνάμεων που «δεν θέλησαν να υποταχθούν στην αγγλοκρατία και αργότερα στην
αμερικανοκρατία». Ο Γρηγόρης Φαράκος, πρώην γραμματέας του ΚΚΕ και πρώην
βουλευτής του ΣΥΝ, στην πλέον ολοκληρωμένη ογκώδη εργασία του για την περίοδο
1940-49, επισημαίνει ποια κατά τη γνώμη του ήταν τα σφάλματα της εποχής,
κυρίως «λόγω του συνδρόμου της εξουσίας» που διακατείχε ορισμένους. Όσο για τη
διεισδυτική του έρευνα, αυτή έχει βρει… φλέβα χρυσού. Στα δύο του βιβλία του
­ «Ο ΕΛΑΣ και η εξουσία» ­ που θα κυκλοφορήσουν από τα «Ελληνικά Γράμματα»
περιγράφει πολλές περιπτώσεις υπονόμευσης της Εθνικής Αντίστασης. Ακόμα και τα
«μυστικά κονδύλια» του υπουργείου Εξωτερικών ­ «με υπογραφή του Γεωργίου
Παπανδρέου», όπως σημειώνει ο συγγραφέας ­ χρησιμοποιήθηκαν εις βάρος της
Αριστεράς και χαλκεύτηκε μία σειρά από έγγραφα. Ένα από αυτά εμφάνιζε ότι
δήθεν ο ΕΛΑΣ είχε καταστρώσει σχέδιο δολοφονίας του βασιλιά Γεωργίου Β’. Ο κ.
Φαράκος διατυπώνει την έκπληξή του, διότι το ίδιο θέμα το βρήκε σε αρκετά
έγγραφα των αρχείων του υπουργείου Εξωτερικών, όταν από έρευνες που έχουν
γίνει αποδείχθηκε ότι αυτό ήταν ένα μεγάλο ψέμα. «Το “στοιχείο” ήταν
χαλκευμένο», γράφει. «Κινείται έξω από τη λογική της τότε δράσης του ΚΚΕ και
του ΕΛΑΣ. Αλλά και μόνον η κατασκευή μιας τέτοιας “πληροφορίας” αρκεί για να
χαρακτηρίσει το κλίμα της εποχής. Και βέβαια, καθιστά σαφώς ύποπτη τη
διοχέτευση αυτού του περιστατικού το γεγονός ότι, ενώ ­ υποτίθεται ­ συνέβη
στις 18 ή 20 Δεκεμβρίου του 44, ξαναφουσκώνει ως “είδηση” τις μέρες που έχουν
συνέλθει οι αντιπροσωπείες στη Βάρκιζα και συζητούν για την υπογραφή
συμφωνίας. Ορισμένους δεν βόλευε η ειρήνευση». Αλλά η στήριξη «της Δεξιάς και
των υποτακτικών» από τους Άγγλους ήταν δεδομένη… Αυτό φαίνεται και από ένα
αποκαλυπτικό έγγραφο που περιλαμβάνει στα βιβλία του ο κ. Φαράκος. Το έγγραφο
αυτό, που υπογράφεται από τον Άγγλο διοικητή Μπέρκερ Μπένφιλντ και αναφέρεται
στην αντιεαμική δράση του Ζέρβα, δημοσιεύουν «ΤΑ ΝΕΑ» ­ το κείμενο του Μπέρκερ
Μπένφιλντ ακολουθεί ­ κλείνοντας τον κύκλο των προδημοσιεύσεων από τα δύο νέα
βιβλία του Γρηγόρη Φαράκου.

«Συχνά, ο ΕΔΕΣ, για να δικαιολογεί τις στρατιωτικές του αποτυχίες κατά του
ΕΛΑΣ, διατύπωνε αιτιάσεις ότι οι Άγγλοι δεν του παρείχαν τα αναγκαία εφόδια
και τον εξοπλισμό.

Σε μια τέτοια στιγμή (όταν ο Ζέρβας, στα Δεκεμβριανά, διαλύθηκε εντός τριών
ημερών από τον ΕΛΑΣ), οι Άγγλοι αγανάκτησαν με τις δικαιολογίες και αποκάλυψαν
την τεράστια ­ σε σχέση με τις πραγματικές πολεμικές ανάγκες του ­ βοήθεια που
του είχαν δώσει, όπως και την αδράνειά του να πολεμάει τους Γερμανούς.

­ Ένα τέτοιο, αποκαλυπτικότατο έγγραφο είναι η Έκθεση του Διοικητή της Force
133, Κ.V. Burker Benfield, στις 27.12.1944, που αναφέρεται στη δράση του ΕΔΕΣ
κατά το 1944 και τη βοήθεια που του είχε σταλεί στη διάρκεια της χρονιάς
εκείνης. Δημοσιεύεται ολόκληρη, από φωτοτυπημένο αντίγραφο του προσωπικού μου
αρχείου:

Σχετικά με τις αιτιάσεις από μέρους του στρατηγού Ζέρβα αναφορικά προς την
έλλειψη υποστήριξης προς τον ίδιο από μέρους των Βρετανών, θα ήθελα να
καταγραφεί ότι, κατά τη γνώμη μου, οι λόγοι που επικαλείται ο Ζέρβας σε ό,τι
αφορά την αποτυχία του, να προβάλει αποτελεσματική αντίσταση στις επιθέσεις
του ΕΛΑΣ, χρήζουν διερευνήσεως.

Η αντίσταση που προέβαλε ο Ζέρβας στον Γερμανό εισβολέα στις αρχές του 1944
ήταν πολύ περιορισμένη.

