Δυσοίωνη σιωπή από το βυθισμένο υποβρύχιο

Οι Ρώσοι αξιωματούχοι έδειχναν χθες έτοιμοι να προετοιμάσουν τον ρωσικό λαό
για τα χειρότερα, καθώς σβήνουν οι ελπίδες ότι υπάρχουν ζωντανοί στο βυθισμένο
υποβρύχιο «Κουρσκ».

«Βρισκόμαστε στα πρόθυρα της καταστροφής». Με τη δραματική αυτή φράση ο Ρώσος
πρωθυπουργός Μιχαήλ Κασιάνοφ έδωσε χθες την εικόνα της ολοκληρωτικής
καταστροφής για το υποβρύχιο «Κουρσκ», χωρίς ωστόσο να το παραδεχθεί άμεσα.

Μιλώντας στο υπουργικό συμβούλιο, ο Ρώσος πρωθυπουργός τόνισε ότι «η κατάσταση
δεν άλλαξε κατά τη διάρκεια της προηγούμενης νύχτας ούτε προς το καλύτερο ούτε
προς το χειρότερο».

Η ρωσική κρατική τηλεόραση RTR μετέδωσε χθες, για πρώτη φορά από ένα σωστικό
πλοίο που βρίσκεται στην περιοχή όπου βρίσκεται βυθισμένο το πυρηνοκίνητο
υποβρύχιο «Κουρσκ», ότι ορισμένα από τα μέλη του πληρώματός ενδέχεται να είναι
ήδη νεκρά από το περασμένο Σάββατο, οπότε και σημειώθηκε το δυστύχημα. Το φιλμ
που πρόβαλε η ρωσική τηλεόραση και έχει ληφθεί σε πολύ μεγάλο βάθος, δείχνει
ότι το «Κουρσκ» έχει υποστεί σοβαρότατες ζημιές στο εμπρόσθιο τμήμα του. Κάτι
που ενισχύει το ενδεχόμενο να συγκρούσθηκε με κάποιο αντικείμενο που του
προκάλεσε τις σοβαρές ζημιές.

Περισσότερες πιθανότητες έχει η υπόθεση της σύγκρουσης του υποβρυχίου «Κουρσκ»
με κάποιο «εξωτερικό αντικείμενο», δήλωσε χθες και ο Ρώσος υπουργός Άμυνας
Ιγκόρ Σεργκέγιεφ.

«Η πιθανότερη υπόθεση που μπορούμε να κάνουμε είναι ότι το πρόβλημα προκλήθηκε
από τη σύγκρουση με ένα εξωτερικό αντικείμενο», δήλωσε ο Σεργκέγιεφ στο
πρακτορείο Ιντερφάξ. Κανένα δείγμα ζωής δεν εντοπίστηκε από τις αμερικανικές
υπηρεσίες πληροφοριών στο ρωσικό πυρηνικό υποβρύχιο που βρίσκεται στα βάθη της
Θάλασσας Μπάρεντς, έπειτα από αναταράξεις που προκλήθηκαν σε αυτό από
εκρήξεις, δήλωσε χθες υπεύθυνος των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών.

Ελπίδες για επιζώντες

«Ευελπιστούμε πως υπάρχουν επιζώντες, όμως σε αυτό το στάδιο δεν έχουμε κάποια
απόδειξη ότι συμβαίνει αυτό», είπε. Παρόμοια άποψη εξέφρασε και Γερμανός
ειδικός στις συνθήκες διαβίωσης στα υποβρύχια: «Δεν υπάρχει πρακτικά
πιθανότητα να είναι ακόμη ζωντανοί οι 118 ναυτικοί του ρωσικού υποβρυχίου
“Κουρσκ”», υποστήριξε ο καθηγητής Καρλ Πέτερ Φάτσκε, γιατρός του γερμανικού
Πολεμικού Ναυτικού. Ο Φάτσκε υποστήριξε μάλιστα ότι η Μόσχα ίσως να αποδέχθηκε
τώρα τη βοήθεια από το εξωτερικό «για προπαγανδιστικούς λόγους».

