Πρόκληση με συλλήψεις

Σε πρωτοφανή για τα διπλωματικά δεδομένα πρόκληση εις βάρος της ελληνικής
κυβέρνησης και των δημοκρατικών αρχών προέβησαν οι γιουγκοσλαβικές αρχές, οι
οποίες συνέλαβαν μέλη φοιτητικής ένωσης έξω ακριβώς από τον περίβολο της
κατοικίας του πρέσβη και σε απόσταση ολίγων μέτρων από τον ίδιο τον Γιώργο
Παπανδρέου.

ΒΕΛΙΓΡΑΔΙ

Τα μέλη της φοιτητικής ένωσης Otpor, της οποίας τα κεντρικά γραφεία δέχθηκαν
την εισβολή των αρχών πριν από τρία 24ωρα, ήθελαν να συναντήσουν τον κ.
Παπανδρέου το απόγευμα, αλλά, όπως ανέφεραν Γιουγκοσλάβοι δημοσιογράφοι, η
συνάντηση παρεμποδίστηκε από τις αρχές. Τελικώς, οι φοιτητές ήρθαν το βράδυ
στην κατοικία του Έλληνα πρέσβη κ. Βλασόπουλου, ο οποίος παρέθετε δεξίωση επί
τη αποχωρήσει του παρουσία του κ. Παπανδρέου και των πρέσβεων των κοινοτικών
χωρών, που ενημερώνονταν για τα αποτελέσματα των συναντήσεων του Έλληνα
υπουργού. Όμως, πριν προλάβουν να δουν τον κ. Παπανδρέου, συνελήφθησαν από τις
αρχές ασφαλείας της Σερβίας.

Η αντίδραση του Γιώργου Παπανδρέου ήταν έντονη και άμεση: σε επί τόπου
προφορικό του διάβημα προς τον Γιουγκοσλάβο ομόλογό του κ. Γιοβάνοβιτς, που
ήταν επίσης προσκεκλημένος στην πρεσβεία, του τόνισε πως απαιτεί την άμεση
απελευθέρωση των συλληφθέντων, πως η όλη επίσκεψη θα χαρακτηριστεί από το
γεγονός και ότι «με τέτοιες πρακτικές βλάπτετε τους ιδίους τους εαυτούς σας
και τα συμφέροντά σας».

Ο κ. Γιοβάνοβιτς υποστήριξε ότι δεν εγνώριζε τι συνέβη, αλλά η όλη δράση της
φοιτητικής ένωσης είναι προβληματική ­ αιτιολογία που προκάλεσε την έντονη
ενόχληση του συνήθως ψύχραιμου κ. Παπανδρέου. Πάντως, λίγη ώρα αργότερα ο κ.
Γιοβάνοβιτς ενημέρωσε τον Έλληνα υπουργό ότι οι συλληφθέντες αφέθησαν
ελεύθεροι.

Νωρίτερα, «πικρές» και «σκληρές» αλήθειες τόσο από την σερβική όσο και από την
ελληνική πλευρά διατυπώθηκαν στις πολύωρες διαβουλεύσεις του Γιώργου
Παπανδρέου με τη γιουγκοσλαβική πολιτική ηγεσία χωρίς, ωστόσο, να μεταβληθεί η
στάση είτε της Αθήνας είτε του Βελιγραδίου. «Εγώ ήρθα εδώ παίρνοντας πολιτικό
ρίσκο», υπογράμμισε χαρακτηριστικά ο υπουργός Εξωτερικών στους συνομιλητές
του, ξεκαθαρίζοντας ότι η Αθήνα δεν ταυτίζεται με την Ουάσιγκτον.

Το μήνυμα του κ. Παπανδρέου προς τους κ.κ. Μιλόσεβιτς, Μιλουτίνοβιτς και
Γιοβάνοβιτς, το οποίο κατά τη ρήση του ιδίου το μεταφέρει «ως Έλληνας και ως
Ευρωπαίος», ήταν κάτι παραπάνω από σαφές: η Ευρωπαϊκή Ένωση επιθυμεί
φυσιολογικές σχέσεις με το Βελιγράδι και ως πρώτο βήμα αναμένει «πολύ απλά,
μια τίμια εκλογική διαδικασία». Εάν αυτό συμβεί, τότε θα μπορεί να υπάρξει
μετά τις εκλογές, ασχέτως αποτελέσματος, μια σταδιακή άρση των κυρώσεων.

