Για ποιους χτυπάει η καμπάνα

Το 70% των ασφαλισμένων της χώρας έχει τη δυνατότητα να συνταξιοδοτηθεί σε
ηλικία κάτω των 65 ετών και κινδυνεύει μελλοντικά με ανατροπές στο
συνταξιοδοτικό του καθεστώς (ασφαλισμένοι μέχρι το 1993).

Το κεφάλαιο της πρόωρης συνταξιοδότησης θα αποτελέσει το μεγάλο αγκάθι στον
διάλογο για τις αλλαγές στο κοινωνικοασφαλιστικό καθεστώς που θα αρχίσει το
νέο έτος και έχει θέσει σε θέση…. εξόδου χιλιάδες εργαζομένους. Σε περίπτωση
που η κυβέρνηση ανοίξει το θέμα της πρόωρης συνταξιοδότησης είναι σίγουρο ότι
μια μεγάλη κατηγορία ασφαλισμένων θα θιγεί. Φυσικά ο λόγος γίνεται για
ασφαλισμένους πριν από το 1993 (για τους ασφαλισμένους μετά την 1/1/1993
ισχύει για τη συνταξιοδότηση το 65ο έτος ηλικίας και για τα δύο φύλα) που δεν
βρίσκονται κοντά στη συνταξιοδότηση, αφού η κυβέρνηση έχει δεσμευτεί ότι δεν
θα θιγούν όσοι έχουν ώριμα συνταξιοδοτικά δικαιώματα.

Μια σύντομη ματιά στις μελέτες που έχουν γίνει μέχρι τώρα για το ασφαλιστικό
στη χώρα μας, τόσο από Έλληνες όσο και από ξένους εμπειρογνώμονες, δίνει
ανάγλυφα το στίγμα των επικείμενων αλλαγών που ενδεχομένως αποφασιστούν το νέο
έτος. Φυσικά η εξέταση της αύξησης των γενικών ορίων για συνταξιοδότηση
προβάλλεται ως η εσχάτη λύση, με πρώτες προτεραιότητες την εξάλειψη
αντικινήτρων παραμονής στην εργασία και την εξέταση περιπτώσεων
συνταξιοδότησης χωρίς όριο ηλικίας και περιπτώσεων κλάδων εργαζομένων με
χαμηλά όρια ηλικίας. Για το θέμα αυτό αποκαλυπτική είναι η τελευταία έκθεση
του ΟΟΣΑ για το ασφαλιστικό, η οποία προτείνει τον περιορισμό όλων των πρόωρων
συνταξιοδοτήσεων και κάνει λόγο για γενναιοδωρία στην καταβολή των συντάξεων.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και η έκθεση του καθηγητή κ. Γ. Σπράου για το
ασφαλιστικό (1997) η οποία φθάνει στο συμπέρασμα ότι «είναι σημαντικότερο να
εξαλειφθούν τα κίνητρα για πρόωρη συνταξιοδότηση πριν προχωρήσει κανείς σε
βίαιες αλλαγές ορίων ηλικίας». Η ίδια έκθεση προτείνει την κατάργηση του
θεσμού των βαρέων – ανθυγιεινών επαγγελμάτων μαζί με το επασφάλιστρο.

Τα συνοπτικά στοιχεία των συμπερασμάτων των μελετών για την πρόωρη
συνταξιοδότηση δείχνουν ότι:

* Στο ΙΚΑ η μέση ηλικία αποχώρησης των ανδρών είναι τα 61,73 έτη και των
γυναικών τα 59,24 έτη.

* Το 70% των ανδρών ασφαλισμένων του ΙΚΑ αποχωρεί πριν από το όριο ηλικίας.

* Το 33% των ανδρών και το 74% των γυναικών δημοσίων υπαλλήλων παίρνουν
σύνταξη πριν από το 55ο έτος της ηλικίας τους.

Η έκθεση Σπράου καταγράφει τις κατηγορίες των ασφαλισμένων που βγαίνουν
νωρίτερα στη σύνταξη. Αυτές είναι οι μητέρες, οι αεροσυνοδοί της Ολυμπιακής,
τα βαρέα – ανθυγιεινά επαγγέλματα, τα ειδικά όρια σε ταμεία εκτός ΙΚΑ, οι
συντάξεις αναπηρίας, η 35ετία καθώς και οι κατηγορίες συντάξεων χωρίς όριο
ηλικίας (συντάξεις χηρείας, άγαμες θυγατέρες). Ο ΟΟΣΑ επισημαίνει ότι
«εξαιρετικά ευνοϊκές είναι οι προϋποθέσεις συνταξιοδότησης των γυναικών στη
χώρα μας, ιδιαίτερα όσων έχουν ανήλικα παιδιά». Στην Ελλάδα το δικαίωμα για
την κατώτατη σύνταξη θεμελιώνεται πολύ εύκολα (από τα έτη υπηρεσίας) και το
ποσό της σύνταξης αυτής είναι πολύ υψηλό σε σχέση με τις εισφορές που κατεβλήθησαν.