Οι διακυμάνσεις του Νasdaq περνούν και στη Σοφοκλέους

Καθηγητής Γ. Διακογιάννης: «Μπορεί να υπάρξουν μεγάλες διορθώσεις, αλλά όχι κραχ»

Από αντικείμενο θαυμασμού μετατράπηκε ξαφνικά σε αντικείμενο φόβου, καθώς δεν
είναι λίγοι αυτοί που κάνουν λόγο για «γίγαντα με γυάλινα πόδια» και για
«βραδυφλεγή βόμβα». Πρόκειται για τη «Νέα Οικονομία» και τις επιχειρήσεις της,
της οποία η καρδιά χτυπά στις ΗΠΑ και στην αγορά του Nasdaq. Την περασμένη
Παρασκευή η αγορά αυτή έκλεισε σε αρνητικό κλίμα, καθώς οι αμερικανικές
τεχνολογικές μετοχές έκαναν μια εντυπωσιακή βουτιά.

Η ανησυχία αυτή μετατράπηκε σε φόβο, όταν πέρασε από το μυαλό ότι μπορεί να
επηρεαστεί αρνητικά το ελληνικό Χρηματιστήριο την ώρα που άρχισε να
ανακάμπτει. Υπάρχει τέτοια πιθανότητα; Οι ειδικοί λένε ότι σήμερα δεν υπάρχουν
μεγάλες πιθανότητες για κραχ. Δεν αποκλείουν όμως τις διεθνείς κρίσεις, οι
οποίες μπορούν να επηρεάσουν τη Σοφοκλέους στο πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης.
Όμως, επειδή σήμερα απαιτούνται μικρές κινήσεις στο επενδυτικό σύστημα, λόγω
των τεράστιων επενδεδυμένων κεφαλαίων, οι επιπτώσεις είναι βραχυπρόθεσμες και
μικρότερες από εκείνες των παλαιότερων εποχών. Κι αυτό διότι με μικρότερες
κινήσεις αποκτώνται μεγάλα κέρδη.

Στις ΗΠΑ

Ο βασικός δείκτης του αμερικανικού χρηματιστηρίου Nasdaq σημείωσε πτώση.
Αφορμή για το ξεπούλημα των τεχνολογικών μετοχών στις Ηνωμένες Πολιτείες ήταν
τα στοιχεία για την πορεία του αμερικανικού ακαθάριστου προϊόντος, του συνόλου
δηλαδή των προϊόντος και υπηρεσιών που παράγει η αμερικανική οικονομία.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοινώθηκαν από το υπουργείο Εμπορίου των
Ηνωμένων Πολιτειών, το αμερικανικό Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν αυξήθηκε κατά τη
διάρκεια του δεύτερου φετινού τριμήνου σε ποσοστό 5,2% Οι αρχικές προβλέψεις
της αμερικανικής κυβέρνησης μιλούσαν για ρυθμούς ανάπτυξης της οικονομίας
4,7%, ενώ οι εκτιμήσεις των περισσότερων ιδιωτών οικονομολόγων μιλούσαν για
ρυθμούς μόλις 3,5%. Τα στοιχεία αυτά σημαίνουν ότι τα τελευταία τέσσερα
τρίμηνα η αμερικανική οικονομία αναπτύχθηκε με τους ταχύτερους ρυθμούς των
τελευταίων δεκαέξι χρόνων.

Οι φόβοι υπερθέρμανσης ­ εκδήλωσης πληθωριστικών πιέσεων ­ επέστρεψαν στις
αμερικανικές αγορές, όπως επέστρεψαν και οι προσδοκίες για νέες αυξήσεις των
επιτοκίων από την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των Ηνωμένων Πολιτειών.

Τους τελευταίους μήνες είχε ενισχυθεί η αντίληψη ότι η αμερικανική οικονομία
βρισκόταν σε τροχιά ομαλής προσγείωσης, με αποτέλεσμα να έχουν εξασθενίσει οι
προσδοκίες αύξησης των επιτοκίων και οι αμερικανικές μετοχές να έχουν
σημειώσει σημαντική ανάκαμψη από τη βουτιά του περασμένου Μαρτίου. Η επόμενη
συνεδρίαση της FED για τον καθορισμό των επιτοκίων της θα πραγματοποιηθεί στις
22 Αυγούστου και πολλοί αναλυτές της αμερικανικής οικονομίας υποστηρίζουν ότι
οι πιθανότητες νέας αύξησης των επιτοκίων ­ η FED έχει πραγματοποιήσει έξι από
τον περυσινό Ιούνιο ­ ανέβηκαν μετά την ανακοίνωση των στοιχείων για το
αμερικανικό ΑΕΠ.

Στην Ευρώπη

Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, οι Ευρωπαίοι επενδυτές έχουν στραμμένα τα
μάτια τους στη Φρανκφούρτη και την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, η οποία
συνεδριάζει για τον καθορισμό των επιτοκίων της. Οι περισσότεροι οικονομολόγοι
εξέφρασαν την εκτίμηση ότι η ΕΚΤ θα περιμένει μέχρι το φθινόπωρο πριν
προχωρήσει στην ­ αναπόφευκτη ­ αύξηση των επιτοκίων της.

