ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Όλοι εναντίον όλων;

Η περίοδος αυτή είναι για τους «μη – ανήκοντες» η χειρότερη δυνατή. Καθώς
κινείται σχεδόν άναρχα (αλλά όχι άσκοπα) η «πλάκα» πάνω στην οποία έχει
χτισθεί το πολιτικό μας σύστημα, δηλ. τα διαπλεκόμενα συμφέροντα με τους
εμπλεκόμενους δημόσιους λειτουργούς, κινείται ταυτόχρονα και το εποικοδόμημα,
ήτοι οι υπουργοί, οι βουλευτές, τα ΜΜΕ κ.ο.κ.

Υπήρχε κάποια κακία στην Ιστορία

που ισοπέδωνε τα πάντα.

Η αδικία της τύχης ήταν χειρότερη

από των ανθρώπων

Γ. Φίλη, Το στρατόπεδο

Συνέπεια: δυσχερέστατη η ισορροπία τής (σαστισμένης) κοινωνίας και ακροβατική
η διατήρηση της ανεξαρτησίας τού (μη-συμβιβασμένου) πολίτη. Όλοι βάλλουν
εναντίον όλων και άπαντες σε πιέζουν να ταχθείς με το μέρος τους.

Δεν αναφέρομαι μόνο στα κόμματα. Η οικονομικοπολιτική παραταξοποίηση έχει
επεκταθεί σε όλο σχεδόν το φάσμα της καθημερινής ζωής. Δουλεύεις ή ακούς αυτό
τον ραδιοφωνικό σταθμό, αγοράζεις εκείνο τον τύπο computer, ανήκεις στη δείνα
ποδοσφαιρική ομάδα, πηγαίνεις το παιδί σου στο τάδε νοσοκομείο, για κάθε
κίνησή σου θεωρείσαι ύποπτος (και οφείλεις να απολογείσαι) ότι ανήκεις στα
υποκρυπτόμενα ή φανερά συμφέροντα και ονόματα που διευθύνουν τις σχετικές
εταιρείες. Η διαπλοκή μετακυλίεται στον πολίτη και χαρακτηρίζεται λαϊκή
συνενοχή.

Οι πελατειακές σχέσεις και τα υπόγεια δίκτυα μοιάζει να διέπουν πλέον όλο το
επι-κοινωνιακό υλικό.

Το δράμα της επιβίωσης συναντιέται με το δόγμα της υποχρεωτικής ένταξης,
ενσωμάτωσης και τελικά απορρόφησης. Η ύστατη ελευθερία του ανθρώπου του 21ου
αιώνα: να επιλέξει το αφεντικό, τον παράγοντα, τον κατέχοντα στον οποίο θα
δώσει όρκο τιμής και θα δηλώσει πίστη, υπακοή και κυρίως αιώνια εχθρότητα προς
τον ανταγωνιστή του στην αγορά προϊόντων. Ο περήφανος Έλληνας (δημοσιογράφος,
βουλευτής, πανεπιστημιακός) έγινε ένα προϊόν συναλλαγής μεταξύ «των μπλοκ
συμφερόντων» και εγγράφεται στον δημόσιο βίο, μεταγράφεται ή διαγράφεται με
βάση συμβόλαια, ρήτρες και δουλείες.

Άλλοι αιχμάλωτοι του φόβου, άλλοι δούλοι της απληστίας, άλλοι τάχατες μάγκες
που θα τα καταφέρουν και άλλοι κορόιδα, όλοι φαίνεται να θέλουν να παίξουν
αυτό το «στοίχημα» (χωρίς να ‘ναι βέβαιο ότι γνωρίζουν το τίμημα της
σκλαβιάς).

Με τις συγχωνεύσεις επιχειρήσεων «χωνεύονται» και τα δικαιώματα των
εργαζομένων, με τα χρηματιστηριακά σκαμπανεβάσματα «πέφτουν οι τιμές» των
ανέργων, με τις κόντρες (στημένες ή πραγματικές) των πολυεθνικών αλλάζει το
πολιτικό προσωπικό για να δοθεί η εντύπωση της ανανέωσης.

