Ές γήν εναλίαν Κύπρον ού μ’ εθέσπισαν

Η δήλωση Ανάν για την Κύπρο δεν υπήρξε κεραυνός εν αιθρία. Είναι το φυσικό
επακόλουθο μιας μακράς διεργασίας διάβρωσης των εσωτερικών αντιστάσεων του
Ελληνισμού που έχει πλέον τα χαρακτηριστικά εθνικού μιθριδατισμού. Κατάφεραν
να εξωραΐσουν ό,τι κακό για τον τόπο μας και να μας εξοικειώσουν με αυτό
εκμηδενίζοντας τις όποιες αντιδράσεις μας. Σε πείσμα και σε ανατροπή όλων των
μέχρι τώρα αποφάσεων των Ηνωμένων Εθνών, ανακοίνωσαν το «ισότιμο πολιτικό
καθεστώς» μεταξύ Κατοχής και Ελευθερίας. Η ελλαδική πλευρά εσιώπησε αιδημόνως.
Η ελληνοκυπριακή αρκέσθηκε σε τρία προφορικά, ουδαμού καταγεγραμμένα «όχι».
Αλλά ο κ. Ντε Σότο προχθές (εφημερίδες 28/9) δήλωσε ότι «η ισοτιμία παραμένει
ως έχει και δεν τίθεται υπό διαπραγμάτευση». Άρα οι έκτοτε «συνομιλίες» περί
Κύπρου έχουν δεδομένο το «χείρον», τη Συνομοσπονδία. Και αφορούν πλέον τη
συσκευασία του απευκταίου και όχι την εξουδετέρωσή του.

Στη μοιραία αυτή κατάληξη φτάσαμε με μια διαδρομή κατά δόσεις υποχωρήσεων και
συμβιβασμών, άνευ ανταλλάγματος.

α. Πολύ γρήγορα διολισθήσαμε και παύσαμε να προβάλλουμε το Κυπριακό
στην αληθινή του ουσία ως πρόβλημα ξένης στρατιωτικής εισβολής και κατοχής.
Και μπήκαμε σε κουβέντα με τον κατακτητή και τον επιτόπιο εγκάθετό του, ωσάν
να μην ήταν κατακτητές. Εμείς επιπολαίως μιλούμε πρώτοι για λύση του
πολιτικού προβλήματος της Κύπρου, αποποινικοποιώντας έτσι τον Αττίλα
και αναγνωρίζοντάς του πολιτικόν ρόλο. Οι ξένοι ήρθαν μετά και μας μιμήθηκαν.

β. Ικανή μερίδα του πολιτικού κόσμου στα δύο κόμματα που εναλλάσσονται
στην εξουσία, επιστηριζόμενη από ισχυρό κομμάτι των ΜΜΕ και σημαντικό της
ακαδημαϊκής κοινότητας, ιδίως στους καιρούς τους ύστατους, καλλιεργεί
συστηματικά και επίμονα ένα κλίμα κατευνασμού και προσέγγισης με τον
κατακτητή, δηλαδή την Άγκυρα. Παραγράφει εντελώς την κατοχή της Μεγαλονήσου
και παρακάμπτει τον ενεργό επεκτατισμό της Τουρκίας εις βάρος της εθνικής μας
κυριαρχίας. Η θεωρία αυτή, αμερικανικής προελεύσεως, ευρωπαϊκής υιοθετήσεως
(δεν μπορούν οι άνθρωποι να είναι και πιο Έλληνες από τους Έλληνες), τείνει να
γίνει εδώ κυρίαρχη ιδεολογία. Τα βαρύγδουπα επιχειρήματα είναι ότι:

­ Στην γείτονα υπάρχουν δυνάμεις που επιζητούν τη συνεργασία με την Ελλάδα και
ανοίγουν έτσι μεγάλες ευκαιρίες.

­ Εκεί συντελούνται ραγδαίες κοινωνικοπολιτικές μεταβολές και συμφέρον μας
είναι ο εξευρωπαϊσμός της τουρκικής κοινωνίας, η οποία άλλωστε έχει κοινή
λαϊκή κουλτούρα και… κουζίνα με μας (οι άνθρωποι υπαινίσσονται προφανώς
το… τσιφτετέλι και το… ιμάμ μπαϊλντί).

