ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Κάτι κορεσμένα παλικάρια

Η ελληνική κοινωνία παρουσιάζει σημεία κόπωσης. Δεν γνωρίζω αν αυτό
οφείλεται στην υπερ-προσπάθεια για να μπούμε στην ΟΝΕ, για να προστατευθούμε
από τους επικίνδυνους αλλοδαπούς, για να κερδίσουμε γρήγορα και εύκολα στο
ΛΟΤΤΟ ή στο καζίνο.

Αν χάσουμε την Ελένη, χάσαμε /και την Ελλάδα.

Η πατρίδα μας είμαστε εμείς.

Τάσου Ρούσσου, Ο Οδυσσέας

Επίσης, δεν μπορώ να ελέξγω αν πρώτα οι πολιτικοί κουράστηκαν και ύστερα μας
μετέδωσαν ­ μέσα από υπναλέα ξύλινα shows ­ αυτή την «καθισμένη» νοοτροπία. Το
βέβαιο είναι, πάντως, ότι όλα γύρω μοιάζουν ερμαφρόδιτα (και χωρίς έρμα),
πολλοί γίνονται «βαποράκια» (ιδεών, συμφερόντων, διαπλοκών) πολλών, τίποτα δεν
μένει σταθερό, ως σημείο εθνικής αναφοράς, μακροπολιτικής στοχοθεσίας ή
ιδεολογικού προσανατολισμού.

* Σύγχυση εξουσι(αστ)ών. Ο ένας εμφανίζεται ως εξουσιοδοτημένος απευθείας από
τον Θεό και μας επισείει επιτίμια. Ο άλλος επικαλείται την (εν λευκώ;)
πολιτική εξουσιοδότηση που του ‘δωσε ο Λαός και μας απειλεί με τον Νόμο και
την Τάξη. Ένας τρίτος υποστηρίζει την πλανηταρχική εξουσία των ΗΠΑ και μας
υποδεικνύει «έντιμον υποταγήν». Κάποιος υπενθυμίζει τις υπερεθνικές εξουσίες
που έχουμε εκχωρήσει στην Ευρωπαϊκή Ένωση και μας καλεί σε συμμόρφωση. Ο
τελευταίος πιστεύει ακράδαντα πως η εξουσία του Αφεντικού (Εργοδότη,
Προϊστάμενου, Αρχηγού) είναι η πιο σκληρή και άμεση και γι’ αυτό μας
συμβουλεύει να υποχωρούμε. Μπερδεύτηκαν οι «γραμμές».

Σύγχυση στις επι-κοινωνίες μας. Πέντε ­ τουλάχιστον ­ εντολείς (ή εκπρόσωποί
τους) και ένας μόνον εντολοδόχος που σωρευτικά δέχεται τις (κατα)πιέσεις τους.
Μήπως πρέπει κάποτε να καταλάβουμε ότι εμείς είμαστε η βάση της όποιας
πυραμίδας και ότι αν κινηθούμε λίγο πιο αριστερά, απαξάπαν το οικοδόμημα θα
πέσει και θα τους πλακώσει;

* Σημε(ι)ολογία της ήττας. Ένας έβαλε στην ελληνική σημαία σφυροδρέπανο (για
σάτιρα). Άλλος δεν παρήλασε με τη σημαία (για να «μην ξεχνιόμαστε»). Τρίτος
πήρε τη σημαία και την παράτησε σε καφενείο (για ενέχυρο ή… έναντι). Κάποιος
έκαψε τη σημαία (για οινοπνευματική εκτόνωση). Οι μεν κάνουν «σημαία τους» την
ουσιαστική είσοδο στην ΟΝΕ (για εθνικούς λόγους). Οι δε κάνουν «σημαία τους»
την πάταξη της διαπλοκής (πάλι για εθνικούς λόγους). Ορισμένοι διατείνονται
ότι το Αιγαίο γέμισε από μονοπωλιακές σημαίες (για κέρδος) ή ότι κινδυνεύει
από τις πολλές σημαίες που το ‘χουν βάλει στο μάτι (για επεκτατισμό). Τέλος,
κάποιοι ισχυρίζονται ότι υπάρχει συνωμοτικό σχέδιο για να βγει ο σταυρός από
την ελληνική σημαία (για να κυριαρχήσει ο σατανάς). Η σημειολογία αυτής της
όψιμης σημαιολογίας μόνο μία μπορεί να είναι: χάσαμε την ουσία των
πραγμάτων-συμβόλων και παίζουμε με τη μορφή και τα επιφαινόμενα. Έχουν άδικο
μετά «οι παγκοσμιο-ποιητές», που αντί για national flag προτείνουν global
flat;

­ Παρά-ξενη κοινωνία. Η υπόθεση Κεντήρα σηματοδοτεί μια τριπλή ήττα της
κοινωνίας. Η πρώτη είναι το ίδιο το έγκλημα. Ο ρόλος των αξιών και των σχέσεων
αποδεικνύεται ιδιαίτερα κρίσιμος. Η δεύτερη είναι η βίωση του εγκλήματος και η
ανάγκη του δράστη να εξηγήσει, να εκμυστηρευθεί, ακόμα και να δικαιολογήσει
την πράξη του. Και εδώ η κοινωνία έχει αποτύχει. Κανείς δεν πιστεύει ότι «θα
τον καταλάβει» ο ψυχολόγος, ο κοινωνικός λειτουργός, ο δικηγόρος, ο παπάς, ο
πολιτικός, ο δήμαρχος, ο συγγενής. Μόνο αποκούμπι του προδομένου, ταπεινωμένου
ή εξαγριωμένου δράστη είναι τα ΜΜΕ και κάποιος γνωστός δημοσιογράφος. Οι
δεσμοί της Πολιτείας και οι φορείς της κοινωνίας έχασαν τη λάμψη και την
αξιοπιστία τους και υπεκατεστάθησαν από την οθόνη και τα speakage ενός
ρεπόρτερ. Η ελληνική κοινωνία πρέπει ν’ αρχίσει να νιώθει πολύ μόνη. Κανείς
πια δεν την εμπιστεύεται. Κανείς δεν την έχει ανάγκη. Ούτε οι ζωντανοί ούτε οι
πεθαμένοι. Και έτσι φτάνουμε στην τρίτη ήττα. Να σπεκουλάρουμε (και να
τζιράρουμε;) όλοι γύρω από τα νεκρά σώματα των θυμάτων της βοράς του πλήθους.
Ουδείς τα διεκδικεί, όλοι όμως θέλουν ν’ αξιοποιήσουν το θέ(α)μα ή την
ευκαιρία.

*Πώς γίναμε έτσι; Τι έχουμε πάθει; Τι μας έπιασε ξαφνικά; Αν κουραστήκαμε, να
κάνουμε πλάι να πάρουν τη θέση μας οι ξεκούραστοι. Αν κορεστήκαμε, να μπούμε
στον κόπο να μετρήσουμε του μη-έχοντες και μη-κατέχοντες. Αν δεν μπορούμε πια
ν’ αλλάξουμε τον κόσμο, ας μη γίνουμε εμπόδιο στην αλλαγή του. Με τις ελπίδες
των ανθρώπων και με την ιστορία της πατρίδας μας δεν μπορούμε να παίζουμε ατιμωρητί.

Ο Γιάννης Πανούσης είναι καθηγητής της Εγκληματολογίας στο Τμήμα
Επικοινωνίας και ΜΜΕ στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.