Χθες ήπιοι, σήμερα σκληροί

Η ανακωχή στις σχέσεις Κράτους – Εκκλησίας δεν κράτησε και πολύ. Μετά τα
ήπιων τόνων κηρύγματα που έγιναν στις 15 Αυγούστου, χθες από την πλευρά του
Αρχιεπισκόπου διευκρινίστηκε πως δεν υπάρχουν περιθώρια για υποχώρηση της
Εκκλησίας στο θέμα των ταυτοτήτων.

Ο Αρχιεπίσκοπος δεν θέλει να πάει στη συνεδρίαση της Ιεραρχίας τον επόμενο Οκτώβριο «με ανεβασμένους τόνους». Στη φωτογραφία από την επίσκεψη στο σπίτι του πρώην μετροπολίτη Φλωρίνης Αυγουστίνου Καντιώτη που βρίσκεται στις Λεύκες της Πάρου

Ο Μητροπολίτης Αλεξανδρουπόλεως Άνθιμος ζήτησε οι της Κυβέρνησης «να δώσουν
παράδειγμα ταπεινώσεως, υπομονής και ειρήνης, και Πρωθυπουργός και
Αρχιεπίσκοπος να κάνουν αυτόν τον περίφημο διάλογο».

Νέα μηνύματα

Από την πλευρά της η κυβέρνηση απέφυγε χθες οποιαδήποτε δημόσια δήλωση αν και
οι αρμόδιοι, όταν ρωτήθηκαν σχετικά, τόνιζαν ότι οι θέσεις της κυβέρνησης για
το θέμα των ταυτοτήτων είναι γνωστές και πάγιες.

Παράλληλα κυβερνητικοί παράγοντες έδειχναν πως περιμένουν από την Εκκλησία
«νέα μηνύματα» με καθαρότερους στόχους μετά τους χαμηλούς τόνους που τηρήθηκαν
από την Εκκλησία τον Δεκαπενταύγουστο. Κι αυτό γιατί η στάση της Εκκλησίας
κατά την εορτή της Παναγίας ερμηνεύτηκε από την κυβέρνηση ως μια προσπάθεια
της Εκκλησίας για αναζήτηση διεξόδου στις σχέσεις των δύο πλευρών. Ωστόσο,
ορισμένες αντιφάσεις αλλά και χθεσινές τοποθετήσεις από την πλευρά της
Εκκλησίας μείωσαν τις προσδοκίες της κυβέρνησης, πηγές της οποίας τόνιζαν στα
«ΝΕΑ» πως αν η Εκκλησία πράγματι αναζητεί διέξοδο, όπως φάνηκε αρχικά, αυτό
πρέπει να φανεί καθαρότερα. Οι ίδιες πηγές επεσήμαναν ως αντίφαση τη χθεσινή
υπαναχώρηση του Μητροπολίτη Αλεξανδρουπόλεως Άνθιμου όσον αφορά τη διεξαγωγή
του δημοψηφίσματος. (Προχθές είχε δηλώσει ότι το δημοψήφισμα μπορεί να μη
γίνει).

Πάντως, η κυβέρνηση δεν πρόκειται να αναλάβει η ίδια κάποια πρωτοβουλία
εκτόνωσης, ωστόσο διευκρίνιζαν ότι όλα τα θέματα που απασχολούν τις δύο
πλευρές, πλην αυτό των ταυτοτήτων, μπορούν να συζητηθούν. «Εκκρεμεί, έλεγαν
σχετικά, η εθιμοτυπική επίσκεψη του Αρχιεπισκόπου στον υπουργό Παιδείας».

Στα θέματα που μπορούν να συζητηθούν στο πλαίσιο αυτό, κυβερνητικοί παράγοντες
ανέφεραν τους πόρους του Γ’ Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης, την εκκλησιαστική
παιδεία και την περιουσία κ.ά.