­ Η εξωτερική μας πολιτική λένε «έχει ταλαιπωρηθεί από μια ηθικολογική έμφαση
στα “δίκαια” του Ελληνισμού που καθιστά τις διαπραγματεύσεις και τον
συμβιβασμό δύσκολο» (πρβλ. αντί πολλών, Δ. Καιρίδης, στο «Ελλάδα και Τουρκία»,
Σιδέρης, σ. 96). Με άλλα λόγια κατά τον φέρελπι αναλυτή τι είχαμε, τι χάσαμε,
σάμπως δικά μας ήτανε, φταίει ο Κολοκοτρώνης που τα πήρε από τους Τούρκους.
Μόνο κάποιοι αθεράπευτα «τουρκόφοβοι οπαδοί του εθνικισμού και της
εσωστρέφειας» μας τα χαλάνε…

Το α’ μέρος του μεγάλου κακού έγινε. Η συμμετοχή του προέδρου Κληρίδη σε
συνομιλίες με όρους συνομοσπονδίας σημαίνει αποδοχή του νέου πλαισίου που
προώθησαν οι σύμμαχοι και εταίροι. Η πιθανή απόρριψη, αν συμβεί και αυτή, επί
μέρους εξειδικευμένων προτάσεων δεν αλλάζει το πλαίσιο. Απλώς καθυστερεί την
τελική υπογραφή.

Αλλά επίσης φτάσαμε εδώ γιατί η σύνολη εθνική μας στάση απέναντι στον
γεωπολιτικό μας ανταγωνιστή, την Τουρκία, προσδιορίσθηκε μονοδιάστατα από έναν
ποσοτικό συσχετισμό μεγεθών. Πράγματι σε επίπεδο διμερούς ισορροπίας η Άγκυρα
επεχείρησε τα τελευταία χρόνια, εκμεταλλευόμενη τη δική μας αδράνεια, να
διογκώσει την οπλική της υποδομή και να εμπνεύσει φόβο στις ηγεσίες Αθηνών και
Λευκωσίας. Αυτό της επέτρεψε, οσάκις επιθυμεί να κερδίσει κάτι από τον
Ελληνισμό, να ακονίζει απλώς τα δόντια της. Να απειλεί δηλαδή μόνο και να
επιτυγχάνει το ζητούμενο, ή τουλάχιστον μέρος του ζητουμένου. Στην πολιτική,
και κατ’ εξοχήν στη διεθνή, τα πράγματα είναι ωμά: «Δυνατά οι προύχοντες
πράσσουσιν και οι ασθενείς ξυγχωρούσι» (Θουκυδίδης). Δηλαδή οι ισχυροί κάνουν
ό,τι τους επιτρέπει η δύναμή τους και οι αδύνατοι υποχωρούν. Για να μην
υποχρεωθούν να υποχωρήσουν πρέπει και να καταστούν και να αισθάνονται
ισχυροί.

Αυτό όμως επιτυγχάνεται στα πλαίσια μιας υψηλής στρατηγικής με
εξορθολογισμένες και σαφείς προτεραιότητες (εθνικό συμφέρον, αποτροπή απειλών,
αξιοποίηση και πολλαπλασιασμός ευκαιριών). Η απαλλαγή από αυταπάτες και
αφελείς ουτοπίες, άσχετες με τη φύση των διεθνοπολιτικών πραγμάτων, ανήκει
στις στοιχειώδεις προϋποθέσεις μιας ρεαλιστικής προσέγγισης.

Τα μεγάλα αφεντικά μάς ζητούν μονίμως να επιδείξουμε «κατανόηση» απέναντι της
Άγκυρας. Δεν είναι ούτε η πρώτη φορά που μας το ζητούν, ούτε η πρώτη φορά που
αφειδώς την παρέχουμε. Δεν υπάρχει όμως ούτε μία φορά που να πήραμε γι’ αυτό
το παραμικρό αντάλλαγμα.

Οι ιθύνοντες της ελληνικής διπλωματίας αγνοούν ότι στην «προπαίδεια» της
διεθνούς πολιτικής ο πρώτος κανόνας είναι η αμοιβαιότητα. «Τα δώσαμε»
στο Ελσίνκι. Βάλαμε τους Τούρκους δωρεάν στην Ευρώπη. Ο υπουργός μας των
Εξωτερικών τούς προανήγγειλε το χαρμόσυνο με τη γνωστή του δήλωση (22-9-99):
«Εμείς έχουμε προβεί στις ενέργειές μας υπέρ της τουρκικής πλευράς στο πλαίσιο
της Ευρώπης ως μια μονομερή χειρονομία για να επιδείξουμε την καλή μας πρόθεση
και δεν περιμένουμε οποιαδήποτε χειρονομία ή ανταπόδοση». Η φιλοσοφία
μιας τέτοιας ενέργειας είναι παγκοσμίως πρωτοφανής. Ήταν τότε που μπορούσαμε
(αλλά ούτε που το σκεφτήκαμε) να εντάξουμε «αβρόχοις ποσί» την Κύπρο στην Ε.Ε.
Αφήσαμε τα «πρωτοτόκια» και κρεμασθήκαμε στην «εταιρική σχέση» με το σκεπτικό
ότι αυτή θα υπαγορεύεται από την Ε.Ε., σαν να λέμε εμάς, στην εντάξιμη χώρα.
Εν τούτοις η Ε.Ε. έσπευσε αυτές τις μέρες να εξασφαλίσει για το ντοκουμέντο
της εταιρικής σχέσης τη σύμφωνη γνώμη και της Άγκυρας, έστω κι αν αυτό
αποτελεί εσωτερικό έγγραφό της και δεν υπόκειται στην έγκριση άλλων
παραγόντων. Ο αρμόδιος μάλιστα Επίτροπος κ. Βερχόγκεν ισχυρίσθηκε ότι «πρέπει
να ικανοποιεί και την υποψήφια χώρα». Άνθρακες λοιπόν ο θησαυρός.

