[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

Δεν έχει ακόμα περάσει ούτε ένας χρόνος από τότε που οι ειδικοί προφήτευαν
έναν ηλεκτρονικό αρμαγεδδώνα με την είσοδο του 2000. Οι προβλέψεις τους
απέτυχαν παταγωδώς κι όμως σήμερα η ανθρωπότητα περίτρομη παρακολουθεί και
πάλι τους ειδικούς ­ του περιβάλλοντος αυτή τη φορά ­ να προβλέπουν κάθε
είδους καταστροφές με τη σιγουριά Ελβετού ωρολογοποιού. Μια σιγουριά που θα
έπρεπε να μας προβληματίζει και μόνο από το γεγονός ότι το περιβάλλον είναι
ένα θέμα απείρως πιο σύνθετο από τη συμπεριφορά των ηλεκτρονικών υπολογιστών.
Κανείς φυσικά δεν μπορεί να αρνηθεί ότι υπάρχουν σοβαροί λόγοι να ανησυχούμε.
Από το σημείο όμως αυτό έως το να φθάνουμε να αποδίδουμε κάθε παραξενιά του
καιρού στο φαινόμενο του… θερμοκηπίου, η απόσταση είναι μεγάλη. Πολύ
περισσότερο μάλιστα που σήμερα κάποιοι φαίνεται να αντιμετωπίζουν τα θέματα
του περιβάλλοντος ­ ακόμα και την κρίση με τις τρελές αγελάδες ­ ως σημαία
ευκαιρίας για να προβάλουν τις απόψεις τους. Και τι δεν έχουμε ακούσει λοιπόν.
Από τις μεγαλόστομες κενολογίες του τύπου «ο βιασμός της φύσης από τον
άνθρωπο» έως τις πιο εκλεπτυσμένες θεωρίες για την ανεπάρκεια της αγοράς και
για τη μεγιστοποίηση του κέρδους εις βάρος της υγείας των καταναλωτών. Θέματα
που ασφαλώς και αυτά μπορεί να τεθούν προς συζήτηση υπό μία όμως προϋπόθεση:
να κατανοήσουμε ότι, ανεξαρτήτως συστημάτων, η προστασία του περιβάλλοντος
έχει ένα πραγματικό και εξαιρετικά δυσβάστακτο κόστος. Ένα κόστος μάλιστα που,
ιστορικά, οι οικονομίες της αγοράς ανέλαβαν σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό από τις
κατευθυνόμενες οικονομίες ­ αδιάψευστος μάρτυρας οι περιβαλλοντικές
καταστροφές στην πρώην ΕΣΣΔ και την Ανατολική Ευρώπη. Ένα κόστος που τελικώς
μεταφράζεται σε ανθρώπινες ζωές. Γιατί βέβαια το να ζητήσει κανείς από την
Κίνα να περιορίσει την αύξηση των εκπομπών διοξειδίου σημαίνει να
εξαναγκαστούν να μείνουν στην υπανάπτυξη κάποιες δεκάδες εκατομμύρια Κινέζων
με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Ακόμα και σε μια αναπτυγμένη οικονομία, η πιθανή
ανεργία που θα προκύψει από μια… οικολογική περιοριστική πολιτική
μεταφράζεται τελικώς σε ανθρώπινη δυστυχία και ­ ναι ­ σε ανθρώπινες ζωές.
Αλλά και σε πιο απλά ζητήματα, στην ιστορία των τρελών αγελάδων για
παράδειγμα, οι επιλογές συνεπάγονται κόστος. Και είναι ασφαλώς δείγμα του
σχιζοφρενικού διχασμού μας να φοβόμαστε να φάμε κάθε είδους κρέας και την ίδια
στιγμή να φωνάζουμε για τις Βρυξέλλες που μας στερούν το κοκορετσάκι. Να
γίνουμε λοιπόν όλοι οικολόγοι, όχι όμως ευκαιριακά για να πουλήσουμε την
πραμάτεια μας αλλά με επίγνωση του τι διακυβεύεται. Και βέβαια απαλλαγμένοι
από περιβαλλοντικό χιλιασμό των προφητών της καταστροφής…