Τα σωστικά σκάφη του ρωσικού Πολεμικού Ναυτικού συνέχισαν τις προσπάθειές τους
και χθες όλη νύχτα, για να προσεγγίσουν το υποβρύχιο «Κουρσκ» και να σώσουν
τους 118 ναυτικούς που είναι παγιδευμένοι στο κύτος του, αλλά απέτυχαν.

Το ρωσικό Ναυτικό παραδέχθηκε από την αρχή, ότι δεν γνωρίζει ποια είναι η
κατάσταση στο εσωτερικό του σκάφους, συμπεριλαμβανομένου και του αν υπάρχουν ή
δεν υπάρχουν επιζώντες μεταξύ των μελών του πληρώματός του και των αξιωματικών
του. Τα υποβρύχια τύπου Oscar-2 εθεωρούντο έως σήμερα «αβύθιστα», όπως είπε ο
Ίγκορ Μπαράνοφ, ο αρχισχεδιαστής τους.

Με αρκετή δύναμη πυρός ικανή να βυθίσει ένα αεροπλανοφόρο και ολόκληρη τη
συνοδεία του, σχεδιασμένο για να αντέχει ακόμη και απευθείας πλήγμα από
τορπίλη, καθένα από τα υποβρύχια του τύπου αυτού σε περίπτωση πολέμου με τη
Δύση θα αναλάμβανε την αποστολή να «κόψει το ΝΑΤΟ στα δύο», διακόπτοντας τις
θαλάσσιες μεταφορές στον Ατλαντικό.

Βραδυφλεγές Τσερνόμπιλ η Θάλασσα Μπάρεντς

Η Θάλασσα Μπάρεντς, στον πυθμένα της οποίας σε βάθος 108 μέτρων βούλιαξε το
πυρηνοκίνητο υποβρύχιο «Κουρσκ», έχει σε αρκετές περιοχές της ρυπανθεί σε
τέτοια έκταση από τα πυρηνικά απόβλητα, ώστε έχει ήδη γίνει «ένα βραδυφλεγές
Τσερνόμπιλ» καταγγέλλει η νορβηγική οικολογική οργάνωση Μπελόνα. Πολλά από τα
ρωσικά υποβρύχια, που ο ναύσταθμός τους είναι στη Χερσόνησο του Κόλα, πολύ
κοντά στη Φινλανδία, «δεν είναι πλέον σε θέση να εκτελέσουν στρατιωτικές
αποστολές». Η οργάνωση παραθέτει, μάλιστα, στοιχεία, σύμφωνα με τα οποία τα 67
πυρηνοκίνητα υποβρύχια του ρωσικού στόλου, τα περισσότερα από τα οποία
συντηρούνται σήμερα κάκιστα, προωθούνται συνολικά από 115 πυρηνικούς
αντιδραστήρες (καθένα από τα δύο καταδρομικά πλοία του στόλου προωθείται από
δύο πυρηνικούς αντιδραστήρες). Άλλα 52 υποβρύχια του ίδιου στόλου, με 101
πυρηνικούς αντιδραστήρες, λόγω παλαιότητας, δεν μπορούν πλέον να εκτελέσουν
στρατιωτική υπηρεσία, όμως τα πυρηνικά καύσιμα των αντιδραστήρων δεν έχουν
απομακρυνθεί, αποτελώντας εστίες ρύπανσης. Η οργάνωση επισημαίνει την παρουσία
δίπλα στους 236 πυρηνικούς αντιδραστήρες των υποβρυχίων και των άλλων
πολεμικών πλοίων και των τεσσάρων αντιδραστήρων της πυρηνικής μονάδας στη
Χερσόνησο του Κόλα. Έτσι, στη Θάλασσα του Μπάρεντς καταλήγουν, πάντοτε σύμφωνα
με τα στοιχεία της Μπελόνα, 30 χιλιάδες κυβικά μέτρα στερεά πυρηνικά απόβλητα
και επτά χιλιάδες υγροποιημένα…

