Αρνητικές αποδόσεις όπως το ’80…

Αρνητική απόδοση της τάξεως του -0,2% με – 0,3% προσφέρουν πλέον οι
καταθέσεις ταμιευτηρίου μετά τη διαμόρφωση του επιτοκίου στα επίπεδα του 4,25%
και 4,50% που ανακοίνωσαν χθες η Εθνική και η Εμπορική Τράπεζα.

Οι Έλληνες καταθέτες ζουν και πάλι μέρες της δεκαετίας του ’80, μετά τον νέο
γύρο των μειώσεων που άνοιξαν χθες οι δύο παραπάνω μεγάλες τράπεζες, ενώ
αναμένεται ότι μέσα στο επόμενο δεκαήμερο το παράδειγμά τους θα ακολουθήσουν,
μεταξύ άλλων, η Alpha Bank, η Efg Eurobank, η Πειραιώς, αλλά και οι μικρότερες
τράπεζες. Υπενθυμίζεται ότι το 1986, η αρνητική απόδοση των καταθέσεων έφτανε
στο -7,9%, ενώ το 1974 στο -18%.

Πώς φτάσαμε όμως πάλι σε αυτό το σημείο; Όταν από την ερχόμενη Δευτέρα το
επιτόκιο ταμιευτηρίου θα διαμορφώνεται στο 4,25% και στο 4,50%, θα σημαίνει
ότι το καθαρό – αφαιρουμένων δηλαδή των νόμιμων επιβαρύνσεων – είναι κάτω από
το 4% και συγκεκριμένα στο 3,7% και στο 3,8% αντίστοιχα. Με τον πληθωρισμό να
διαμορφώνεται, για τον Οκτώβριο, στο 4%, γίνεται πλέον αντιληπτό ότι οι
αποδόσεις του ταμιευτηρίου καθίστανται αρνητικές και κατά συνέπεια ασύμφορες
για τους καταθέτες, ενώ το μέλλον προοιονίζεται δυσοίωνο για το συγκεκριμένο
επενδυτικό προϊόν, αφού ο μέσος όρος των επιτοκίων καταθέσεων στη ζώνη του
ευρώ βρίσκεται στο 2,5%.

Την ίδια ώρα, οι πληροφορίες των “ΝΕΩΝ” σε ό,τι αφορά τα δάνεια αναφέρουν ότι
το μήνυμα που έχει δοθεί στις εμπορικές τράπεζες από την Τράπεζα της Ελλάδας
είναι έως το τέλος του έτους το ύψος των καταναλωτικών δανείων να μην
ξεπεράσει το 1,1 τρισεκατομύρια δραχμές. Ήδη όμως το συνολικό υπόλοιπό τους
κινείται οριακά σε αυτά επίπεδα (σ.σ., υπολογίζεται στα 950 δισεκατομμύρια
δραχμές) με αποτέλεσμα οι εμπορικές τράπεζες να εμφανίζονται συγκρατημένες ως
προς τη μείωση των επιτοκίων τους στην καταναλωτική πίστη, για να μην
δημιουργήσουν νέα έκρηξη, που θα έχει άμεσες επιπτώσεις στον πληθωρισμό. Έτσι
εξηγείται και το γεγονός ότι χθες η Εθνική και η Εμπορική προχώρησαν σε μία
τυπική μείωση, της τάξεως του 0,25%, στη συγκεκριμένη κατηγορία, ενώ σε όλες
τις υπόλοιπες η μείωση ήταν της τάξεως του 0,50%. Αξίζει να σημειωθεί ότι ήδη
από τις αρχές Σεπτεμβρίου, ο συνολικός δανεισμός των Ελλήνων από καταναλωτικά
δάνεια και κάρτες βρίσκεται πάνω από το ψυχολογικό όριο του 1,5
τρισεκατομμυρίου δραχμών και συνεχίζει να αυξάνεται.

Χαρακτηριστικά αναφέρεται ότι για το εννεάμηνο του 2000, οι χορηγήσεις της
Πειραιώς αυξήθηκαν κατά 68% και της Εμπορικής κατά 26% (με τα στεγαστικά της
αυξάνονται με ρυθμό 40%), ενώ παρόμοια είναι η εικόνα για το σύνολο των
εμπορικών τραπεζών. Στα χρόνια που ακολουθούν οι ρυθμοί αυτοί θα αυξηθούν κι
άλλο, αφού σήμερα στην Ελλάδα το σύνολο των δανείων είναι ίσο με το 35% του
ΑΕΠ όταν στην Πορτογαλία φτάνει στο 80%. Κατά συνέπεια, ο υπερδανεισμός των
Ελλήνων έχει… μέλλον. Το μόνο θετικό στοιχείο για τους καταναλωτές είναι ότι
από 1/1/2001 τα επιτόκια με τα οποία θα δανείζονται θα είναι χαμηλότερα κατά
2,50% περίπου. Παράλληλα, θα καταργηθεί ο ΕΦΤΕ, που σήμερα υπολογίζεται στο 3%
επί των τόκων, ενώ σταδιακά θα καταργείται και η επιβάρυνση του Ν. 128, που
υπολογίζεται στο 0,6% επί του υπολοίπου. Ποια θα είναι η επίπτωση αυτής της
εξέλιξης όμως στην τραπεζική κερδοφορία; Καμία, απάντησε χθες ο πρόεδρος της
Εμπορικής κ. Γ. Στουρνάρας, παρουσιάζοντας μελέτη, σύμφωνα με την οποία, ακόμη
κι αν τα δραχμικά επιτόκια συνέκλιναν σήμερα το πρωί με τα επιτόκια του ευρώ,
τουλάχιστον η Εμπορική θα εμφάνιζε αυξημένη κερδοφορία κατά 35 δισεκατομμύρια δραχμές.