Υπάρχει κίνδυνος;

Καθηγητής Ν. Νιάρχος: «Σήμερα υπάρχουν οι άμυνες που δεν θα μας αφήσουν να δούμε σκηνές από την κρίση του 1929»

Τι θα γίνει όμως στη Σοφοκλέους, εάν υπάρξει κρίση στο Nasdaq; Πρόκειται για
μια απλή ερώτηση, της οποίας όμως η απάντηση είναι δύσκολη, καθώς θα πρέπει να
ληφθούν πολλοί παράγοντες υπόψη. Γενικά, όμως, οι ειδικοί πιστεύουν ότι με τις
δυνάμεις της η αγορά θα αναστραφεί και θα ισορροπήσει εκεί όπου οι θεμελιώδης
αξίες δικαιολογούν τις τιμές. Ο καθηγητής κ. Νικήτας Νιάρχος τονίζει ότι η
Σοφοκλέους δεν απειλείται από κραχ, διότι σήμερα υπάρχουν τα μέσα και οι
άμυνες που δεν αφήνουν να δούμε ξανά την κρίση του 1929. Μάλιστα, ο πρώην
πρόεδρος του Χρηματιστηρίου θύμισε την κρίση του 1987, η οποία όμως
αντιμετωπίστηκε τόσο στις ΗΠΑ όσο και στην Ελλάδα. Πράγματι, οι δυνάμεις της
αγοράς δραστηριοποιήθηκαν και η πτώση του Γενικού Δείκτη μετατράπηκε τελικά σε
άνοδο.

Με την άποψη αυτή συμφωνεί και ο καθηγητής Χρηματοοικονομικής και αντιπρύτανης
του Πανεπιστημίου Πειραιώς, κ. Γιώργος Διακογιάννης, ο οποίος παράλληλα
εμφανίζεται επιφυλακτικός λέγοντας ότι «κανείς, όμως, δεν μπορεί να αποκλείσει
τίποτα για το μέλλον».

Ωστόσο, ο κ. Διακογιάννης εμφανίζεται συγκρατημένα αισιόδοξος, διότι «σήμερα
υπάρχουν στο παγκόσμιο οικονομικό σύστημα οι μηχανισμοί που μπορούν να
αποτρέψουν φαινόμενα κραχ σε υγιείς αγορές και αντίστοιχες σκηνές του
παρελθόντος, όπως για παράδειγμα του 1929 ή του 1987. Δεν πρέπει, για
παράδειγμα, να ξεχνάμε τα σύνθετα χρηματοοικονομικά εργαλεία, όπως είναι τα
παράγωγα προϊόντα, τα οποία μπορούν να απορροφήσουν τους κραδασμούς της
τρέχουσας αγοράς και να γίνει αντιστάθμιση κινδύνου και ζημιών από
τοποθετήσεις σε μετοχές. Άλλωστε, όπως έχει δείξει η ιστορία, στα νεώτερα
χρόνια παρατηρούνται μεν μεγάλες διορθώσεις, αλλά με μικρότερη ένταση και
διάρκεια, όπως και με μικρότερες σχετικά συνέπειες στο ευρύτερο οικονομικό
περιβάλλον».

Οι δύο λόγοι

Τη διαπίστωση ότι σήμερα δεν γίνεται κραχ ο κ. Διακογιάννης τη στηρίζει σε δύο
βασικά σημεία:

* «Πρώτον, η πορεία του ελληνικού Χρηματιστηρίου εμφανίζει σημαντική συσχέτιση
με εκείνη των διεθνών αγορών. Επομένως, από τη στιγμή που δεν περιμένουμε κραχ
στα ξένα χρηματιστήρια είναι δύσκολο να συμβεί κάτι τέτοιο στην ελληνική αγορά
μετοχών. Δεν αποκλείεται βέβαια να υπάρξει κάποια κρίση. Οι επιπτώσεις, όμως
της διεθνούς κρίσης στο ελληνικό Χρηματιστήριο θα είναι βραχυπρόθεσμες.

* Δεύτερον, το κραχ δημιουργείται από οικονομική αστάθεια, η οποία
χαρακτηρίζεται από αυξήσεις επιτοκίων, αυξημένη αβεβαιότητα, χειροτέρευση
ισολογισμών των εταιρειών και προβλήματα στον τραπεζικό τομέα. Τέτοια, όμως,
φαινόμενα δεν παρατηρούνται τουλάχιστον αυτήν τη στιγμή στον διεθνή και τον
ελληνικό χώρο».

Συνεπώς, το θέμα είναι κατά πόσον μία αγορά είναι υγιής ή όχι. Και αυτό διότι,
εξηγεί ο κ. Διακογιάννης, στις υγιείς αγορές οι τιμές των μετοχών βρίσκουν από
μόνες τους το σημείο ισορροπίας, χωρίς να θρηνήσουμε θύματα.