Η ταυτότητα της κρίσης

Είναι σχεδόν βέβαιο ότι το θέμα της αναγραφής του θρησκεύματος στην αστυνομική
ταυτότητα δεν είναι η αιτία της κρίσης μεταξύ Πολιτείας και Εκκλησίας, αλλά
μια αφορμή.

Δεν πρόκειται για κρίση σχέσεων λόγω της αστυνομικής ταυτότητας ή των
φανταστικών και δήθεν σχεδιαζόμενων από την κυβέρνηση διώξεων κατά της
Ορθοδοξίας.

Κανείς σε αυτή τη χώρα, ούτε ο ίδιος ο Αρχιεπίσκοπος, δεν βλέπει βέβαια στο
πρόσωπο του κ. Σημίτη έναν σύγχρονο Διοκλητιανό.

Απλώς, ο κ. Χριστόδουλος επιφυλάσσει στον εαυτόν του έναν άλλον ρόλο, τα κύρια
χαρακτηριστικά του οποίου είναι βέβαιο ότι και ο ίδιος δεν έχει προσδιορίσει
ακόμη.

Η μονότονη καταγγελία, από άμβωνος, των κακώς εχόντων στην παιδεία, στην
οικονομία και άλλα πολιτικά ζητήματα, από κάποιους που θεσμικά ελάχιστα
μπορούν να συμβάλουν στην επίλυσή τους, καταντά άκρατος λαϊκισμός.

Η συστηματική καλλιέργεια φοβιών για επερχόμενους κινδύνους, εθνικούς και
άλλους, βοηθούμενη από την άγνοια, τροφοδοτεί τη λαϊκή ανησυχία και την
ανασφάλεια των μαζών και παράγει φανατισμό και ιδιότυπη κοινωνική συσπείρωση
εναντίον αόρατων εχθρών.

Πολλά σημεία του λόγου του Αρχιεπισκόπου στις δύο συγκεντρώσεις, όπως και τα
συνθήματα, αποκαλύπτουν σε μεγάλο βαθμό την ταυτότητα της κρίσης.

Επίδειξη δύναμης, με επίκληση κινδύνων και αναζωπύρωση της ξενοφοβίας,
φανερώνει την επιθυμία άσκησης μιας παράλληλης και νεφελώδους κοσμικής
εξουσίας εκ μέρους του προκαθήμενου της Εκκλησίας.

Φράσεις και συνθήματα όπως:

«Θα ξεραθεί το χέρι αυτού που θα πειράξει την Εκκλησία» ή «καλύτερα
Χριστό-δουλος παρά Αμερικανό-δουλος» ή, ακόμα, «θα πέσει γρήγορα η κυβέρνηση
Σημίτη», «η νίκη έρχεται από τη Θεσσαλονίκη», προσφέρονται για εξαγωγή
χρήσιμων συμπερασμάτων.

Όταν λέει ο κ. Χριστόδουλος:

«Εσύ πιστέ λαέ είπες και ελάλησες, τώρα θα λαλήσει ο Θεός», τι να εννοεί
άραγε; Μήπως ότι ο ίδιος είναι εκπρόσωπος του Θεού;

Και η συζητούμενη συγκέντρωση υπογραφών, πέραν της επίδειξης δύναμης, πού
οδηγεί;

Όποιος υπογράφει είναι «πιστός», οι άλλοι «άπιστοι»; Εξαγγελία ενός νέου
εθνικού διχασμού με την «υπογραφή» του πολίτη και τη «βούλα» της Εκκλησίας;

Και τι σημαίνει η ύψωση του Λαβάρου της Επανάστασης του ’21;

Ποιος έχει το δικαίωμα να «χρησιμοποιεί» τα σύμβολα του έθνους;

Τόση υπεροψία και αμετροέπεια δεν ταιριάζουν σε κανέναν ηγέτη, πολύ
περισσότερο σε αυτόν που όφειλε να συμβολίζει τη σεμνότητα και την αγάπη προς
όλους, ακόμη και τους εχθρούς.

Το μήνυμα, βέβαια, από την ασεβή ύψωση του Λαβάρου είναι σαφές: «Εμείς
κηρύσσουμε επανάσταση αν δεν εισακουσθούμε στο θέμα της αστυνομικής
ταυτότητας».

Μια «επανάσταση» όμως του γλυκού νερού, όπου τα βόλια των Τούρκων θα
υποκατασταθούν από τους προβολείς της τηλεοπτικής κάμερας, και το φιλί του
Ιμπραήμ στον Παπαφλέσσα από τους ασπασμούς των «νεοεπαναστατών ιεραρχών».

Μια «επανάσταση» της οποίας μια πρώτη γεύση ήδη εισπράξαμε, ακούγοντας τον
Αρχιεπίσκοπο να λέει ότι οι νόμοι του Κράτους πέφτουν άμα δεν τους θέλει ο
λαός. Αμφισβήτηση της νομιμότητας και κάκιστο παράδειγμα ψευτοπαλικαριάς για
τους πολίτες. Όσο για τις επικλήσεις ότι ενεργεί στο όνομα του λαού, αυτό πια
δεν αντέχει σε καμιά κριτική. Εδώ, πράγματι, ταιριάζει η λαϊκή ρήση: «κάνει
μνημόσυνο με ξένα κόλλυβα».