Η βοήθεια έρχεται, ο χρόνος τελειώνει

Σιωπηλή προσευχή. Οι Ρώσοι εναποθέτουν πλέον τις ελπίδες τους για τη διάσωση του πληρώματος του «Κουρσκ» στον Θεό…

Η βρετανική αποστολή διάσωσης και το υπερσύγχρονο υποβρύχιο διάσωσης LR5
ξεκίνησαν χθες από το Τροντχάιμ της Νορβηγίας με κατεύθυνση τη Θάλασσα
Μπάρεντς. Το «Νόρμαντ Παϊονίρ» όμως, το πλοίο που τη μεταφέρει, θα φθάσει στο
σημείο που βυθίστηκε το μοιραίο υποβρύχιο το Σάββατο και μέχρι τότε για τα 118
μέλη του πληρώματος ίσως να είναι πολύ αργά.

Η Ρωσία ζήτησε επισήμως τη συνδρομή της Βρετανίας και της Νορβηγίας την
Τετάρτη, μετά την αποτυχία που σημείωσαν οι απόπειρες του ρωσικού Ναυτικού. Ο
Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν επικοινώνησε με τον Βρετανό πρωθυπουργό Τόνι
Μπλερ και τον ευχαρίστησε θερμά εξ ονόματος του ρωσικού λαού.

Οι Νορβηγοί

Το «Νόρμαντ Παϊονίρ» είναι νορβηγικό σωστικό πλοίο, το οποίο διαθέτει μεγάλη
σταθερότητα σε ταραγμένα νερά. Το πλοίο μεταφέρει τη βρετανική ομάδα
υποβρύχιας διάσωσης και διαφυγής SMERAT, καθώς και ένα μίνι-υποβρύχιο τύπου
LR5.

Η ομάδα SMERAT ιδρύθηκε τη δεκαετία του ’50 και θεωρείται η καλύτερη στο ΝΑΤΟ.
Το 1987, κατά τη διάρκεια ασκήσεων στα νορβηγικά νερά, οι Βρετανοί κατάφεραν
να απεγκλωβίσουν πληρώματα υποβρυχίων από βάθος 30, 90 και 183 μέτρων, κάτι
που αποτελεί παγκόσμιο ρεκόρ.

Επιπλέον οι Βρετανοί έχουν στη διάθεσή τους το μίνι-υποβρύχιο LR5, το οποίο
είναι το πιο σύγχρονο του κόσμου. Το σκάφος, μήκους 10 και πλάτους 3 μέτρων,
ναυπηγήθηκε το 1978, εκσυγχρονίστηκε πρόσφατα και μπορεί να καταδυθεί σε βάθος
457 μέτρων. Πρόκειται για το μοναδικό υποβρύχιο διάσωσης που μπορεί να
προσκολληθεί στις εξόδους διαφυγής ενός υποβρυχίου, ακόμα και όταν αυτό έχει
πάρει κλίση προς τη μία πλευρά. Σε κάθε κατάδυση το LR5 μπορεί να μεταφέρει 16
μέλη του παγιδευμένου πληρώματος. Πάντως, δεν έχει χρησιμοποιηθεί ποτέ σε
πραγματικό ατύχημα.

Ο χρόνος όμως μπορεί να μην επαρκεί. Τον Δεκέμβριο του 1996, όταν Βρετανοί
γιατροί διηνήργησαν πείραμα με 11 εθελοντές στο Άλντερσοτ, εξομοιώνοντας τις
συνθήκες που υπάρχουν σε ένα βυθισμένο υποβρύχιο, διαπίστωσαν ότι στην
πραγματικότητα μόνον οι τέσσερις από αυτούς θα ήταν σε θέση να επιζήσουν μία
εβδομάδα.

