ΝΙΚΟΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗΣ «Λίμιτ απ» στις ιδιωτικοποιήσεις από το 2001

Νέο κύμα ιδιωτικοποιήσεων, από το 2001, μέσω χρηματιστηρίου, προαναγγέλλει
ο υπουργός Ανάπτυξης κ. Νίκος Χριστοδουλάκης, σε συνέντευξή του στα «ΝΕΑ».

«Η ελληνική οικονομία πρέπει να βρίσκεται τα επόμενα χρόνια σε συνεχή
επιθετική αναδιάρθρωση» τονίζει, και αναφέρει ως χαρακτηριστικές κινήσεις
αυτής της αναδιάρθρωσης στον τομέα του την εισαγωγή στο χρηματιστήριο τριών
ακόμη ισχυρών επιχειρήσεων, εκτός της ΔΕΗ.

Πρόκειται για τη ΔΕΠΑ (φυσικό αέριο), τη νεοσύστατη Εταιρεία Τουριστικών
Ακινήτων (ΕΤΑ), με περιουσιακά στοιχεία τα πολύτιμα ακίνητα του ΕΟΤ και την
Εταιρεία Βιομηχανικών Ακινήτων (ΕΒΑ), που θα συσταθεί το φθινόπωρο, με
περιουσιακά στοιχεία τις βιομηχανικές περιοχές της ΕΤΒΑ.

«Μαζί με τη ΔΕΗ, πρόκειται για τέσσερις μείζονες πρωτοβουλίες, οι οποίες θα
προσδώσουν νέο δυναμισμό και στην ελληνική αγορά κεφαλαίων» τονίζει ο υπουργός
Ανάπτυξης.

Η αναδιάρθρωση της οικονομίας, όπως την περιγράφει ο κ. Χριστοδουλάκης,
έχει σαφώς έντονο στίγμα φιλελεύθερης πολιτικής. Ταυτόχρονα, πάντως, ο ίδιος
επιχειρεί να «παντρέψει» αυτό τον φιλελευθερισμό με το ρόλο της Αριστεράς, για
τον οποίον βρίσκει ένα νέο περιεχόμενο: την εξασφάλιση της συμμετοχής όλης της
κοινωνίας στα οφέλη της οικονομικής ευημερίας.

Στη συνέντευξή του, ο υπουργός Ανάπτυξης δηλώνει καθαρά ότι η ένταξη στην
ΟΝΕ δεν σημαίνει το τέλος των επώδυνων αλλαγών. Οπως λέει: «οι διαρθρωτικές
αλλαγές δεν έχουν ημερομηνία λήξεως. Θα είναι πλέον ένα μόνιμο χαρακτηριστικό
του οικονομικού συστήματος». Η αντικατάσταση των μονοπωλίων και των δημοσίων
επιχειρήσεων με «ανοιχτές αγορές» είναι μία από τις αλλαγές, που, όπως ο ίδιος
υποστηρίζει, πρέπει να συντελεσθούν. Οι ιδιωτικοποιήσεις θα συνεχισθούν και θα
επεκταθούν, τονίζει… Και οι «θεσμικές ρυθμίσεις στην αγορά εργασίας για τη
διευκόλυνση της δημιουργίας νέων θέσεων απασχόλησης» είναι μια άλλη κρίσιμη
διαρθρωτική αλλαγή. Ο ίδιος εκφράζει αισιοδοξία ότι ο κοινωνικός διάλογος θα
διεξαχθεί τελικά «με αίσθημα ευθύνης». Οι αλλαγές, μαλιστα, δεν πρέπει να
αφορούν μόνο την οικονομία, κατά τον κ. Χριστοδουλάκη, αλλά και ολόκληρη την
κοινωνία, η οποία πρέπει «να αλλάξει αξίες και πρότυπα» στην κατεύθυνση «της
δημιουργικότητας, του ανταγωνισμού και της επιβράβευσης». Μάλιστα, δηλώνει ότι
«τα παραδείγματα πρέπει να δίνονται από πάνω προς τα κάτω», θέτοντας έτσι
πρώτη την κυβέρνηση προ των ευθυνών της.