Σήμερα όσοι μοιράζουν υποσχέσεις και πωλούν ελπίδες, στην πραγματικότητα
ζητούν ως αντάλλαγμα την υποταγή σου, την αναγνώριση της οριστικής σου ήττας.
Δεν ζούμε στην εποχή των (έστω και διαψευσθέντων) οραματισμών. Διερχόμαστε
περίοδο κενή ιδεολογικού περιεχομένου αλλά σφύζουσα από american dreams.

Έτσι εξηγείται το ότι μέχρι χθες ελεύθερα πνεύματα, αμφισβητίες και πρωτοπόροι
αναπτύσσουν πλέον εξαρτημένα ανακλαστικά, υιοθετούν τη λογική και την τακτική
του εύκαμπτου ισοζυγίου και τους βλέπεις ­ μαραμένους αλλά αξιωματούχους ­ να
κάθονται σαν κλώσες και ν’ ακούνε άναρθρες αναλύσεις «δοτών ανεγκέφαλων».
Εξυπηρετούμε μόνο τον «δικό μας» (κυρίως συνέταιρο, συνεργάτη ή ανήκοντα στο
ίδιο «καρτέλ»), μισθώνουμε τις γνώσεις μας σε οποιονδήποτε χορηγό
(προσποιούμενοι τους αθώους αν αποδειχθεί «μαύρο χρήμα»), αρθρογραφούμε (κατά
παραγγελίαν) κατά των αρθρογραφούντων κατά των συμφερόντων «των δικών μας
ανθρώπων».

Εξωμότες και παρείσακτοι ταυτόχρονα, με φιλοδοξίες, εμπάθειες και μικρότητες
που περισσότερο ξιπάζουν παρά πείθουν, πουλάμε ως δική μας μούρη την ταμπέλα
του μαγαζιού στο οποίο (νομίζουμε ότι) ανήκουμε, ανεχόμαστε την κάμηλο του
πολιτικού (ηθικού;) παιχνιδιού της εταιρείας μας και κατακεραυνώνουμε ­
διυλίζοντες τον κώνωπα ­ τις παράνομες κινήσεις του αντιπάλου.

Σε λίγο θα φοράμε (ή θα «φέρουμε») σχετικό καρτελάκι στο πέτο του σακακιού
ώστε να μας αναγνωρίζουν από μακριά και να μη χρειάζονται οι διερευνητικές
διαδικασίες προσέγγισης.

Όλοι εναντίον όλων. Τρωκτικά, έμμισθοι διανοούμενοι, businessmen,
πολιτευόμενοι εναντίον τρωκτικών, έμμισθων διανοούμενων, businessmen,
πολιτευόμενων. Κάθε ομάδα διαθέτει τις ίδιες σχεδόν ποσοστώσεις σε άντρες,
γυναίκες, παιδιά, φερέλπιδες, τσαμπουκάδες, τεχνοκράτες. Τι μέλλει λοιπόν
γενέσθαι τώρα που άρχισε το μεγάλο παιχνίδι; Τρία τινά. Πρώτον, να μην
κινούμαστε μαζί με τις συγκρουόμενες πλάκες. Δεύτερον, να θυμόμαστε ονόματα
και να πεισθούμε ότι δεν υπάρχουν αθώοι και παρασυρόμενοι. Και, τρίτον, να
συνεχίζουμε να ονειρευόμαστε φωναχτά. Η φωνή μας ή θα τους ξυπνήσει ή θα τους
τρομάξει. Ήσυχους πάντως δεν θα τους αφήσει.

Ο Γιάννης Πανούσης είναι καθηγητής της Εγκληματολογίας στο Τμήμα
Επικοινωνίας και ΜΜΕ στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.