Ο Βρετανός πλωτάρχης Στέινσμπι πάντως, υπεύθυνος για τον συντονισμό των
νορβηγικο-βρετανικών επιχειρήσεων διάσωσης, δεν χάνει τις ελπίδες του. «Ποτέ
δεν μπορείτε να πείτε αν είναι αργά. Κανείς δεν ξέρει αν έχει τελειώσει το
οξυγόνο. Εάν υπάρχουν επιζώντες στο “Κουρσκ”, τότε μπορούμε να τους σώσουμε»,
τόνισε ο πλωτάρχης.

Εφόδια

Βρετανοί και Νορβηγοί αξιωματούχοι αντέκρουσαν τις υποψίες ότι το
μίνι-υποβρύχιο μεταφέρθηκε στη Νορβηγία αντί για μια ρωσική βάση κοντά στο
σημείο του ατυχήματος, επειδή οι Ρώσοι δεν επιθυμούν τη δυτική βοήθεια. Ο
Στέινσμπι δήλωσε ότι το Τροντχάιμ επελέγη επειδή το μητρικό πλοίο ήταν έτοιμο
για τον απόπλου. Εξέφρασε αμφιβολίες για το κατά πόσον η βρετανική αποστολή θα
μπορούσε να φθάσει γρηγορότερα στον τόπο του ατυχήματος, ακόμα και αν είχαν
ζητήσει νωρίτερα βοήθεια οι Ρώσοι. Αν το LR5 είχε μεταφερθεί αεροπορικώς σε
ρωσική βάση στην περιοχή, θα έπρεπε να περιμένουν την άφιξη του μητρικού
σκάφους.

Καθυστέρηση

Εκτός από το «Νόρμαντ Παϊονίρ», άλλο ένα νορβηγικό σκάφος, το «Σιγουέι Ιγκλ»,
έχει ξεκινήσει για τον τόπο του του ατυχήματος. Το σκάφος, στο οποίο επιβαίνει
πλήρωμα 100 ανδρών εκ των οποίων οι 12 είναι εκπαιδευμένοι δύτες, μέχρι σήμερα
πραγματοποιούσε καταδύσεις στις εγκαταστάσεις άντλησης πετρελαίου στο
Άασγκαρντφελτ, για λογαριασμό της κρατικής εταιρείας πετρελαίου της Νορβηγίας.
Το σκάφος αυτό όμως είναι πιθανόν να καθυστερήσει ακόμα περισσότερο λόγω των
κανονισμών ασφαλείας, τους οποίους το νορβηγικό υπουργείο Εξωτερικών προσπαθεί
να παρακάμψει.

Η ρωσική στρατιωτική αντιπροσωπεία που έφθασε στην έδρα του ΝΑΤΟ για
διαβουλεύσεις με τους Δυτικούς έκρινε ότι είναι άχρηστη κάθε επιπλέον δυτική
βοήθεια, εκτός από αυτήν που βρίσκεται ήδη καθ’ οδόν. «Η ρωσική πλευρά
επανέλαβε ότι αποδέχεται κάθε πρόταση για βοήθεια, αλλά δεν κρίνει αναγκαίο
κάτι επιπλέον, αφού ήδη έχει αποδεχθεί τη βοήθεια της Βρετανίας και της
Νορβηγίας», δήλωσε ο εκπρόσωπος του ΝΑΤΟ Φρανκ Σάλις. Ένδεκα χώρες-μέλη του
ΝΑΤΟ έχουν προτείνει να βοηθήσουν στον απεγκλωβισμό των 118 Ρώσων ναυτικών.

Οργή για τη σιωπή Πούτιν

Άνιση μάχη. Ο αγώνας εναντίον του χρόνου συνεχίζεται, αλλά οι ελπίδες φθίνουν

Οι ρωσικές εφημερίδες επικρίνουν δριμύτατα τους Ρώσους αξιωματούχους,
υποβάλλοντας πληθώρα ερωτημάτων για τον χειρισμό της επιχείρησης διάσωσης του
υποβρυχίου «Κουρσκ».