Νέες αξίες

«Τα επόμενα χρόνια», προσθέτει ο κ. Χριστοδουλάκης, «η ελληνική οικονομία θα
γνωρίσει τη μεγαλύτερη πρόκληση της προσαρμογής και λειτουργίας σε μια πολύ
μεγαλύτερη, ανταγωνιστικότερη, απαιτητικότερη και πολύπλοκη διεθνή αγορά από
αυτή που έχει συνηθίσει έως τώρα». «Γι’ αυτό πρέπει να αρχίσουμε μια νεα
προσπάθεια προσαρμογής των ελληνικών επιχειρήσεων, των εργαζομένων, αλλά και
της κοινωνίας, από απόψεως αξιών και προτύπων, έτσι ώστε να μπορέσουμε γρήγορα
να θερίσουμε τους καρπούς αυτού του νέου πλαισίου». «Χρειάζονται», αναφέρει,
«αρκετές αλλαγές και προσαρμογές σε αξίες και πρότυπα. Οι αντιλήψεις της
επανάπαυσης, της αδράνειας, της υπερβολικής καλλιέργειας, της ιστορικής
ιδιαιτερότητας, πρέπει να δώσουν τη θέση τους σε πιο τολμηρές πρωτοβουλίες, σε
πρότυπα δημιουργίας, επιβράβευσης και ανταγωνισμού». «Πρέπει να
αντιμετωπίσουμε τα σύνδρομα επιφυλακτικότητας, τα οποία είχαν δημιουργηθεί επί
δεκαετίες στο παρελθόν, στη χώρα μας, όταν η ελληνική οικονομία βρισκόταν σε
μόνιμη καχεξία και στασιμότητα. Ηρθε η ώρα να ξαναβρούμε το νήμα του
δημιουργικού ελληνισμού, να αισθανθούμε ξανά οτι μπορούμε να πρωταγωνιστήσουμε
σε ευρωπαϊκό επίπεδο».

Τα πρότυπα

Με άλλα λόγια, στροφή σε δυτικότερα πρότυπα; ρωτάμε τον κ. Χριστοδουλάκη, που
απαντά: «Ο ελληνισμός μεγαλούργησε, όταν υιοθέτησε και ανέδειξε πρότυπα
δημιουργικότητας, ατομικής εργασίας και ουμανιστικών αξιών. Δεν γνωρίζω καμιά
περίοδο κατά την οποίαν ο ελληνισμός να μεγαλούργησε όταν στράφηκε προς
ανατολάς». Επειδή, όμως, φαινόμενα, όπως το κυνήγι μιας δωρεάν θέσης για την
Ολυμπιάδα του Σίδνεϊ, δεν έχουν εκλείψει ακόμη, ζητάμε τη γνώμη του για την
αλλαγή αξιών και προτύπων και στην κυβέρνηση: «Πιστεύω ότι τα παραδείγματα
πρέπει να δίνονται από πάνω προς τα κάτω» απαντά.

Οι αλλαγές

«Οι διαρθρωτικές αλλαγές», διευκρινίζει ο κ. Χριστοδουλάκης, «δεν αποτελούν
πλέον εργαλείο για να πετύχουμε ένα συγκεκριμένο στόχο, όπως συνέβαινε την
περασμένη δεκαετία για να εισέλθουμε στην ΟΝΕ. Αποτελούν το μόνιμο
χαρακτηριστικό της ελληνικής οικονομίας».

Αυτό, κατά τον κ. Χριστοδουλάκη, είναι απαραίτητο για να μπορέσει η ελληνική
οικονομία να αποκτήσει και να διατηρήσει ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα στους
κόλπους της μεγάλης ευρωπαϊκής αγοράς. Κατά συνέπεια, όπως υποστηρίζει ο
ίδιος, οι κυβερνητικές εξαγγελίες για διαρθρωτικές αλλαγές, «όχι μόνο, θα
πραγματοποιηθούν, αλλά και θα διευρύνονται συνεχώς σε κλάδους και πολιτικές. Η
ελληνική οικονομία, τα επόμενα χρόνια, πρέπει να βρίσκεται σε επιθετική
αναδιάρθρωση σε όλα τα επίπεδα». Μιλώντας, ειδικότερα, για το μεγάλο θέμα της
δικής του αρμοδιότητας, την απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας, 19 Φεβρουαρίου
του 2001, ο κ. Χριστοδουλάκης υποστηρίζει ότι θα αλλάξει τα δεδομένα, όχι
μόνο, του ενεργειακού τομέα, αλλά και συνολικά της ελληνικής οικονομίας.