Οι καθολικοί

Σε ανακοίνωση για το περιεχόμενο της απάντησης προς τον Έλληνα καθολικό
Αρχιεπίσκοπο, που εκδόθηκε χθες από το Γραφείο Τύπου της Αρχιεπισκοπής,
γίνεται αναφορά και στο θέμα των ταυτοτήτων. Όπως τονίζεται, «η Εκκλησία
εζήτησε και ζητά διάλογο, αλλά πρώτα για το ανακύψαν, όχι με υπαιτιότητά της,
θέμα της αναγραφής ή όχι του θρησκεύματος στις αστυνομικές ταυτότητες. Σε
καμία περίπτωση δεν μπορεί να παραιτηθεί η Εκκλησία από τις θέσεις της στο
ζήτημα των ταυτοτήτων, ιδίως όταν πλανάται ο φόβος ότι ακολουθούν και άλλα
μέτρα θρησκευτικού αποχρωματισμού του κράτους. Σήμερα π.χ. πληροφορούμεθα»,
αναφέρεται στην ανακοίνωση, «ότι, απουσία της Εκκλησίας, μελετάται η κατάργηση
του μαθήματος των Θρησκευτικών από τις εξετάσεις της Β’ και Γ’ Λυκείου. Αλλά
κατά την κοινή αντίληψη διάλογος γίνεται μόνο σε πνεύμα αγάπης, κατανόησης και
συναλληλίας. Αλλιώς δεν είναι διάλογος, είναι ανακοίνωση προειλημμένων
αποφάσεων».

Οι υπογραφές

Η Εκκλησία, πάντως, προχωρεί κανονικά στη συγκέντρωση υπογραφών. Η επιτροπή
των μητροπολιτών θα συνεδριάσει την ερχόμενη Δευτέρα και στις αρχές του μήνα
θα κληθούν στην Αθήνα εκπρόσωποι των Μητροπόλεων για να ενημερωθούν πώς θα
γίνει η συγκέντρωση των υπογραφών.

Στο μεταξύ, διαφορετικά προσέγγισαν το θέμα «της μη αντίδρασης» του
Αρχιεπισκόπου κατά τον εορτασμό της Παναγίας. Συνεργάτες του κ. Χριστόδουλου,
χθες, χαρακτήριζαν φυσιολογική την «ήρεμη αντίδρασή του» και πλήρως
ευθυγραμμισμένη με τη γραπτή προ ημερών δήλωσή του για διατήρηση ήπιων τόνων
λόγω των ημερών. «Αυτό ήταν γενική απαίτηση. Δεν είναι δυνατόν να
χρησιμοποιούμε οξείς τόνους την εορτή της Παναγίας, που για μας είναι το
δεύτερο Πάσχα», έλεγαν στα «ΝΕΑ». Άλλωστε, και οι περισσότεροι μητροπολίτες
στα κηρύγματά τους υποστήριζαν (Παντελεήμων Κορίνθου) ότι οι άνθρωποι της
Εκκλησίας δεν είναι εχθροί με την Κυβέρνηση. Πάντως, δεν έλειψαν και εκείνοι
που απέδωσαν την προχθεσινή ηρεμία «στον Φωτισμό της Παναγίας»
(Αλεξανδρουπόλεως).

Μήνυμα

Ο ίδιος ο Αρχιεπίσκοπος, προχθές, σύμφωνα με στενό του συνεργάτη, προσπάθησε
να στείλει το δικό του μήνυμα και προς την Κυβέρνηση και προς τους πιστούς
αλλά και προς την Ιεραρχία, θέλοντας να προλάβει ακραίες καταστάσεις. Ο ίδιος
αλλά και άλλοι μητροπολίτες (Καβάλας) εκτιμούν ότι ο χρόνος λειτουργεί υπέρ
της Εκκλησίας. Έχοντας εξασφαλισμένη τη στήριξη της Ιεραρχίας (αντίθετοι με
τον θόρυβο που έχει ξεσπάσει είναι μόνο οι Μητροπολίτες Ιωαννίνων και
Ζακύνθου) αλλά και την απόφαση για ανυποχώρητη στάση στο θέμα των ταυτοτήτων,
ο κ. Χριστόδουλος θέλησε να δείξει πλέον ότι αντιμετωπίζει το θέμα ψύχραιμα
και ότι δεν συντρέχουν λόγοι πανικού.

Επίσης, προσπάθησε να αποδείξει, σύμφωνα, πάντα, με τους συνεργάτες του,
κυρίως στην κοινή γνώμη ότι ως εκπρόσωπος της Ελλαδικής Εκκλησίας είναι
άνθρωπος της «συνδιαλλαγής και υπομονής και της συγχώρησης». Έτσι κι αλλιώς
έχει δείξει (λαοσυνάξεις, πύρινοι λόγοι) πως ανά πάσα στιγμή μπορεί να
αντιδράσει δυναμικά. Παράλληλα, όμως, χθες, διεμήνυσε έμμεσα και προς την
Ιεραρχία ότι αυτός είναι ο κυρίαρχος του παιχνιδιού και πως οι ακραίες
αντιδράσεις δεν είναι σύμφωνες με το πνεύμα της Εκκλησίας.