Οι δύο συγκεντρώσεις που ήταν μεγάλες, αν και μικρότερες του αναμενόμενου, δεν
ισοδυναμούν με «λαϊκή εντολή». Είναι βέβαιο ότι αν αποφάσιζαν μια συγκέντρωση
τα μεγάλα ποδοσφαιρικά σωματεία της Αθήνας, το πλήθος θα ήταν σαφώς
μεγαλύτερο.

Αυτό όμως δεν θα σήμαινε ότι τη διακυβέρνηση της χώρας θα έπρεπε να αναλάβει η
ΕΠΑΕ.

Το μόνο σημαντικό των δύο «λαοσυνάξεων» είναι ότι οι συγκεντρωμένοι δεν είχαν
ούτε οικονομικά ούτε συντεχνιακά ή προσωπικά αιτήματα, όπως κατά κανόνα
συμβαίνει.

Ίσως δεν συνειδητοποίησε ο Μακαριώτατος ότι κατασπατάλησε, μέσα σε ελάχιστο
χρόνο, τα μεγάλα αποθέματα της πραγματικής εθνικής ενότητας, όπως είναι η
δυνατότητα συσπείρωσης ολόκληρου του έθνους γύρω από την Ορθοδοξία και η
ιερότητα των Εθνικών Συμβόλων. Αποθέματα που ανακαλούνται μόνο σε περιπτώσεις
υψίστου εθνικού κινδύνου.

Πολιτική δεν σημαίνει μόνο καταγγελίες και συγκεντρώσεις. Σημαίνει και
ελευθερία έκφρασης της διαφορετικής γνώμης. Τι θα γίνει, λοιπόν, αν η
υπάρχουσα διαφορετική άποψη μέσα στην Εκκλησία και στην ιεραρχία της Εκκλησίας
αποφασίσει να εκδηλωθεί με τους ίδιους τρόπους και τις ίδιες μεθόδους που
επέλεξε ο Αρχιεπίσκοπος; Φαντάζεται κανείς την Εκκλησία κομματιασμένη και ίσως
κομματικοποιημένη, συγκρουόμενη και σπαρασσόμενη όπως τα πολιτικά κόμματα; Ή
μήπως νομίζει ότι όλοι εμείς οι ορθόδοξοι Έλληνες συμφωνούμε μαζί του;

Εκατομμύρια Έλληνες έχουμε και θα εξακολουθήσουμε να έχουμε μια καλή σχέση με
την Εκκλησία, χωρίς ακρότητες, χωρίς θρησκευτικούς φανατισμούς, απαλλαγμένη
από ψυχοφθόρα πολιτικολογία, με τον απαιτούμενο σεβασμό σε μια εστία εθνική,
με ιστορία, παραδόσεις και αγώνες.

Γνωρίζουμε Μητροπολίτες και απλούς ιερείς που δίνουν καθημερινά τον εαυτό τους
σε αυτό που πράγματι είναι η Ορθοδοξία, δηλαδή στην αγάπη με έμπρακτη
συμπαράσταση στον συνάνθρωπο και όχι στη χωρίς όρια αυτοπροβολή και στην
ανούσια φλυαρία. Βιώνουν με συνέπεια και αγώνα την πραγματικότητα και δεν
μετατρέπονται σε άθλιους πρωταγωνιστές της εικονικής πραγματικότητας. Αυτούς
πιστεύουμε, αυτοί σφυρηλατούν τους δεσμούς του έθνους με την Εκκλησία.

Δεν θέλουμε μια Εκκλησία που τροφοδοτεί με «σενάρια» και «ηθοποιούς» τα
τηλεοπτικά παράθυρα, τα μπαλκόνια και τα πεζοδρόμια εναντίον δήθεν «αυτών που
μας μισούν».

Τέλος, αυτά τα «καμώματα» θυμίζουν σε όλους μας πόσο σημαντικό ρόλο παίζουν τα
πρόσωπα ως φορείς εξουσίας. Πώς να μη θυμηθεί κάθε Έλληνας τον σημερινό
Πρόεδρο της Δημοκρατίας, τον κ. Στεφανόπουλο; Καμιά υπέρβαση εξουσίας, καμιά
πρόκληση. Η σύνεση, το μέτρο και η ενότητα του λαού είναι οι δικές του αρχές.

Πρότυπα υπάρχουν και στην Εκκλησία και στην πολιτική. Μιμητές ζητούνται. Τη
στιγμή που η χώρα φαίνεται να απαλλάσσεται οριστικά από τα διχαστικά πλέγματα
του παρελθόντος, δεν έχει την πολυτέλεια να μπει σε νέες περιπέτειες.

Ο Θεόδωρος Κολιοπάνος είναι βουλευτής Ν. Άρτας, τ. υφυπουργός
ΠΕΧΩΔΕ.