Στον τομέα της ενέργειας

«Αυτό σημαίνει πολλά πράγματα. Πρώτον, ότι η ΔΕΗ θα έχει ολοκληρώσει τον
εκσυγχρονισμό της και θα είναι έτοιμη να εισαχθεί στις διεθνείς αγορές
κεφαλαίου. Δεύτερον, θα δημιουργηθούν αρκετές νέες εταιρείες ιδιωτικής
παραγωγής ρεύματος. Τρίτον, θα δημιουργηθούν εταιρείες ενεργειακών συμβούλων,
με εξειδικευμένα στελέχη. Τέταρτον, θα αρχίσουν να λειτουργούν σύγχρονοι
θεσμοί, όπως η προθεσμιακή ενεργειακή αγοράς». Ανάλογες αλλαγές υποστηρίζει
ότι θα δρομολογηθούν στον χώρο του τουρισμού, με μια σειρά επενδύσεις. Η
Εταιρεία Τουριστικών Ακινήτων (ΕΤΑ) δημιουργήθηκε γι’ αυτό τον σκοπό και ο
υπουργός Ανάπτυξης εξηγεί ότι «θα αναδειχθεί ως τη μεγαλύτερη εταιρεία
ακινήτων στη χώρα μας». Η προγραμματιζόμενη εισαγωγή της στο χρηματιστήριο «θα
αποτελέσει καταλύτη, όχι μόνο, για την ανάπτυξη του τουρισμού, αλλά και για
τις αγορές κεφαλαίου».

Στον χώρο της βιομηχανίας, ο κ. Χριστοδουλάκης καταρτίζει σχέδια για τις
Βιομηχανικές Περιοχές της ΕΤΒΑ, τις οποίες θα εντάξει στην υπό σύσταση
Εταιρεία Βιομηχανικών Ακινήτων (ΕΒΑ). «Η εταιρεία», υπογραμμίζει, «θα προκύψει
από τις βιομηχανικές ζώνες, θα μετοχοποιηθεί και θα μπορούν να συμμετέχουν σε
αυτήν και οι εγκατεστημένες επιχειρήσεις». Η σύσταση θα πραγματοποιηθεί το
φθινόπωρο, καθ’ ον χρόνο αναμένεται η ιδιωτικοποίηση της ΕΤΒΑ, διευκρινίζει ο
ίδιος.

Στις ιδιωτικοποιήσεις, ομολογεί, απαντωντας σε σχετική ερώτηση, όχι μόνο δεν
υπάρχει τέλος, αλλά η συνέχεια είναι πολύ μεγάλη.

«Το βασικό ζήτημα της ελληνικής οικονομίας, τα επόμενα χρόνια, θα είναι η
δημιουργία, η επέκταση και η σωστή εποπτεία και λειτουργία νέων αγορών, όπως
αυτές στην ενέργεια και στα βιομηχανικά ακίνητα. Η ελληνική οικονομία πρέπει
να δημιουργήσει νέες αγορές και νέες επιχειρήσεις εκεί όπου παραδοσιακά
υπήρχαν δραστηριότητες με χαρακτηριστικά μονοπωλίου, ή δημόσιας υπηρεσίας».

Η ΔΕΗ

Η εισαγωγή της ΔΕΗ στο χρηματιστήριο οδεύει, όπως όλα δείχνουν, σε αναβολή,
για το 2001, ενώ αρχικά είχε προγραμματισθεί για το 2000.

Ο κ. Χριστοδουλάκης αποφεύγει να προσδιορίσει συγκεκριμένη χρονική στιγμή για
τη μετοχοποίηση της μεγαλύτερης ελληνικής επιχείρησης, αλλά ισχυρίζεται ότι
μέχρι τέλους του 2000 θα έχει ολοκληρωθεί η απαιτούμενη προετοιμασία.

«Μέχρι τέλους του έτους, θα έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία εκσυγχρονισμού της
ΔΕΗ, η εκπόνηση του επιχειρηματικού σχεδίου της, η αναδιάρθρωσή της σε
σύγχρονες επιχειρηματικές μονάδες. Ετσι, θα είναι έτοιμη να εισαχθεί στις
διεθνείς αγορές και να προσελκύσει επενδυτικά κεφάλαια».