Ο κ. Χριστόδουλος είχε ενοχληθεί με τα όσα είπε ο Μητροπολίτης Καλαβρύτων για
τον Πρωθυπουργό (καθοδηγείται από τέκτονες) αλλά και ο Κονίτσης και
Ελευθερουπόλεως Άνθιμος. Έντονα τον προβλημάτισε και η ενέργεια ιερέων της
Μυτιλήνης να χαρακτηρίσουν ανεπιθύμητο πρόσωπο τον υπουργό Αιγαίου, και
μάλιστα λίγο πριν από τη συγκέντρωση των υπογραφών. «Σε περίπτωση που δεν
σταματήσουν έγκαιρα αυτά, στο επίκεντρο δεν θα είναι το πρόβλημα των
ταυτοτήτων αλλά οι δημόσιες αντιπαραθέσεις πολιτικών και ιεραρχών, οι οποίες
κουράζουν».

Όχι διχαστικά

Σύμφωνα με εισηγήσεις που έχει δεχτεί ο κ. Χριστόδουλος, το ήρεμο κλίμα θα
πρέπει να διατηρηθεί και κατά τη διάρκεια της συγκέντρωσης υπογραφών, ώστε να
μην κατηγορηθεί η Εκκλησία ότι λειτουργεί διχαστικά.

Όμως, το πιο σημαντικό για τον Αρχιεπίσκοπο είναι η συνεδρίαση της Ιεραρχίας
τον ερχόμενο Οκτώβριο, στην οποία δεν θέλει να πάει «με ανεβασμένους τους
τόνους», για να μη δεχτεί επικριτικά σχόλια από τους χαμηλών τόνων
μητροπολίτες αλλά και να μη δώσει την ευκαιρία σε «άλλους» να φανούν ενωτικοί.

Την ίδια στιγμή, όμως, δεν θέλει να αφήσει και την αντιπαράθεση στους
σκληρούς, με αποτέλεσμα, χθες, και μετά το «ήπιων τόνων » κήρυγμά του, να
διευκρινίσει ότι «η Εκκλησία δεν παραιτείται από τις θέσεις της στο ζήτημα των ταυτοτήτων».

Η διδασκαλία των Θρησκευτικών

«Το υπουργείο Παιδείας εξετάζει τα θέματα της εκπαίδευσης κάτω από
εκπαιδευτικό πρίσμα και γι’ αυτό οι οποιεσδήποτε αποφάσεις για περικοπή
μαθημάτων, οι οποίες θα ληφθούν τις προσεχείς εβδομάδες και θα ανακοινωθούν το
πρώτο 10ήμερο του Σεπτεμβρίου, δεν θα επηρεαστούν από το πολιτικό κλίμα».

Αυτή τη δήλωση έκανε χθες ο γενικός γραμματέας του υπουργείου Παιδείας κ. Αθ.
Τσουροπλής, επαναλαμβάνοντας ότι ­ όπως από τις 27 Ιουλίου είχαν αποκαλύψει
«ΤΑ ΝΕΑ» ­ το υπουργείο έχει δεχθεί εισηγήσεις από επιτελικούς φορείς για τη
μείωση των πανελλαδικώς εξεταζομένων μαθημάτων της Β’ και της Γ’ Λυκείου σε
9-10 από 14 που είναι σήμερα.

Ο κ. Τσουροπλής απέφυγε να επιβεβαιώσει ή να διαψεύσει ότι ανάμεσα στα
μαθήματα που προτείνεται να μην εξετάζονται πλέον πανελλαδικά, αλλά με
εσωτερικές εξετάσεις στα σχολεία, είναι και τα Θρησκευτικά, λέγοντας ότι
«απόφαση για το ποια μαθήματα τελικώς θα σταματήσουν να εξετάζονται με
πανελλαδικές εξετάσεις δεν έχει ακόμα ληφθεί. Θα το αποφασίσουμε όταν
αξιολογηθούν όλες οι εισηγήσεις των φορέων, οι οποίες ακόμα δεν έχουν
ολοκληρωθεί».

Οι σχετικές αποφάσεις θα ληφθούν από τον υπουργό Παιδείας κ. Π. Ευθυμίου, ο
οποίος επιστρέφει την Κυριακή από ολιγοήμερη άδεια.