Επενδύσεις με σιγουριά

Τα έντοκα είναι τίτλοι τρίμηνης, εξάμηνης ή ετήσιας και σε εξαιρετικές
περιπτώσεις διετούς διάρκειας, που εκδίδει το κράτος. Η λειτουργία τους είναι
απλή: Ο αγοραστής καταβάλλει ένα ποσό το οποίο υπολείπεται της ονομαστικής
αξίας του έντοκου και στη συνέχεια εισπράττει, στη λήξη του, την ακέραιη
ονομαστική αξία του.

Τα ομόλογα είναι τίτλοι που εκδίδονται από το κράτος ή από δημόσια ή ιδιωτική
εταιρεία και αποτελούν αποδεικτικό δανεισμού χρημάτων. Τα ομόλογα εκδίδονται
με χρονική διάρκεια μεγαλύτερη του έτους.

Η λειτουργία του ομολόγου βασίζεται στο γεγονός ότι ο επενδυτής που το
επιλέγει προχωρεί στην αγορά του κατά την έκδοσή του, στη συνέχεια εισπράττει
τοκομερίδια στις λήξεις των τοκοφόρων περιόδων των ομολόγων που έχει στην
κατοχή του και στην ημερομηνία λήξης τους εισπράττει την ονομαστική αξία τους.

Οι βασικές έννοιες

Ένα ομόλογο χαρακτηρίζεται από την ονομαστική του αξία, το τοκομερίδιο, την
απόδοση, το επιτόκιο που φέρει και τον τόκο που αποδίδει.

– Ονομαστική αξία είναι η τιμή έκδοσης του χρεογράφου, που καθορίζεται από τον
εκδότη του, ο οποίος και αναλαμβάνει την υποχρέωση να την καταβάλλει στον
κάτοχο του χρεογράφου στη λήξη του.

– Τοκομερίδιο ομολόγου είναι το ποσό που οφείλει να καταβάλλει ο εκδότης στη
λήξη κάθε τοκοφόρου περιόδου που έχει ορίσει ο εκδότης του κατά την έκδοσή
του.

– Απόδοση ενός χρεογράφου είναι η ποσοστιαία μεταβολή του κεφαλαίου που
καταβάλλει ο επενδυτής για το συγκεκριμένο διάστημα που διαρκεί το χρεόγραφο.

– Επιτόκιο είναι η ετήσια απόδοση της επένδυσης. Με βάση το επιτόκιο
καθορίζεται και το ποσό των τόκων που καταβάλλεται σε κάθε επένδυση.

– Τόκος είναι το ποσό που αντιστοιχεί στην απόδοση που έχει για τον επενδυτή
ένα χρεόγραφο ή μια άλλη επένδυση.

Διάθεση και ρευστοποίηση

Ένας επενδυτής ο οποίος έχει προχωρήσει στην απόφαση να πραγματοποιήσει
επενδύσεις σε έντοκα ή ομόλογα έχει τη δυνατότητα να τα προμηθευτεί είτε από
την πρωτογενή είτε από την δευτερογενή αγορά.

Στην πρωτογενή αγορά η διάθεση γίνεται είτε με δημόσια εγγραφή, είτε με
δημοπρασία. Η διαδικασία συμμετοχής μέσω δημοπρασίας έχει ως εξής: Ο εκδότης
ανακοινώνει τους όρους έκδοσης του χρεογράφου (επιτόκιο, διάρκεια, ελάχιστο
ποσό συμμετοχής και χρονική διάρκεια της διάθεσής του) και οι ενδιαφερόμενοι
προχωρούν στις δημόσιες εγγραφές για να συμμετάσχουν.

Όταν πραγματοποιείται δημοπρασία ο εκδότης ανακοινώνει το ύψος του ομολογιακού
δανείου που συνάπτει καθώς και την χρονική του διάρκεια.

Οι συμμετέχοντες, τράπεζες και ιδιώτες, καθορίζουν το ύψος του επιτοκίου στο
οποίο είναι διατεθειμένοι να δανείσουν και αφού ο εκδότης μαζέψει τις
προσφορές έχει τη δυνατότητα να τις ικανοποιήσει μέχρι του ποσού που επιθυμεί
να δανειστεί.

Στη δευτερογενή αγορά οι ενδιαφερόμενοι επενδυτές, ιδιώτες θεσμικοί επενδυτές
κ.λπ., μπορούν να προμηθευτούν χρεόγραφα μετά τη λήξη της διάθεσής τους από
τον εκδότη και μία ημέρα πριν από τη λήξη από τις τράπεζες τις ΑΧΕ.

Η διάθεση των χρεογράφων γίνεται ύστερα από συμφωνία μεταξύ που παρέχοντος και
του επενδυτή για το επιτόκιο.

Ο επενδυτής ο οποίος έχει στην κατοχή του έντοκα έχει τη δυνατότητα να τα
ρευστοποιήσει με δύο τρόπους. Ο πρώτος είναι στη λήξη τους και μάλιστα στην
προκαθορισμένη ημερομηνία λήξης, οπότε και ο εκδότης υποχρεούται να καταβάλλει
το ποσό μαζί με τους τόκους σύμφωνα με τους όρους έκδοσης του χρεογράφου.

Ο δεύτερος είναι πριν από την λήξη του και αυτό γίνεται μέσω της δευτερογενούς
αγοράς. Το ποσό καθορίζεται με βάση την τιμή του ομολόγου, όπως όμως αυτή
διαμορφώνεται από τις συνθήκες που επικρατούν στην αγορά τη δεδομένη χρονική
στιγμή.

Οι τιμές των ομολόγων

Οι παράγοντες που καθορίζουν και διαμορφώνουν τις τιμές των ομολόγων είναι ο
πληθωρισμός και η σχέση των επιτοκίων.

Η αυξομείωση του πληθωρισμού έχει και την ανάλογη επίδραση στις τιμές των
ομολόγων. Για τον λόγο αυτό οι επενδυτές οι οποίοι έχουν ως στόχο τους
μακροπρόθεσμες επενδύσεις πρέπει να έχουν κατά νου ότι οι μελλοντικές
προβλέψεις για την κίνηση που ενδεχομένως θα έχει ο πληθωρισμός μπορεί να τους
δώσει το στίγμα της κίνησης της δικής τους επένδυσης.

Έτσι όταν ο πληθωρισμός αναμένεται να κινηθεί ανοδικά στο μέλλον τότε οι τιμές
των ομολόγων πέφτουν αντίθετα οι εξελίξεις που επηρεάζουν αρνητικά τη πορεία
του πληθωρισμού αυξάνουν την προσδοκία για υψηλότερα επιτόκια.

Η αύξηση των επιτοκίων στις νέες εκδόσεις ομολόγων προκαλεί πτώση της τιμής
των παλαιοτέρων εκδόσεων με άμεσο αποτέλεσμα οι επενδυτές να βλέπουν να
μειώνεται η αξία των επενδύσεών τους. Αντίθετα η πτώση των επιτοκίων στις νέες
εκδόσεις ομολόγων προκαλεί την αύξηση της τιμής των παλαιοτέρων με αποτέλεσμα
την αύξηση της αξίας των επενδύσεων για τους επενδυτές.