Ταυτόχρονα προβάλλουν μια πάρα πολύ γλαφυρή εικόνα που περιγράφει σε πόσο
άσχημη κατάσταση βρίσκεται το ρωσικό πολεμικό ναυτικό.

Η επίσημη «Ροσίσκαγια Γκαζέτα» εκφράζει έκπληξη που ανάλογη τραγωδία
δεν συνέβη νωρίτερα.

Ο πρόεδρος Πούτιν είχε αναχωρήσει από τη Μόσχα για διακοπές στο Σότσι, στον
Εύξεινο Πόντο, το περασμένο Σάββατο, περίπου την ίδια ώρα που συνέβαινε το
ατύχημα με το πυρηνοκίνητο υποβρύχιο στη θάλασσα Μπάρεντς.

Ο Ρώσος πρόεδρος εμφανίστηκε μόλις προχθές Τετάρτη στην τηλεόραση να
χαρακτηρίζει την κατάσταση κρίσιμη, όταν είχε πλέον διακοπεί κάθε επαφή των
μελών του πληρώματος του υποβρυχίου με τον έξω κόσμο.

«Οι ναύτες του “Κουρσκ” σιώπησαν χθες», γράφει η χτεσινή «Κομσομόλσκαγια
Πράβντα» και υποβάλλει το ερώτημα: Γιατί ο πρόεδρος παρέμεινε σιωπηλός επί
τόσες ημέρες;

«Μόνο ένας άνθρωπος στη Ρωσία παρέμεινε σιωπηλός. Ο ανώτατος διοικητής των
ρωσικών ενόπλων δυνάμεων. Ο επίτιμος ναύαρχος» γράφει η ρωσική εφημερίδα,
αναφέροντας μάλιστα με ειρωνική διάθεση ότι τις προηγούμενες ημέρες ο πρόεδρος
Πούτιν είχε την ευκαιρία να στείλει ευχετήρια κάρτα σε μια ηθοποιό για τα
γενέθλιά της και να διορίσει νέους πρεσβευτές της Ρωσίας στη Χιλή και στην
Τζαμάικα.

«Πώς ήταν δυνατόν να μένει σιωπηλός επί πέντε ημέρες, όταν ολόκληρο το έθνος
σκεφτόταν μόνο ένα πράγμα ­ αν θα σωθούν οι ναυτικοί ή όχι;» γράφει η ίδια
εφημερίδα.

Η «Ιζβέστια» επισημαίνει ότι η τραγωδία στο «Κουρσκ» δείχνει ότι το
ρωσικό κράτος δεν μπορεί να αντιμετωπίζει τέτοιες καταστάσεις.

Κατηγορεί μάλιστα τους Ρώσους αξιωματούχους ότι ενδιαφέρονται μόνο για τη ζωή
τους.

««Μαζί με το Κουρσκ βυθίστηκε και η εμπιστοσύνη του λαού ότι το κράτος μπορεί
να μας προστατεύσει από τα προβλήματα. Είναι οι Αρχές που προσάραξαν στον βυθό
μαζί με το “Κουρσκ”» σχολιάζει η ρωσική εφημερίδα.

Η φιλελεύθερη «Σεγκόντνια» αναρωτιέται ποια ήταν η ρωσική απάντηση στις
προσφορές για βοήθεια από τις ξένες δυνάμεις, επισημαίνοντας ότι ακόμα και
χθες (Τετάρτη) οι κυβερνητικοί αξιωματούχοι την αρνιούνταν.

Η «Νεζαβίσιμαγια Γκαζέτα» εκφράζει την υποψία ότι οι αρχικές
προσπάθειες που έγιναν ήταν για να διασωθεί το υλικό ­ το σκάφος ­ παρά η ζωή
των μελών του πληρώματός του.

Και το δημοσίευμα καταλήγει: «Αν δεν διασωθεί το πλήρωμα του “Κουρσκ”, η φήμη
της ρωσικής κυβέρνησης θα έχει τρωθεί ανεπανόρθωτα».