Για το ανέξοδον έναντί μας των ανταγωνιστών μας, σπεύδουμε να τους
ενημερώσουμε εκ των προτέρων καίτοι διαπραγματευόμαστε, υποτίθεται, με αυτούς
τα ανταλλάγματα της εκάστοτε προσφοράς μας. Πώς θα μας έπαιρναν στα σοβαρά οι
του Ανάν να ανακαλέσουν τις άθλιες δηλώσεις τους, αφού εμείς ήδη από τις 3/9
με τον επισημότερο τρόπο (συνέντευξη του Πρωθυπουργού) δηλώσαμε ότι «δεν
πρόκειται να αποχωρήσουμε», από τις συνομιλίες της Ν. Υόρκης;

Η εταιρική σχέση μας έφυγε. Στις συνομιλίες πήγαμε και θα ξαναπάμε, άνευ όρων.
Ό,τι κι αν μας ζητήσουν το δίνουμε. Κάτι πρέπει ωστόσο να κάνουμε,
κάπου να βάλουμε ένα φρένο. Να ξαναδούμε από την αρχή, να χαράξουμε
πορεία. Να κερδίσουμε τον χαμένο χρόνο, το χαμένο έδαφος. Και τη χαμένη
αυτοπεποίθησή μας. Δεν δικαιούμαστε εσαεί να επικαλούμεθα το άλλοθι της
αμφίβολης σύνεσής μας, γιατί «το σώφρον του ανάνδρου πρόσχημα» (Θουκυδίδης).
Να απορρίψουμε τα διάφορα πλαστά διλήμματα που αποκοιμίζουν τη βούλησή μας και
αγκυλώνουν την αποφασιστικότητα του έθνους.

Η ηγεσία αυτής της χώρας πρέπει:

α) Να καταστήσει σαφές προς πάσαν κατεύθυνση ότι δεν διαπραγματεύεται
τα εθνικώς αδιαπραγμάτευτα με κανέναν. Και με κανένα αντάλλαγμα.

β) Να ενεργοποιήσει με εμμονή και συνέπεια τον Ενιαίο Αμυντικό Χώρο του
Ελληνισμού, Θράκη – Αιγαίο – Κύπρος (πονεμένη ιστορία).

γ) Να σπεύσει ταχέως και όχι βραδέως, στην αποκατάσταση της βασικής
οπλικής ισορροπίας με τον ανταγωνιστή, αφού αυτόν τον ψυχολογικό εκβιασμό
χρησιμοποιεί μόνιμα και αποκλειστικά η Άγκυρα για να μας πειθαναγκάσει σε
ενδοτισμό. Είναι επομένως απόλυτης προτεραιότητας η εξάλειψη του κυρίου
πλεονεκτήματος του εχθρού.

δ) Δεδομένου ότι στην εδραίωση της σταθερότητας στη ναρκοθετημένη
ευρύτερη περιοχή, Ελλάδα και Κύπρος αποτελούν αποφασιστικές εγγυήσεις για την
ικανοποίηση των γεωπολιτικών καλώς εννοουμένων συμφερόντων των ΗΠΑ, οφείλουμε
να «γυρίσουμε» κατά τον Ποιητή «τη γνώμη των δυνατών». Οι τελευταίοι πρέπει
και από τα πρόσφατα δρώμενα της Παλαιστίνης να καταλάβουν και να δράσουν
ανάλογα διότι η υπερτροφική διόγκωση της κοινής ισχύος Τουρκίας – Ισραήλ χωρίς
εξισορροπητικό αντιστάθμισμα εγκυμονεί γενικότερους κινδύνους ανάφλεξης στην
περιοχή.

ε) Λευκωσία και Αθήνα πρέπει να εξαλείψουν αμελλητί την πρόσφατη
τουρκοαμερικανική υποθήκη εις βάρος μας, επαναφέροντας τα πράγματα στην
προ-Ανάν κατάσταση. Και να επαναχαράξουν μιαν αποτρεπτική στρατηγική
ισχύος στο εθνικό θέμα. Αλλιώς αν αφεθούμε στη δύναμη των πραγμάτων,
δηλαδή στον αυτόματο πιλότο, απεργαζόμαστε τα δεσμά της γεωπολιτικής ομηρείας
του Κυπριακού Ελληνισμού. Και όχι μόνον αυτού.

Ο Στέλιος Παπαθεμελής είναι βουλευτής