Με την κορούλα της στο ταξίδι για την… Ιθάκη

* ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Γραφείο Βόρειας Ελλάδας

«Ο πατέρας της Σοφίας, βρίσκεται και αυτός στη χρήση.Δεν ξέρω που είναι τώρα» λέει η Νατάσα που για χάρη της κόρης της αποφάσισε να κόψει τα ναρκωτικά

Η Νατάσα και η Σοφία γεννήθηκαν με διαφορά 22 χρόνων. Τους χωρίζουν πολλά,
τους ενώνουν περισσότερα. Η πρώτη, αν και μόλις πάτησε τα 25 της, πρόλαβε μέσα
από τις επιλογές της ζωής της να ανταμώσει τον θάνατο, η άλλη, η μικρή, κάνει
τώρα τα πρώτα της βήματα στο αύριο. Μάνα και κόρη, «μεγαλώνουν» σ’ ένα
πανέμορφο σπίτι στη Σίνδο Θεσσαλονίκης κοντά σε μια μεγάλη οικογένεια
αναζητώντας η μία την άλλη και μαζί το μέλλον τους.

Η Νατάσα αποφάσισε πριν από πέντε μήνες να καταφύγει στη θεραπευτική κοινότητα
«Ιθάκη». Ο λόγος συνήθης, μα διόλου απλός. Έπρεπε να σφραγίσει ερμητικά μια
πόρτα πίσω της και να «καθαρίσει» από τα ναρκωτικά. Μέσα στη δίνη της
κατάχρησης, είχε συγκρατήσει την πληροφορία για το νέο πιλοτικό πρόγραμμα της
«Ιθάκης» που αφορά τις εξαρτημένες μητέρες. Της παρουσιαζόταν μία μοναδική
ευκαιρία να ενταχθεί στη διαδικασία της απεξάρτησης παίρνοντας μαζί της και το
παιδί. Έτσι και έκανε. Τους τελευταίους μήνες η ίδια και άλλες τρεις
εξαρτημένες νεαρές μάνες παρακολουθούν με επιτυχία το ειδικό θεραπευτικό
πρόγραμμα που χρηματοδοτείται από το ευρωπαϊκό πρόγραμμα Urban.

Η Νατάσα δέχεται να μιλήσει για την εμπειρία της χωρίς αναστολές και αρνήσεις.
Είναι ένα μελαχρινό δροσερό κορίτσι, με όμορφο χαμόγελο και βλέμμα αστραφτερό.
Δεν κομπιάζει και δεν διστάζει να ανοιχτεί για να ξετυλίξει το παρελθόν της
αποδεχόμενη ακόμη και τις πιο άχαρες ερωτήσεις: «Στη χρήση μπήκα πριν από
έντεκα χρόνια, στα 14 μου. Στην αρχή με “τσιγάρα” και χάπια. Την ηρωίνη τη
γνώρισα στα 17. Δοκίμασα άλλες τρεις φορές να “κόψω” εντασσόμενη σε άλλα
προγράμματα. Δεν τα κατάφερα. Στο μεσοδιάστημα παντρεύτηκα και απέκτησα τη
Σοφία. Ο πατέρας της βρίσκεται κι αυτός στη χρήση. Δεν ξέρω πού είναι τώρα.
Έπρεπε να περάσουν δύο χρόνια για να συνειδητοποιήσω ότι έφερα στη ζωή ένα
παιδί που το μεγάλωνε η μάνα μου. Για μένα το παιδί απλώς υπήρχε. Όχι ότι δεν
το αγαπούσα. Αλλά το μοναδικό πράγμα που με ένοιαζε ήταν να πάω και να
“γίνω”»…

