ΠΡΟΣΩΠΑ Υποψήφιος με παρελθόν… αμφισβητούμενο

Ιδρυτής του κινήματος της Αλληλεγγύης, βραβευμένος με Νόμπελ ειρήνης,
πρόεδρος της Πολωνίας την περίοδο 1990-1995, υποψήφιος στις εκλογές του
ερχόμενου Οκτωβρίου και φερόμενος ως συνεργάτης της κομμουνιστικής μυστικής
αστυνομίας. Ο λόγος για τον Λεχ Βαλέσα.

Λεχ Βαλέσα. Ο πρώην πρόεδρος της Πολωνίας φέρεται ως συνεργάτης της μυστικής αστυνομίας, κατά τη διάρκεια της κομμουνιστικής περιόδου

Τρεις μήνες πριν από την προγραμματισμένη διεξαγωγή των προεδρικών εκλογών και
ενώ οι δημοσκοπήσεις του δίνουν ένα ποσοστό μόλις 4%, ένα ειδικό δικαστήριο
της Πολωνίας εξετάζει τις καταγγελίες που θέλουν τον Λεχ Βαλέσα να
συνεργάζεται, κατά τη διάρκεια της κομμουνιστικής περιόδου, με τη μυστική
αστυνομία.

Οι φήμες υπήρχαν από καιρό, αλλά αφορμή για τη διερεύνησή τους στάθηκε η νέα
υποψηφιότητα του Βαλέσα για το προεδρικό αξίωμα της χώρας. Ή, μάλλον, η
σύσταση του Δικαστηρίου Ελέγχου, που έχει αποστολή να ερευνά εξονυχιστικά το
παρελθόν των υποψηφίων για υψηλά αξιώματα προκειμένου να καθίσταται βέβαιο ότι
δεν είναι υπεύθυνοι για καμία μεμπτή ή αξιοκατάκριτη πράξη κατά τη διάρκεια
της κομμουνιστικής περιόδου.

Πολλοί Πολωνοί αναλυτές υποστηρίζουν ότι η ίδια η διαδικασία του ελέγχου είναι
τρωτή, διότι στηρίζεται σε αμφισβητούμενα στοιχεία και αδυνατεί να λάβει υπόψη
της τους ηθικούς συμβιβασμούς που αποτελούσαν μέρος της καθημερινής ζωής στην
κομμουνιστική Πολωνία. Οι οπαδοί τού Βαλέσα ισχυρίζονται ότι οι αντίπαλοί του
εκμεταλλεύονται τα αρχεία προς όφελός τους ­ πλην, όμως, αυτό θα μπορούσε να
ισχύει και για το κόμμα του ίδιου του Βαλέσα, τους Χριστιανοδημοκράτες.

Ο λόγος; Ότι αντικείμενο των ερευνών του Δικαστηρίου Ελέγχου είναι και ο
σημερινός πρόεδρος της Πολωνίας, ο Αλεξάντερ Κβασνιέφσκι, ο οποίος υπερίσχυσε
του Βαλέσα στις προεδρικές εκλογές του 1995 και είναι ο επικρατέστερος
υποψήφιος στις εκλογές του Οκτωβρίου. Οι σφυγμομετρήσεις τού δίνουν το 70%.
Δεδομένης, όμως, της υπουργικής του θέσης στην τελευταία κομμουνιστική
κυβέρνηση της Πολωνίας κατά τα τέλη της δεκαετίας του 1980, μπορεί να
χρειαστεί να δώσει και εκείνος κάποιες εξηγήσεις.

Από τότε που έχασε την προεδρία, το 1995, ο πρώην ηγέτης της Αλληλεγγύης είχε
επιλέξει να απέχει της ενεργού πολιτικής. Αποσύρθηκε στο Γκντανσκ και
αναπαυόταν στις δάφνες του. Η νέα υποψηφιότητά του για την προεδρία προκάλεσε
έκπληξη. Το προεκλογικό του πρόγραμμα κάνει λόγο για καταπολέμηση της
φτώχειας, μεταρρύθμιση του συστήματος απονομής δικαιοσύνης, βοήθεια προς τους
αγρότες και πάταξη της διαφθοράς. Η θριαμβευτική επάνοδος που ονειρεύεται όμως
ο Βαλέσα δεν συμφωνεί με τις δημοσκοπήσεις. Και οι έρευνες του ειδικού
δικαστηρίου δεν διευκολύνουν τη θέση του.