Το μυστικό του Ιράκ

Υπήρξε προσωπικός σύμβουλος του Σαντάμ Χουσεΐν, επικεφαλής ενός
προγράμματος που φιλοδοξούσε να μετατρέψει το Ιράκ σε πυρηνική υπερδύναμη.
Διέφυγε από τη Βαγδάτη το 1994 και κατάφερε να συνάψει μία συμφωνία με τη CIA.
Μετά πολλών, όμως, κόπων.

Κρυφή απειλή. Ο Σαντάμ Χουσεΐν έχει κατά πάσα πιθανότητα στην κατοχή του μία ατομική βόμβα 2 έως 3 κιλοτόνων, υποστηρίζει ο πρώην σύμβουλός του Χιντίρ Χάμζα. Αν μάλιστα αρθούν οι διεθνείς κυρώσεις εναντίον του, θα είναι έτοιμος να ξεκινήσει την παραγωγή πυρηνικών όπλων σε δύο με τρία χρόνια

Την πρώτη φορά που ο Χιντίρ Χάμζα επικοινώνησε τηλεφωνικά με τη CIA,
ενημερώνοντας τον συνομιλητή του ότι ήταν πρόθυμος να αποκαλύψει όλα όσα
γνώριζε σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Χουσεΐν εφόσον του χορηγούσαν σε
αντάλλαγμα άσυλο, εισέπραξε μία μάλλον αποθαρρυντική απάντηση: “Δεν
ενδιαφερόμαστε”.

Η φράση αυτή σήμανε την απαρχή μιας πραγματικής οδύσσειας για τον Χάμζα, που
αναγκάστηκε να εγκαταλείψει το κρησφύγετό του, στο βόρειο και ελεγχόμενο από
τους Κούρδους τμήμα του Ιράκ, και να μεταβεί διαδοχικά στην Τουρκία, τη Λιβύη,
την Τυνησία και την Ουγγαρία. Τελικά, και αφού ο Χάμζα επισκέφθηκε την
αμερικανική πρεσβεία στη Βουδαπέστη, η CIA συνειδητοποίησε το σφάλμα της,
αποφάσισε να τον εμπιστευθεί και έβγαλε κρυφά την οικογένειά του από τη χώρα.

Το βιβλίο

“Γνώριζα μυστικά που ουδείς εκτός του Ιράκ, και ελάχιστοι μέσα στο Ιράκ,
μπορούσαν να γνωρίζουν”, τονίζει ο Χάμζα σε ένα νέο βιβλίο που συνυπογράφει με
τον δημοσιογράφο Τζεφ Στάιν. “Ούτε καν οι επιθετικοί επιθεωρητές του ΟΗΕ
ήξεραν πόσο επικίνδυνη ήταν η κατάσταση. Ουδείς γνώριζε ότι τη στιγμή που ο
Σαντάμ εισέβαλε στο Κουβέιτ, απείχε μονάχα μερικούς μήνες από την ολοκλήρωση
μιας ατομικής βόμβας”. Τίτλος του βιβλίου; “Η Τρομαχτική Ιστορία του Ιρακινού
Προγράμματος Πυρηνικών και Βιολογικών Όπλων”.

Μιλώντας την περασμένη Πέμπτη ενώπιον μίας ομάδας ειδικών στο Ίδρυμα Carnegie
για τη Διεθνή Ειρήνη, ο Χάμζα υποστήριξε ότι ο Σαντάμ έχει κατά πάσα
πιθανότητα στην κατοχή του μία ατομική βόμβα 2 έως 3 κιλοτόνων και ότι, κατά
την άποψή του, αν αρθούν οι διεθνείς κυρώσεις εναντίον του, θα είναι έτοιμος
να ξεκινήσει μια περιορισμένη παραγωγή πυρηνικών όπλων μέσα σε δύο με τρία
χρόνια.

Λίγο αργότερα, ο Χάμζα δήλωσε ότι έχει συγχωρέσει εδώ και καιρό τους
αξιωματούχους της CIA για τον τρόπο με τον οποίο “απέρριψαν και χλεύασαν την
έκκλησή μου για βοήθεια το 1994”.