Η Σοφία, μία αξιολάτρευτη μπέμπα τριών χρόνων, ακόμη δεν έχει καταλάβει πού
μεγαλώνει. Αναπνέει όμως τη μυρωδιά της μητέρας της, κι αυτό τη γεμίζει
ασφάλεια. Είναι περίεργο, αλλά μία από τις πρώτες λέξεις που έμαθε είναι
«κοινότητα». Σπίτι της θεωρεί πλέον τον χώρο που τους έχει παραχωρηθεί από την
«Ιθάκη» έως ότου ολοκληρωθεί το πρόγραμμα. Το πρωί, κι ενώ η Νατάσα συμμετέχει
στις διαδικασίες της κοινότητας μαζί με τα άλλα μέλη, η Σοφία πηγαίνει στον
παιδικό σταθμό που λειτουργεί ως χώρος φύλαξης και δημιουργικής απασχόλησης.
«Κάπου κάπου ρωτάει και για τον πατέρα της», λέει η Νατάσα. «Προσπαθώ να της
εξηγήσω ότι ίσως στο μέλλον να είμαστε όλοι μαζί, ίσως και όχι. Το παιδί ακόμη
δεν έχει καταλάβει πού βρίσκεται. Σίγουρα όμως κάποια στιγμή θα της
εξομολογηθώ τι ακριβώς συνέβη… Για μένα είναι σημαντικό μέσα από τη
διαδικασία της απεξάρτησης να γνωρίσω τη Σοφία. Μου δίνει δύναμη. Όσο ήμουν
στη χρήση δεν υπήρχαν τέτοια περιθώρια. Είχα τύψεις, φόβο, ενοχές». Για την
25χρονη μητέρα, το αύριο, μακριά από την κοινότητα και τους ανθρώπους της,
χωρίς εξαρτήσεις και διλήμματα, συνιστά μία μεγάλη πρόκληση. «Έχω έρθει πολλές
φορές αντιμέτωπη με τον θάνατο. Δεν τον φοβήθηκα ποτέ. Όσο ειρωνικό κι αν
ακούγεται, ο μοναδικός φόβος μου ήταν μήπως και δεν θα μπορούσα να βρω τη δόση
μου να “πιω”.

Στην κοινότητα μαθαίνω. Γυρίζω στην παιδική μου ηλικία. Ανακαλύπτω τον εαυτό
μου για να μπορώ να αντιμετωπίζω τους φόβους και τα αδιέξοδα που έως τώρα τα
κάλυπτε μόνο η “παραμύθα”. Δεν έβρισκα τρόπους να εκφραστώ. Τώρα ξέρω πως τον
φόβο μου δεν είναι ανάγκη να τον κάνω πρέζα. Μπορώ να τον κάνω παιχνίδι,
αγάπη, δημιουργία…». Σε μερικούς μήνες η Νατάσα και η Σοφία θα εγκαταλείψουν
την «Ιθάκη» και θα συνεχίσουν τη δική τους πορεία. «Πιστεύω ότι θα τα
καταφέρω», λέει με αισιοδοξία η νεαρή μητέρα. «Σίγουρα θα αρχίσω να εργάζομαι,
να γίνομαι παραγωγική, θα φτιάξω ένα δικό μου σπίτι. Πρέπει να καταλάβετε ότι
η απόφαση ενός χρήστη να κόψει τα ναρκωτικά είναι υπόθεση ενός δευτερολέπτου.
Το θέμα είναι να αλλάξει τρόπο σκέψης και ζωής…».

Δεν αναγκάζονται να αποχωριστούν τα παιδιά τους

Η Κατερίνα Τσιχλατίδου λέει: «Συχνά οι εξαρτημένες μητέρες δεν ήθελαν να αποχωριστούν το παιδί τους ή δεν είχαν πού να το αφήσουν

Το ειδικό πρόγραμμα για εξαρτημένες μητέρες λειτουργεί από τον περασμένο
Απρίλιο στον χώρο της θεραπευτικής κοινότητας «Ιθάκη». Είναι μοναδικό στην
Ελλάδα και προσφέρει θεραπεία σε μητέρες που έχουν παιδιά προσχολικής ηλικίας
(0-5 χρόνων), καθώς και σε εγκύους. Για τον λόγο αυτό, έχουν κατασκευαστεί
πέντε αυτόνομα σπίτια, στα οποία μπορούν να διαμένουν συνολικά 10 μητέρες με
τα παιδιά τους. Εξηγώντας τη σκοπιμότητα του προγράμματος, η υπεύθυνη για τη
λειτουργία του Κατερίνα Τσιχλατίδου λέει: «Συχνά οι εξαρτημένες μητέρες δεν
ήθελαν να αποχωριστούν το παιδί τους ή δεν είχαν πού να το αφήσουν.

Λόγω της έλλειψης μιας εξειδικευμένης δομής, κρίθηκε αναγκαία η δημιουργία
ενός τέτοιου θεραπευτικού προγράμματος που δίνει την ευκαιρία στις μητέρες να
ενταχθούν στην ”Ιθάκη” συνοδευόμενες από τα παιδιά τους».

Στον σχεδιασμό της κοινότητας προβλέπεται η παροχή αντίστοιχων υπηρεσιών και
σε πατέρες χρήστες.