Στο Βελιγράδι. Ο Γ. Παπανδρέου μετέφερε μήνυμα ως Έλληνας και ως Ευρωπαίος στον Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς

Το μήνυμα αυτό του κ. Παπανδρέου έγινε μάλλον παγερά δεκτό, καθώς οι
συνομιλητές του επέμειναν στερεότυπα ότι οι εκλογές αποτελούν «εσωτερική
υπόθεση της χώρας». Όπως, μάλιστα, είπε ο κ. Γιοβάνοβιτς, «οι εκλογές γίνονται
για τη βούληση του λαού και όχι για να ευχαριστήσουμε κάποιους τρίτους».
Διπλωματικές πηγές, πάντως, έλεγαν ότι στις κατ’ ιδίαν συναντήσεις με τον κ.
Παπανδρέου άπαντες τον διαβεβαίωσαν πως οι εκλογές θα γίνουν δημοκρατικά και
ελεύθερα, αποδίδοντας τις περί του αντιθέτου πληροφορίες στην «προπαγάνδα των
δυτικών μέσων ενημέρωσης».

Στις «πικρές αλήθειες» που ειπώθηκαν ­ και οι οποίες, κατά την ελπίδα
διπλωματικών πηγών, μπορούν να συμβάλουν στην άρση των «παρεξηγήσεων» μεταξύ
Αθήνας και Βελιγραδίου ­ η γιουγκοσλαβική πλευρά εστιάσθηκε στην
πραγματοποίηση, προ μηνών, συνάντησης της γιουγκοσλαβικής αντιπολίτευσης στο
Καβούρι. Ο κ. Παπανδρέου επανέλαβε ότι η Ελλάδα είναι μια ανοικτή και
δημοκρατική χώρα που δεν απαγορεύει καμιά συνάντηση χωρίς αυτό να σημαίνει ότι
η ελληνική κυβέρνηση υιοθετεί την κάθε πρωτοβουλία.

Στις «σκληρές αλήθειες» της ελληνικής πλευράς ο Γιώργος Παπανδρέου ενέταξε όλα
τα λάθη της γιουγκοσλαβικής ηγεσίας, τα οποία ­ όπως είπε ο υπουργός
Εξωτερικών ευθέως στον Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς ­ συνέβαλαν και έδωσαν λαβές για
τη δαιμονοποίηση του καθεστώτος του Βελιγραδίου και του ιδίου του
Γιουγκοσλάβου προέδρου.

Σημειώνεται ότι ο κ. Μιλόσεβιτς στα επιχειρήματά του εναντίον του εμπάργκο της
Ε.Ε. είπε ότι αυτό είναι ψευδεπίγραφο, αφού εταιρείες από τη Γερμανία, τη
Γαλλία, την Ιταλία κ.α. δραστηριοποιούνται κανονικότατα στη χώρα του.

Παρά το καλύτερο κλίμα που προσπάθησαν και οι δύο πλευρές να εμφανίσουν κατά
την επίσκεψη του κ. Παπανδρέου στο Βελιγράδι, παρέμεινε η «μαύρη τρύπα» που
δημιούργησε με την πρόσφατη συνέντευξή του ο κ. Γιοβάνοβιτς, όταν κατηγόρησε
την ελληνική κυβέρνηση ότι εξυπηρετεί τα αμερικανικά συμφέροντα ­ κατηγορία
που υποχρέωσε τον Κώστα Σημίτη να χρησιμοποιήσει σκληρή γλώσσα για το
Βελιγράδι στη ΔΕΘ. Όταν ρωτήθηκε σχετικά ο κ. Γιοβάνοβιτς, περιορίστηκε
διπλωματικά να πει: «Δεν είμαι βέβαιος ότι η συνέντευξή μου αποδόθηκε σωστά,
αλλά, εν πάση περιπτώσει, είμαι της άποψης ότι οι συνεντεύξεις πρέπει να
βρίσκονται εκεί όπου είναι».

Για τη συνάντηση του υπουργού Εξωτερικών με τον Γιουγκοσλάβο πρόεδρο
αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ δήλωσε: «Υποστηρίζουμε μια επίσκεψη για
παροχή υποστήριξης στη δημοκρατική αντιπολίτευση. Αλλά οποιαδήποτε συνάντηση
μιας ευρωπαϊκής προσωπικότητας του αναστήματος του κ. Γ. Παπανδρέου με άτομα
που έχουν παραπεμφθεί για εγκλήματα πολέμου είναι ατυχής».