“Εξιλεώθηκαν γι’ αυτό”, δήλωσε ο Χάμζα. “Κατέβαλαν μεγάλες προσπάθειες
προκειμένου να σώσουν την οικογένειά μου. Έσωσαν, κυριολεκτικά, την οικογένειά
μου. Για μένα, αυτό είναι το παν”.

Σε πείσμα των ισχυρισμών του Χάμζα, πάντως, η CIA δεν δέχεται ότι το Ιράκ
διαθέτει ήδη ένα πυρηνικό όπλο.

“Δεν πιστεύουμε ότι διαθέτουν το διασπαστικό υλικό που απαιτείται για ένα
πυρηνικό όπλο”, δήλωσε ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος, σημειώνοντας ότι ο
Χάμζα βρίσκεται μακριά από το Ιράκ τα τελευταία έξι χρόνια. “Ούτε ότι έχουν
σήμερα την απαραίτητη υποδομή για να κατασκευάσουν ένα πυρηνικό όπλο”.

Η αμερικανική υπηρεσία, πάντως, δεν αρνείται ότι ο Χάμζα συνέβαλε σημαντικά
στην κατανόηση των πυρηνικών δυνατοτήτων του Ιράκ.

“Τον θεωρούμε πολύτιμο”, είπε ο αξιωματούχος. “Και αυτόν, και τις γνώσεις
του”.

Το δώρο

Ο 61χρονος Χιντίρ Χάμζα ζει σήμερα στη Βιρτζίνια των ΗΠΑ μαζί με την
οικογένειά του. Στα διαπιστευτήριά του, περιλαμβάνονται ένα μεταπτυχιακό από
το Τεχνολογικό Ινστιτούτο της Μασαχουσέτης, καθώς και ένα διδακτορικό στην
πυρηνική φυσική από το Πανεπιστήμιο της Φλόριντα. Δίδασκε σε ένα μικρό
πανεπιστήμιο της Τζόρτζια όταν, το 1970, διετάχθη να επιστρέψει στο Ιράκ
προκειμένου να εργασθεί στο πρόγραμμα ατομικής ενέργειας της χώρας. Έως το
1985, είχε γίνει ο προσωπικός σύμβουλος του Σαντάμ Χουσεΐν στον τομέα των
πυρηνικών όπλων. Το Ιράκ, αναφέρει στο βιβλίο του, διέθετε 25 κιλά ουρανίου
από έναν αντιδραστήρα γαλλικής κατασκευής, και πολλά εγχειρίδια σχετικά με την
κατασκευή των πυρηνικών όπλων από το Σχέδιο Μανχάταν του Β΄ Παγκοσμίου
Πολέμου. Ο Χάμζα ανακάλυψε τις αποχαρακτηρισμένες εκθέσεις του Σχεδίου
Μανχάταν σε κάποιο σκονισμένο ράφι στη Βαγδάτη ­ ένα δώρο, δηλώνει, από την
Αμερικανική Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας το 1956.

Δεν ενδιαφέρθηκαν

Το 1994, κι ενώ το Ιράκ βρισκόταν πολύ κοντά στον εμπλουτισμό του ουρανίου
του, ο Χάμζα κατάφερε να διαφύγει, να βρει καταφύγιο στο αρχηγείο του
αντιπολιτευόμενου Εθνικού Κογκρέσου στο Βόρειο Ιράκ, και να επικοινωνήσει
τηλεφωνικά με κάποιον αξιωματούχο της CIA, ο οποίος του δήλωσε ότι δεν τους
ενδιέφερε.

Πώς σχολιάζει σήμερα η αμερικανική υπηρεσία την τότε απάντησή της; Ο Γουόρεν
Μάρικ, ο οποίος βρισκόταν στα γραφεία της CIA την ώρα της συνομιλίας, εξέφρασε
πρόσφατα “αποτροπιασμό” για τον τρόπο με τον οποίο συμπεριφέρθηκαν οι
συνάδελφοί του στον Χάμζα.

“Δεν διώχνεις έτσι κάποιον που σου προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες”, είπε.