Τούνελ κάτω από τις Άλπεις

Ελβετοί μηχανικοί έχουν αρχίσει τις εργασίες για τη μακρύτερη σιδηροδρομική
σήραγγα του κόσμου, η οποία θα επιτρέψει στα τρένα να περνούν την οροσειρά
Γκόταρντ με ταχύτητα 210 χλμ/ώρα. Η σήραγγα θα έχει μήκος σχεδόν 50 χιλιόμετρα
από το Έρστφελντ, 40 χλμ. νότια της Ζυρίχης, ως το Μπόντιο, 35 χλμ. βορείως
των ιταλικών συνόρων.

Ο χρόνος του ταξιδιού από τη Βασιλεία στο Μιλάνο θα μειωθεί κατά τουλάχιστον
πέντε ώρες, στις τρεις ώρες και 45 λεπτά, και η διαδρομή Ζυρίχη-Μιλάνο κατά
τουλάχιστον δύο ώρες, γεγονός που θα καταστήσει το σιδηροδρομικό ταξίδι
ανταγωνιστικό του αεροπορικού όταν η σήραγγα λειτουργήσει, το 2012.

Στο βουνό

Καμιά σήραγγα μέχρι σήμερα δεν είχε σκαφτεί τόσο βαθιά σε βουνό ­ούτε η παλιά
σιδηροδρομική σήραγγα του Γκόταρντ, που είχε μήκος εννέα μίλια και
ολοκληρώθηκε πριν από 120 χρόνια αφού έχασαν τη ζωή τους 307 άνθρωποι, ούτε η
οδική σήραγγα του Γκόταρντ, που έχει επίσης μήκος εννέα μίλια, λειτούργησε το
1980 και είναι ακόμη η μακρύτερη του είδους της.

Η σχεδιαζόμενη σήραγγα θα είναι 19 χλμ. μεγαλύτερη από τη σήραγγα της Μάγχης
και θα στοιχίσει 900 δισεκατομμύρια δραχμές φθηνότερα. Το κόστος της, 2,5
τρισεκατομμύρια δρχ., θα χρηματοδοτηθεί κατά 85% από τους φορολογούμενους και
κατά 15% από δανεισμό.

Ο Ιβ Μπονανομί, ο εκπρόσωπος της AlpTransit, της θυγατρικής των Ελβετικών
Σιδηροδρόμων που έχει αναλάβει την κατασκευή της σήραγγας, λέει πως εξαιτίας
του μεγέθους του εγχειρήματος, οι μηχανικοί πρέπει να σχεδιάσουν διαφορετικές
τεχνολογίες και να προβλέψουν για εξοπλισμό που δεν χρησιμοποιείται συνήθως
στη διάνοιξη σηράγγων. «Είναι τόσο περίπλοκο, έχει να κάνει με τόσες πολλές
και διαφορετικές επιστήμες, από τη γεωλογία και την τεκτονική ως τον
εξαερισμό, την οικοδομική και τη διάνοιξη σηράγγων. Θα είναι το εργοτάξιο του
αιώνα», πρόσθεσε ο Μπονανομί. Νοτιοαφρικανοί ανθρακωρύχοι έχουν ήδη αρχίσει τη
διάνοιξη ενός αεραγωγού μήκους 330 μέτρων στο Σεντρούν, ένα χιονοδρομικό
κέντρο στην ανατολική Ελβετία. Είναι ένα από τα πέντε ανοίγματα που θα
υπάρχουν κατά μήκος της σήραγγας, περιλαμβανομένων εκείνων στις δύο άκρες της,
οι οποίες χρειάστηκε να ευθυγραμμιστούν με τη βοήθεια δορυφόρων.

Μία από τις πιο δύσκολες δουλειές θα είναι η τήρηση της ευθείας μέσα στους
πρόποδες του βουνού, επειδή οι μαγνητικές πυξίδες δεν δουλεύουν υπογείως. Αντ’
αυτών, οι μηχανικοί θα χαράσσουν το δρόμο με τη βοήθεια γυροσκοπίων που
ανταποκρίνονται στην περιστροφή της Γης.