Πράγματι, κατά τον μήνα Ιούνιο, διέταξα τον αντισυνταγματάρχη Barnes να
καλέσει τον Ζέρβα να εντατικοποιήσει τις επιχειρήσεις του προς ενίσχυση των
ανταρτών που προέβαιναν σε επιχειρήσεις διασχίζοντας την αλβανική μεθόριο.
Έχουν καταγραφεί αυτές οι οδηγίες, είναι διαθέσιμες από το Force 133 Η.Q.,
Κάιρο. Δόθηκαν διαταγές στον Ζέρβα να επιτεθεί στα Γιάννινα, ένα σημαντικό
κέντρο των Γερμανών, το οποίο, κατά τη δεδομένη χρονική στιγμή, το
υπερασπίζονταν πολύ ασθενείς δυνάμεις.

Σκόμπι κυρίαρχος. Ο Άγγλος στρατηγός «καπέλωσε» την Εθνική Αντίσταση. Ο στρατηγός Σαράφης του ΕΛΑΣ (αριστερά) το ‘χε επισημάνει από νωρίς. Ο Ναπολέων Ζέρβας (του ΕΔΕΣ), αντιθέτως, έδειχνε ικανοποιημένος. Άλλωστε η χρηματοδότηση προς την οργάνωσή του ήταν δυσανάλογα μεγάλη

Ο Ζέρβας συμμορφώθηκε κατ’ επίφασιν με τις οδηγίες αυτές προβαίνοντας σε
μετακινήσεις στρατευμάτων, η επίθεση όμως ποτέ δεν πραγματοποιήθηκε, καθώς οι
Γερμανοί, από πλευράς δυνάμεων, ήσαν σε θέση να ανακαταλάβουν τα Γιάννινα και
εγώ, παρά τη θέλησή μου, βρέθηκα υποχρεωμένος να ανακαλέσω την επίθεση.
Κατόπιν ωρίμου σκέψεως φρονώ ότι αν ο Ζέρβας είχε δείξει λιγότερη χλιαρότητα,
θα είχε καταστεί δυνατόν να καταφερθεί ένα ισχυρό πλήγμα στους Γερμανούς.

Στη συνέχεια, οι Γερμανοί μετακίνησαν ένα ισχυρό σώμα στρατού από τα Τρίκαλα
προς το Αγρίνιον μέσω Ιωαννίνων χωρίς καμιά σοβαρή αντίσταση από τα
στρατεύματα του Ζέρβα. Το σώμα αυτό προέβη σε επιχειρήσεις δίκην αντιποίνων
στην περιοχή του Καρπενησίου, επιχειρήσεις στρεφόμενες εναντίον ελληνικών
χωριών, στη δε συνέχεια επέστρεψε στα Τρίκαλα μέσω Ιωαννίνων. Ο γερμανικός
στρατιωτικός σχηματισμός που ενεπλάκη στις εν λόγω επιχειρήσεις ανήκε στην 4η
Μεραρχία των S.S.

Χαλκευμένη «πληροφορία». Εμφανίζεται ­ ψευδώς ­ ο ΕΛΑΣ ότι ήθελε να δολοφονήσει τον Γεώργιο Β’. Άλλο ένα χαρτί από αυτά που κυκλοφόρησαν κατά κόρον το 1944-45…

Υπάρχουν μαρτυρίες προερχόμενες από έγγραφα που περιήλθαν στην κατοχή μας σε
πολεμικές επιχειρήσεις, καθώς και από άλλες πιο απόρρητες πηγές ότι πιθανότατα
να υπήρξε μια συνεννόηση κατά τη δεδομένη χρονική στιγμή μεταξύ του Γερμανού
διοικητή των Ιωαννίνων και του Ζέρβα για να μην επιτεθούν ο ένας εναντίον του
άλλου. Κάποιες από αυτές τις μαρτυρίες είναι διαθέσιμες στο Force 133 Η.Q.
Σύμφωνα με ένα γερμανικό έγγραφο, η στάση του Ζέρβα απέναντι στους Γερμανούς
μετεβλήθη και ανέλαβε επιχειρήσεις εναντίον τους, στη συνέχεια όμως, σύμφωνα
με το ίδιο αυτό έγγραφο, ο Ζέρβας επανέκαμψε στη “νομιμόφρονα στάση”.

Κατά τις τελευταίες εβδομάδες της Γερμανικής Κατοχής, ο Ζέρβας ανέλαβε
επιχειρήσεις εναντίον των Γερμανών.

Κατόπιν ωρίμου σκέψεως φρονώ ότι πρωταρχική μέριμνα του Ζέρβα ήταν να
διατηρήσει τις δυνάμεις και τα εφόδιά του μέχρι την ημέρα που θα εδέχετο την
επίθεση του ΕΛΑΣ. Κατά συνέπεια, είναι πολύ απίθανο να βρέθηκε απογυμνωμένος
από πολλές από τις αμυντικές του δυνατότητες όταν αυτή η επίθεση τελικά έλαβε
χώρα.

Τελικά, ο Ζέρβας από την 1η Ιανουαρίου του ’44 ενισχύθηκε με το συνολικό ποσό
των 168.000 χρυσών λιρών Αγγλίας (εκτός από όπλα και ρουχισμό).

Φρονώ ότι προς το παρόν δεν υπάρχουν διαθέσιμα λεπτομερή πληροφοριακά στοιχεία
που να ερμηνεύουν την αποτυχία των στρατευμάτων του Ζέρβα να προβάλουν
μεγαλύτερη αντίσταση στην επίθεση του ΕΛΑΣ. Δεν πιστεύω ότι η έλλειψη
οπλισμού, πυρομαχικών κ.λπ. συνιστά την πραγματική εξήγηση».