Εκτός Βουλής οι παραβάτες

Την… «εσχάτη» των ποινών ­ την έκπτωση δηλαδή από το βουλευτικό αξίωμα ­
θα θεσμοθετήσει η κυβέρνηση για όσους παραβιάζουν κατάφωρα τους νέους κανόνες
που θα θέσει, ύστερα από διάλογο με τα κόμματα, για τις εκλογικές δαπάνες, τα
οικονομικά και την προβολή κομμάτων και υποψηφίων.

Θέματα που συζητήθηκαν σε κλίμα συναίνεσης χθες στην Κυβερνητική Επιτροπή, με
την κ. Βάσω Παπανδρέου να εισηγείται τις σχετικές προτάσεις, στο πλαίσιο της
δεδηλωμένης πρόθεσης για την κατάρτιση σύγχρονων κανόνων διαφάνειας και
αξιοπιστίας στη λειτουργία της πολιτικής ζωής. Δικαιολογημένες απουσίες, χθες,
αυτές των κ.κ. Άκη Τσοχατζόπουλου και Κώστα Λαλιώτη.

Έτσι λοιπόν, μετά την άρση του σχετικού εμποδίου κατά τη διαδικασία
αναθεώρησης του Συντάγματος, η κυβέρνηση θα φέρει νόμο σύμφωνα με τον οποίο ­
και πέραν των ποινικών και διοικητικών κυρώσεων που ισχύουν σήμερα ­ ένας
βουλευτής θα εκπίπτει του αξιώματός του αν έχει υποπέσει σε βαρύτατες
παραβιάσεις των κανόνων για τις εκλογικές δαπάνες.

Ο έλεγχος των οικονομικών κομμάτων και υποψηφίων θα ανατεθεί σε επιτροπή εκτός
Βουλής ­ ακριβώς στη λογική ότι «οι κρίνοντες δεν μπορεί να είναι και
κρινόμενοι» ­ η σύνθεση της οποίας θα είναι αντικείμενο διαλόγου. Ως
εναλλακτικές προτάσεις έχουν κατατεθεί το Ελεγκτικό Συνέδριο, άλλοι
δικαστικοί, ορκωτοί λογιστές και ειδικοί επιστήμονες. Κοινοβουλευτικοί
εκπρόσωποι δεν αποκλείονται, σε καμία όμως περίπτωση δεν θα αποτελούν την
πλειοψηφία.

Η χρηματοδότηση κομμάτων και υποψηφίων μπορεί να είναι κρατική και ιδιωτική. Η
τελευταία αποφασίστηκε να παρέχεται μόνον από φυσικά πρόσωπα, αποκλειομένων
όλων των νομικών προσώπων. Προβληματισμός υπάρχει για το πώς θα ασκείται
αποτελεσματικός έλεγχος (μη απόκρυψη) της ιδιωτικής χρηματοδότησης. Θεωρείται
βέβαιον ότι από κάποιο όριο και πάνω (που δεν έχει προσδιοριστεί) τα φυσικά
πρόσωπα πρέπει να δηλώνουν το ονοματεπώνυμό τους. Εναλλακτικώς ή
συνεπικουρικώς εξετάζοντας τα ενδεχόμενα οι καταθέσεις υπέρ κομμάτων και
υποψηφίων ­ αλλά και οι δαπάνες ­ να γίνονται μέσω τραπεζικού λογαριασμού, να
ισχύσει φορολογική έκπτωση για τις χρηματικές δωρεές, ενώ για τις προσφορές σε
είδος θα υπολογίζεται η εμπορική και όχι η αντικειμενική τους αξία. Ανοικτό
είναι και το θέμα του πλαφόν της ετήσιας ιδιωτικής χρηματοδότησης προς κόμματα
ή υποψηφίους, που σήμερα είναι δέκα και ένα εκατομμύριο δραχμές, αντιστοίχως.

Πολλή συζήτηση αναμένεται να γίνει κατά τον διακομματικό διάλογο για το ύψος
των εκλογικών δαπανών ανά βουλευτή, θέμα που είναι άμεσα συνδεδεμένο με τον
εκλογικό νόμο ­ «πολλές δαπάνες επιβάλλονται λόγω του ισχύοντος εκλογικού
νόμου», ήταν η χαρακτηριστική φράση της υπουργού Εσωτερικών. Έτσι, το θέμα
παραπέμπεται μετά την αναθεώρηση του Συντάγματος, οπότε και θα αρχίσει η
συζήτηση για τον εκλογικό νόμο. Προς το παρόν, προτάθηκε η κατάργηση των
προσωπικών εκλογικών τμημάτων και η φιλοξενία του έντυπου υλικού των υποψήφιων
βουλευτών σε κεντρικά κομματικά περίπτερα.

Πρόθεση, πάντως, της κυβέρνησης είναι να τεθούν ακόμη αυστηρότεροι περιορισμοί
στη χρήση των ΜΜΕ, ιδιαιτέρως των ηλεκτρονικών, από κόμματα και υποψηφίους
κατά την προεκλογική περίοδο.

Όσον αφορά την πολιτική διαφήμιση των κομμάτων, διατυπώθηκε η πρόταση το
κράτος να κρατά και διαχειρίζεται (με την αγορά ραδιοτηλεοπτικού χρόνου) τα
ποσά εκείνα από την κρατική επιχορήγηση που προορίζονται για να καλύψουν την
επί ίσοις όροις προβολή των κομμάτων από τα ηλεκτρονικά ΜΜΕ.