Η αναβολή της μετοχοποίησης, κατά πολλούς, οφείλεται στην αδυναμία της
Σοφοκλέους.

Ο κ. Χριστοδουλάκης, πάντως, υποστηρίζει ότι, αντίθετα, κινήσεις, όπως η
μετοχοποίηση της ΔΕΗ, «θα επαναφέρουν τον δυναμισμό στην ελληνική αγορά
κεφαλαίων». Το ίδιο ισχύει, αναφέρει, και για τις ΔΕΠΑ, ΕΤΑ και ΕΒΑ.

«Όλες οι αγορές», επισημαίνει, «καθοδηγούνται από την προσφορά και τη ζήτηση.
Όπως η οικονομική δραστηριότητα αυξάνεται, όταν αυξάνεται η προσφορά, έτσι θα
συμβεί και στο χρηματιστήριο. Αυτή η προσφορά νέων μετοχών ισχυρών εταιρειών
θα δημιουργήσει τη δική της ζήτηση».

Κοινωνικό κράτος

«Δεν μπήκαμε στην ΟΝΕ για να περικόψουμε το κοινωνικό κράτος» παρατηρεί ο κ.
Χριστοδουλάκης, απαντώντας σε ερώτησή μας για τα περιθώρια άσκησης κοινωνικής
πολιτικής μετά την ένταξη στην ΟΝΕ. Ο ίδιος, όμως, διευκρινίζει ότι η
κοινωνική πολτική δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται πλέον «ως ύστατο μέτρο
παρηγοριάς» ούτε το κράτος να λειτουργεί «ως συλλογικός φιλάνθρωπος». «Το
σημερινό κοινωνικό κράτος», υποστηρίζει, «καλείται να εφοδιάσει όλα τα
κοινωνικά στρώματα με τις προϋποθέσεις, ώστε να συμμετέχουν στην απασχόληση,
αλλά και στην απόλαυση και χρήση των νέων υπηρεσιών και δυνατοτήτων που
προσφέρει η οικονομία.

Η μεγάλη πρόκληση

Να συμμετέχουν στην απόλαυση των αγαθών του πολιτισμού, της ψυχαγωγίας, των
νέων τεχνολογιών». «Αυτή είναι η μεγάλη πρόκληση την οποίαν έχουμε να
αντιμετωπίσουμε εμείς ως σοσιαλιστική κυβέρνηση, αλλά και όλες οι προοδευτικές
δυνάμεις στην Ευρώπη». «Στη νέα οικονομία, θα πάμε ως ενιαία κοινωνία.
Οτιδήποτε διαφορετικό θα ήταν αυτοκτονικό». Απαντώντας, ειδικότερα, σε ερώτησή
μας για τον ρόλο της Αριστεράς, σήμερα, λέει ότι ο πολιτικός αυτός χώρος
διαθέτει νόημα, γιατί έχει στο επίκεντρό του την κοινωνική δικαιοσύνη. Η
Αριστερά, όμως, κατά τον υπουργό Ανάπτυξης, καλείται πλέον, «όχι να εφευρίσκει
συστήματα παραγωγής ­ κάτι που μπορούν να κάνουν με πολύ αποτελεσματικό τρόπο
οι δυνάμεις της αγοράς ­, αλλά να συνεισφέρει στην οικοδόμηση των νέων αξιών
της συμμετοχής και της αλληλεγγύης».

Αριστερά και Σοφοκλέους

Η ανάδειξη της Σοφοκλέους σε πρωταγωνίστρια της δημόσιας ζωής, με κυβέρνηση,
μάλιστα, σοσιαλδημοκρατική, δεν ενοχλεί τον κ. Χριστοδουλάκη. «Το
χρηματιστήριο», λέει, «είναι μια αγορά. Και οι αγορές επεκτείνονται και
λειτουργούν σε όλες τις οικονομίες, πλέον, ανεξαρτήτως των πολιτικών
προτιμήσεων των κυβερνήσεων. Πριν από ένα μήνα, άνοιξε το χρηματιστήριο στην
πρωτεύουσα του Βιετνάμ. Πράγμα, το οποίο, φαντάζομαι, θα ήταν αδιανόητο για
οποιονδήποτε πριν από λίγα χρόνια. Εξάλλου, ένα από τα πιο δραστήρια και
ανερχόμενα χρηματιστήρια διεθνώς είναι το χρηματιστήριο της Σανγκάης, στο
οποίο, μάλιστα, προγραμματίζω να κάνω και μια ομιλία τον ερχόμενο Οκτώβριο».

«Βλέπετε ότι, όχι μόνο, σοσιαλιστικές, αλλά και αμιγώς κομμουνιστικές
κυβερνήσεις, επιλέγουν τη λειτουργία της αγοράς κεφαλαίων για να προσελκύσουν
επενδυτές και να αυξήσουν τις προοπτικές ευημερίας για την κοινωνία». «Το
χρηματιστήριο», συνεχίζει, «δεν έχει ιδεολογικά χαρακτηριστικά. Είναι ένας
θεσμός ο οποίος πρέπει να λειτουργεί χωρίς πολιτικές αξιολογήσεις, ελεύθερα
και αποτελεσματικά».

Λειτούργησε, όμως, το ελληνικό Χρηματιστήριο ελεύθερα και αποτελεσματικά, πριν
από ένα-δύο χρόνια; τον ρωτάμε. Η απάντηση είναι διπλωματική: «Όλοι οι θεσμοί
περνούν από φάση μετάβασης».

ΠΑΣΟΚ και ανανέωση

«Υποστηρίζω τη διεύρυνση του ΠΑΣΟΚ προς την κοινωνία» απαντά ο υπουργός
Ανάπτυξης, σε ερώτησή μας για τη διεύρυνση του ΠΑΣΟΚ. «Ουδέποτε πέτυχε ποτέ
διεύρυνση χωρίς κοινωνική απήχηση» παραδέχεται, αποφεύγοντας να τοποθετηθεί
στο αν χρειάζεται ή όχι να γίνει η διεύρυνση αυτή στη βάση συλλογικής
προσέγγισης, και όχι αποσπασματικά. «Νομίζω», εξηγεί, «ότι το ΠΑΣΟΚ μπορεί να
καταστεί ακόμη πιο ελκυστικό για στελέχη και πολίτες που ενδιαφέρονται για δύο
πράγματα: να γίνει η Ελλάδα μια χώρα με ισχυρή οικονομία, αλλά και μια
κοινωνία με ανεπτυγμένες τις αξίες της συμμετοχής και της αλληλεγγύης».

Όσο για το πολυσυζητημένο θέμα της κατάργησης της κομματικής επετηρίδας, ο
υπουργός Ανάπτυξης σχολιάζει: «Σε οποιαδήποτε χώρα και σε οποιαδήποτε εποχή,
οι πολιτικές δυνάμεις, οι οποίες ηγεμονεύουν και θέλουν να διατηρήσουν την
ηγεμονία τους, πρέπει συνεχώς να ανανεώνονται. Όποιο πολιτικό κόμμα το ξέχασε,
υποχρεώθηκε να αντιμετωπίσει την ανανέωση και την προσαρμογή με δυσκολότερους
όρους. Η αίσθησή μου, όμως, είναι ότι το ΠΑΣΟΚ έχει ευαίσθητα αντανακλαστικά,
αφουγκράζεται τα κοινωνικά ρεύματα και προσαρμόζεται».

Οι φιλοδοξίες του

Προβεβλημένο στέλεχος της κυβέρνησης, μάλιστα από αυτούς που ανέβηκαν με
μεγάλη ταχύτητα, ο κ. Χριστοδουλάκης αναφέρθηκε σε πρόσφατα δημοσιεύματα ως
προοριζόμενος για διάδοχος του κ. Κ. Σημίτη. Τον ρωτάμε για τις φιλοδοξίες
του, και απαντά:

«Αυτή είναι μία από τις ερωτήσεις που, ό,τι και αν απαντήσεις, εκλαμβάνεται
αρνητικά. Η φιλοδοξία μου είναι να κάνω καλά τη δουλειά μου. Και επειδή
μεγαλώνουμε κιόλας, έχει προστεθεί και νέα φιλοδοξία, να προσπαθώ να βρίσκω
χρόνο για να βλέπω την κόρη μου όσο γίνεται συχνότερα. Αυτές είναι οι δύο
φιλοδοξίες μου».