Η διάνοιξη, η οποία θα αρχίσει το 2002, θα πραγματοποιηθεί περισσότερο κοντά
στη βάση των Άλπεων από οποιαδήποτε άλλη που έχει πραγματοποιηθεί μέχρι
σήμερα. Δίδυμες σιδηροτροχιές και παράλληλες σήραγγες διαφυγής με εξόδους κάθε
30 μέτρα θα ανοιχτούν από κάθε άκρη με τη χρήση γιγάντιων τρυπανιών που
μπορούν να διαπερνούν 20 μέτρα βράχου την ημέρα.

Μόνον ένα τμήμα οκτώ μέτρων θα πρέπει να διανοιχτεί με έκρηξη, εκεί όπου ο
βράχος είναι μαλακός και μπορεί να χαλάσει τις λεπίδες του μηχανήματος. Οι
δίδυμες σήραγγες θα έχουν καθεμιά πλάτος 10 μέτρα.

Αυτή τη στιγμή για το σχέδιο δουλεύουν 120 άνθρωποι κυρίως από την Ιταλία, την
Ισπανία, τη Βοσνία, την Αυστρία, τη Σλοβενία και τη Γερμανία, αλλά όταν η
κατασκευή βρεθεί σε πλήρη εξέλιξη, το 2003, θα είναι το μεγαλύτερο εργοτάξιο
της Ευρώπης με 2.500 εργάτες.

Η σήραγγα θα προκαλέσει επανάσταση στα δι-Αλπικά ταξίδια τόσο επιβατών όσο και
εμπορευμάτων.

Η AlpTransit ελπίζει επίσης να προσελκύσει τρένα πολυτελείας, όπως το Όριεντ
Εξπρές, που αυτή τη στιγμή διασχίζει τις αυστριακές Άλπεις. Το Γκόταρντ και το
«αδελφό» του πρόγραμμα, η διάνοιξη μιας σιδηροδρομικής σήραγγας 29 χιλιομέτρων
στο όρος Λέτσμπεργκ που θα ολοκληρωθεί το 2006, είναι ο ακρογωνιαίος λίθος
στην ανανέωση των ελβετικών σιδηροδρόμων.

Η Ελβετία ενέκρινε ένα πακέτο συνθηκών με την Ευρωπαϊκή Ένωση σε δημοψήφισμα
που πραγματοποιήθηκε τον Μάιο, περιλαμβανομένης μιας συμφωνίας για τη διέλευση
φορτηγών των 40 τόνων από την Ελβετία εφόσον μεταφέρονται από τρένα ώστε να
μην δημιουργούν προβλήματα στην κυκλοφορία και ρυπαίνουν την ατμόσφαιρα.

Η έμπνευση

Σήμερα κάνουν παράκαμψη από το Πέρασμα Μπρένερ στην Αυστρία ή το Σαμονί στη
Γαλλία. Μόλις αρχίσει η λειτουργία της νέας σιδηρογραμμής υψηλής ταχύτητας, η
ελβετική κυβέρνηση ελπίζει ότι τουλάχιστον το 50% των δι-Αλπικών διελεύσεων
μέσω Ελβετίας θα πραγματοποιούνται μέσω σιδηροδρόμων.

Σήμερα το ποσοστό αυτό είναι μικρότερο του 30%. Το σχέδιο για τη σήραγγα
εμπνεύσθηκε πρώτος ένας Ελβετός μηχανικός στη δεκαετία του 1940.

Στη δεκαετία του 1970, η ελβετική κυβέρνηση ετοιμαζόταν να προχωρήσει στην
υλοποίησή του, αλλά αποφάσισε αντ’ αυτού να φτιάξει τη σήραγγα για τα
αυτοκίνητα.

«Το εντυπωσιακό σ’ αυτό είναι ότι το 85% του σχεδίου θα έχει χρηματοδοτηθεί εκ
των προτέρων από τους φορολογούμενους», λέει ο Μπονανομί. «Ο ελβετικός λαός
θέλει πραγματικά να γίνει αυτό το έργο ώστε να προστατευθεί το περιβάλλον.

Γι’ αυτό δεν σχεδιάζουμε να βγάλουμε κέρδος. Το ψηφίσαμε και το χρηματοδοτούμε
επειδή είναι για το κοινό καλό».