Παγκόσμιο φαινόμενο

Οι πλημμύρες που έπληξαν πρόσφατα την Ιταλία, την Ελβετία και την Αγγλία
αποτελούν τμήμα ενός καιρικού φαινομένου που παρατηρείται σε όλο τον πλανήτη
φέτος. Στην πραγματικότητα αποτελούν την άλλη όψη των φαινομένων ξηρασίας που
έπληξαν την Αρμενία και το Αφγανιστάν.

Κάποια στιγμή εντός του 2000 γίναμε μάρτυρες ακραίων καιρικών φαινομένων σε
όλο τον κόσμο. Πλημμύρες στο Μπανγκλαντές, στη Βραζιλία, στην Ινδία και στη
Μοζαμβίκη και την ίδια στιγμή ξηρασία σε περιοχές της Κίνας και της Αφρικής.
Οι κλιματολογικές συνθήκες απασχολούν όλο και περισσότερο τους επιστήμονες σε
όλο τον κόσμο, ενώ αποκτούν και πολιτική σημασία υπό την έννοια ότι είναι
σημείο αντιπαράθεσης στις αμερικανικές εκλογές.

«Ποτέ στη ζωή μου δεν είδα τέτοιας έκτασης ξηρασία», δήλωνε το καλοκαίρι σε
διεθνές τηλεοπτικό σταθμό ένας κάτοικος της Αφρικής. «Δεν έχουν σημειωθεί ξανά
τέτοιες πλημμύρες στην περιοχή μας», είχε πει αντιστοίχως ένας κάτοικος της
Ασίας. Την ίδια ακριβώς άποψη είχε ένας κάτοικος της Καμπότζης, του Λάος και
του Βιετνάμ. Στην Κεντρική Ασία 60 εκατομμύρια κάτοικοι επλήγησαν από τα
ακραία καιρικά φαινόμενα. Οι καταστροφές ήταν τόσο έντονες που ανάγκασαν χώρες
να προσφύγουν στην αρμόδια υπηρεσία των Ηνωμένων Εθνών για να ζητήσουν
οικονομική βοήθεια προκειμένου να αντεπεξέλθουν ύστερα από αυτές. Στην Ινδία,
στο Μπανγκλαντές, στη Βραζιλία, την Ευρώπη οι καταστάσεις εκτάκτου ανάγκης
ύστερα από θεομηνίες είναι πάρα πολλές, αναρίθμητες.

Τελικά μια διευρυμένη κλιματική αλλαγή είναι γεγονός; Οι αρμόδιοι επιστήμονες
δεν μπορούν να δώσουν μια πειστική απάντηση. Στο μόνο που συμφωνούν είναι ότι
είναι ιδιαίτερα ακραία και έντονα τα καιρικά φαινόμενα. Μιλούν για «πρωτοφανή
βιαιότητα της φύσης».

Δεν υπάρχει πάντως μετεωρολογικό μοντέλο ακριβείας παρά μόνο σε πολύ
περιορισμένο αριθμό προηγμένων χωρών. Ακόμα όμως και στις χώρες όπου οι
παρατηρήσεις είναι ακριβείας, σπανίως βρίσκει κανείς στοιχεία πριν από εκατό
και πλέον χρόνια ώστε να γίνουν ακριβείς συγκρίσεις των φαινομένων. Η διεθνής
κοινότητα δεν έχει ακόμα καταλήξει σε μια μέθοδο ομογενοποίησης που θα
επιτρέπει να συγκρίνεται η έκταση και η εξέλιξη των ακραίων καιρικών
φαινομένων σε διάφορα μέρη του πλανήτη με το πέρασμα του χρόνου.

Σε ένα άρθρο του στο επιστημονικό περιοδικό «Science» (22 Σεπτεμβρίου) ο
Ντέιβιντ Ίστερλιγκ και οι συνεργάτες του από τη Διεθνή Επιτροπή Ωκεανών και
Ατμόσφαιρας ανέφεραν ότι παρατηρείται μια τάση αύξησης των ημερών που ισχύουν
ακραία καιρικά φαινόμενα και αντίστοιχη μείωση του αριθμού των ψυχρών ημερών.
Οι ερευνητές είναι επιφυλακτικοί όμως στη διατύπωση μιας γενικής θεωρίας για
δύο λόγους: Ο πρώτος είναι η έλλειψη συμφωνίας για τον ορισμό των ακραίων
καιρικών φαινομένων και ο δεύτερος είναι η έλλειψη ομοιογενών δεδομένων από
πολλές περιοχές του πλανήτη. Αυτή η επιφύλαξη υποδηλώνει ότι θα είναι πάρα
πολύ δύσκολο να τεκμηριώσει κανείς επιστημονικά εάν αυτά τα ακραία φαινόμενα
έχουν αλλάξει μορφή και ένταση κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών.