Επιτάχυνση ανάπτυξης αλλά και εισαγωγών

Σε ποσοστό πάνω από το 75% του μέσου κοινοτικού κατά κεφαλήν εισοδήματος
προβλέπεται ότι θα αντιστοιχεί το 2006 το αντίστοιχο ελληνικό, από 67% που
ήταν το 1999, χάρη στη συνδρομή των 17,5 τρισ. δρχ. του Κοινοτικού Πλαισίου
Στήριξης.

Το συμπέρασμα διατυπώνεται στο κείμενο του Γ’ ΚΠΣ και έχει ιδιαίτερη σημασία,
καθώς αποτελεί μια έμμεση «ομολογία», αλλά και «υπόσχεση» ότι η Ελλάδα δεν θα
συγκαταλέγεται πλέον, μετά το 2006, στις φτωχές χώρες της Κοινότητας και,
συνεπώς, δεν θα έχει ανάγκη από τα κοινοτικά κονδύλια. Κι αυτό, γιατί η
Ευρωπαϊκή Ένωση θεωρεί ως προϋπόθεση για τη χρηματοδότηση μιας περιοχής μέσω
των διαρθρωτικών ταμείων να μην ξεπερνά το επίπεδο ανάπτυξής της ποσοστό 75%
του μέσου κοινοτικού ΑΕΠ.

Η Ελλάδα ελπίζει ότι δεν θα είναι πράγματι μεταξύ των φτωχών της Ένωσης το
2006, αν και πιστεύει ότι ορισμένες περιφέρειές της θα εξακολουθούν να
βρίσκονται κάτω από το όριο. Αυτήν τη στιγμή καμία ελληνική περιφέρεια δεν
ξεπερνά το 75% και μόνο η Αττική το πλησιάζει πολύ.

Μάλιστα, εκ μέρους της κυβέρνησης έχει διατυπωθεί η εκτίμηση ότι στο τέλος της
δεκαετίας το επίπεδο ανάπτυξης της χώρας θα βρίσκεται ακριβώς στο μέσο
κοινοτικό. Αυτό είναι ίσως μια αισιόδοξη πρόβλεψη και ίσως γι’ αυτό δεν
επαναλαμβάνεται με την ίδια διατύπωση στο ΚΠΣ. Γεγονός, όμως, παραμένει ότι
χάρη στο ΚΠΣ η Ελλάδα θα μπορέσει να αλλάξει «κατηγορία» ώς το τέλος της
δεκαετίας. Αυτό υπό την προϋπόθεση, βέβαια, ότι δεν θα κάνει λάθη, όπως αυτά
που την έκαναν να χάσει σημαντικό έδαφος τα προηγούμενα 20 χρόνια.

Η αύξηση του ΑΕΠ

Όπως επισημαίνεται στο κείμενο του Γ’ ΚΠΣ και συγκεκριμένα στο κεφάλαιο στο
οποίο διατυπώνονται προβλέψεις για τον αντίκτυπο των διαρθρωτικών ταμείων της
Ευρωπαϊκής Ένωσης στους μακροοικονομικούς δείκτες, οι κοινοτικοί πόροι θα
συνεισφέρουν κατά 1,3% στην ετήσια αύξηση του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος.

Έτσι, «το επίπεδο του ΑΕΠ θα κινηθεί το 2006 σε επίπεδα κατά 6-7% υψηλότερα
συγκρίνοντας με το επίπεδο στο οποίο θα βρίσκονταν άνευ των εν λόγω
μεταβιβάσεων και των σχετικών επιπτώσεων, τόσο επί της προσφοράς όσο και επί
της ζήτησης».

Οι υπολογισμοί αυτοί βασίζονται σε μοντέλο το οποίο εφάρμοσε το Κέντρο
Προγραμματισμού και Ερευνών Ελλάδος, αλλά στα ίδια σχεδόν συμπεράσματα
καταλήγει και το μοντέλο που ανέπτυξε το αντίστοιχο Ιρλανδικό Ινστιτούτο ESRI,
για τη σύγκριση των μακροοικονομικών επιπτώσεων στις 4 χώρες συνοχής (Ελλάδα,
Ισπανία, Πορτογαλία, Ιρλανδία). Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το μοντέλο του ESRI,
«οι επιπτώσεις επί του πραγματικού ΑΕΠ είναι περίπου 5-6% κατά τη διάρκεια της
περιόδου προγραμματισμού, ενώ μετά το 2006 τα συνεχιζόμενα περαιτέρω φαινόμενα
προσφοράς θα παραμείνουν στο 2% περίπου».

Για τη συνέχιση των ευεργετικών επιπτώσεων του Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης
στην ανάπτυξη, το κείμενο του ίδιου του ΚΠΣ, που εγκρίθηκε από την Ευρωπαϊκή
Επιτροπή την περασμένη εβδομάδα, αναφέρει τα εξής: «Το κατά πόσο το
αναπτυξιακό αυτό ερέθισμα θα διατηρηθεί μετά το 2008, όταν θα ολοκληρωθούν οι
πληρωμές της παρούσης περιόδου προγραμματισμού, θα εξαρτηθεί από το εύρος της
βελτίωσης που επετεύχθη στις παραγωγικές δομές, καθώς και από τις μελλοντικές
αποφάσεις, όσον αφορά την οργάνωση των διαρθρωτικών ταμείων».

Σημειώνεται ότι το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας υπολογίζει σε ρυθμούς
ανάπτυξης 5-6% τα επόμενα χρόνια και αυτό το βασίζει σε μεγάλο βαθμό στη
συνεισφορά των κοινοτικών πόρων.

Είναι δε κεφαλαιώδους σημασίας για την ελληνική οικονομία η επίτευξη των
ρυθμών αυτών ανάπτυξης, γιατί σ’ αυτούς βασίζεται η προβλεπόμενη αύξηση των
φορολογικών εσόδων για τη μείωση του ελλείμματος, η δημιουργία θέσεων εργασίας
για τη μείωση της ανεργίας, καθώς και η μείωση της αναλογίας του δημόσιου
χρέους ως ποσοστού του ΑΕΠ (αυξάνοντας τον παρονομαστή, μειώνεται ο λόγος…)

Οι επενδύσεις

Τόσο το ΚΕΠΕ όσο και το Ιρλανδικό Ινστιτούτο προβλέπουν σημαντική αύξηση των
επενδύσεων, χάρη στους πόρους του ΚΠΣ και μάλιστα όχι μόνο στον δημόσιο τομέα.

Συγκεκριμένα, το μοντέλο του Ιρλανδικού Ινστιτούτου καταλήγει στο συμπέρασμα
ότι το ΚΠΣ θα συνεισφέρει περίπου 25% στη δημιουργία του ακαθάριστου παγίου
κεφαλαίου, ενώ σύμφωνα με το ΚΕΠΕ θα προκαλέσει αύξηση κατά 42% στις δημόσιες
επενδύσεις και κατά 18% στις ιδιωτικές επενδύσεις.

Οι αρνητικές επιπτώσεις

Ωστόσο, οι επιπτώσεις του ΚΠΣ δεν θα είναι ευεργετικές σε όλους τους τομείς.
Το ίδιο το κείμενο αναγνωρίζει, επικαλούμενο το μοντέλο του ΚΕΠΕ, ότι οι
εισαγωγές προβλέπεται να αυξηθούν με πενταπλάσια ταχύτητα σε σχέση με τις
εξαγωγές. Συγκεκριμένα, προβλέπεται να αυξηθούν οι εισαγωγές κατά 12,7%, ενώ
οι εξαγωγές κατά μόνο 1,6%. Έτσι, θα διευρυνθεί το έλλειμμα του εμπορικού
ισοζυγίου της χώρας. Σύμφωνα με το Ιρλανδικό Ινστιτούτο, το έλλειμμα του
εμπορικού ισοζυγίου θα επιβαρυνθεί κατά 1,6%.

Το σχετικό σχόλιο που διατυπώνεται στο κείμενο του ΚΠΣ είναι ότι το γεγονός
αυτό «υπογραμμίζει τη σημασία που έχει η θεμελίωση της μελλοντικής ευημερίας
στην εθνική παραγωγική ικανότητα και όχι στην αποδοχή εξωτερικών πόρων».

Αρνητικές ­ ως έναν βαθμό ­ μπορούν να χαρακτηρισθούν και οι επιπτώσεις του
ΚΠΣ στο επίπεδο των τιμών. Το ΚΕΠΕ θεωρεί ότι η σχετική επίπτωση θα είναι
μικρή: μόνο 0,38% θα είναι η επιβάρυνση του επιπέδου των τιμών, λόγω του ΚΠΣ
(προφανώς, εξαιτίας της αυξημένης ζήτησης που θα προκαλέσει ο πρόσθετος
πλούτος).

Αντίθετα, όμως, το Ιρλανδικό Ινστιτούτο εκτιμά ότι το επίπεδο τιμών θα
επιβαρυνθεί κατά 4%, γεγονός όχι ανάξιο λόγου. Μάλιστα, το ίδιο εκτιμά ότι η
ιδιωτική κατανάλωση θα αυξηθεί κατά 6%.

Επιπλέον, οι Ιρλανδοί βλέπουν ακόμη μια παρενέργεια του ΚΠΣ στον δημοσιονομικό
τομέα. Συγκεκριμένα, εκτιμούν ότι το δημοσιονομικό έλλειμμα θα επιβαρυνθεί
κατά 0,25%.

Η απασχόληση

Αναμφισβήτητα θετικές, οι επιπτώσεις του Γ’ ΚΠΣ στην απασχόληση δεν είναι,
πάντως, τόσο θεαματικές όσο θα μπορούσε να υποθέσει κανείς. Συγκεκριμένα, οι
εκτιμήσεις του ΚΕΠΕ αναφέρουν ότι «θα διατηρηθούν ή θα δημιουργηθούν 156.000
θέσεις εργασίας ως αποτέλεσμα των παρεμβάσεων του ΚΠΣ».

Αντίστοιχες είναι και οι προβλέψεις του ESRI, το οποίο εκτιμά ότι η αύξηση της
απασχόλησης θα φτάσει στο 4-5%.

Στο ίδιο το κείμενο διατυπώνεται η παρατήρηση ότι «το αποτέλεσμα αυτό, παρά τα
προβλεπόμενα υψηλά ποσοστά οικονομικής ανάπτυξης, αντανακλά την ανάγκη
σημαντικών βελτιώσεων της παραγωγικότητας της ελληνικής οικονομίας, ώστε να
βελτιωθεί η ανταγωνιστικότητά της».