Τα 5 μέτωπα του εκσυγχρονισμού

Όταν ο Κώστας Σημίτης έλεγε ­ μόλις την περασμένη εβδομάδα ­ ότι «το
εκσυγχρονιστικό εγχείρημα δε μπορεί να ευοδωθεί χωρίς συγκρούσεις με την
εσωστρέφεια, με προνόμια και “κεκτημένα”, με την εξυπηρέτηση συντεχνιακών
επιδιώξεων», ασφαλώς δεν είχε στο μυαλό του τις διαφωνίες, γκρίνιες ή…
πισώπλατες υπονομεύσεις του τελευταίου καιρού στον κυβερνητικό χώρο.

Για παράδειγμα, ενδεχομένως να περίμενε ότι η Εκκλησία θα αντιδράσει έτσι όπως
αντέδρασε στην προσωπική του απόφαση για τις ταυτότητες, αλλά σίγουρα δεν είχε
σκεφθεί ότι ακόμη και στενοί πολιτικοί συνεργάτες του θα «πάταγαν σε δυο
βάρκες» στο συγκεκριμένο θέμα. Αντιστοίχως, μπορεί να περίμενε την αντίδραση
της ΓΣΕΕ στις προτεινόμενες από τον Τάσο Γιαννίτση αλλαγές στην αγορά
εργασίας, χάριν της ενίσχυσης της απασχόλησης, αλλά σίγουρα δεν περίμενε ότι
μια μέρα πριν ο Γιάννος Παπαντωνίου, με τα περί «σοκ» θα όξυνε τα πράγματα
τόσο πολύ. Ακόμη, μπορεί να μην περίμενε ότι συνεργάτες του επί δέκα και πλέον
χρόνια θα επέκριναν τα μέτρα Γιαννίτση ως, ούτε λίγο, ούτε πολύ, «σούπα», που
δεν τολμούν «να βάλουν το μαχαίρι στο κόκαλο».

Οι τομείς

Παρ’ όλα αυτά, ο Κώστας Σημίτης και οι συνεργάτες του προετοιμάζονται για «ένα
χρόνο ρήξεων» ­ με καταληκτικό ορίζοντα το ερχόμενο καλοκαίρι. Η ατζέντα αυτών
των ρήξεων περιλαμβάνει τις αλλαγές στην αγορά εργασίας, τη Δημόσια Διοίκηση,
το Ασφαλιστικό, τις ιδιωτικοποιήσεις και μετοχοποιήσεις και την Υεία.

Ποιο είναι το κοινό χαρακτηριστικό αυτών των ρήξεων; Ότι τις διαχειρίζονται ­
ή θα τις διαχειρισθούν ­ άνθρωποι που, μέσα από διαφορετικές διαδρομές και
χαρακτηριστικά, έχουν κερδίσει την απόλυτη εμπιστοσύνη του Κώστα Σημίτη: Η
Βάσω Παπανδρέου ­ την οποία στο Μαξίμου δεν δυσκολεύονται, πλέον, εν αντιθέσει
προς το παρελθόν, να αποκαλούν «κυρία νούμερο δύο» ­ ο Τάσος Γιαννίτσης ­ ένας
«παπανδρεϊκός» που ενσωματώθηκε στο «σύστημα Σημίτη» χωρίς να απολέσει κανένα
από τα προηγούμενα χαρακτηριστικά του ­ ο Νίκος Χριστοδουλάκης ­ συνεργάτης
του Πρωθυπουργού επί δέκα και πλέον χρόνια ­ και ο Χρήστος Βερελής ­ επίσης
στενός συνεργάτης του κ. Σημίτη. Τέλος, ο Αλέκος Παπαδόπουλος μπορεί να μην
ανήκει στους ανθρώπους της «στενής» εμπιστοσύνης του Πρωθυπουργού, αλλά
εξακολουθεί να χαίρει εκτιμήσεως για τις επιδόσεις του τόσο στο «μάζεμα» των
εσόδων όσο και στην εφαρμογή του «Καποδίστρια».

Τα εργασιακά

Μέτωπο Νο 1 για την κυβέρνηση είναι ασφαλώς τα εργασιακά, με τον
«παραπληρωματικό» τους εταίρο, το Ασφαλιστικό. Μόλις ο υπουργός Εργασίας ­
αλλά και ο Πρωθυπουργός ­ επιστρέψουν από τα νησιά των διακοπών τους, θα
ξεκινήσει αυτό που είθισται πλέον να ονομάζεται «κοινωνικός διάλογος». Μόνο
που υπάρχουν κάποιες… ιδιορρυθμίες: ο διάλογος είναι διμερής ­ δηλαδή, ο κ.
Γιαννίτσης με τους εκπροσώπους της ΓΣΕΕ, ο κ. Γιαννίτσης με τους εκπροσώπους
του ΣΕΒ και πάει λέγοντας. Επιπλέον, έχει… ημερομηνία λήξης ­ διότι ο
Πρωθυπουργός έχει δώσει εντολή ό,τι αλλαγές είναι να γίνουν να έχουν φθάσει
στη Βουλή το αργότερο μέχρι τα μέσα Οκτωβρίου.

Το Ασφαλιστικό

Ακολούθως, περί τα Χριστούγεννα, θα ανοίξει το Ασφαλιστικό. Θεωρητικά,
αφετηρία του θα είναι η έκθεση που θα ετοιμάσουν για λογαριασμό του ελληνικού
κράτους οι Άγγλοι εμπειρογνώμονες. Επειδή, όμως, ουδείς αναμένει πως η έκθεση
θα έχει κάποια «μαγική συνταγή» ­ εναλλακτικά σενάρια, με τα «συν» τους και τα
«πλην» τους θα περιλαμβάνει ­ στο υπουργείο Εργασίας ετοιμάζονται ήδη για τη
δρομολόγηση και αυτής της ρήξης.

Μετοχοποιήσεις

Το επόμενο θέμα της «ατζέντας Σημίτη» προϋποθέτει διαφορετικού τύπου
συγκρούσεις και ρήξεις. Πρόκειται για τις μετοχοποιήσεις και ιδιωτικοποιήσεις
­ στην ενέργεια, τις τηλεπικοινωνίες, αλλά και την Ολυμπιακή ­ που έχουν
επίσης ορίζοντα το καλοκαίρι του 2001. Στο κεφάλαιο αυτό, οι συνεργάτες του
Πρωθυπουργού αναμένουν αντιδράσεις σε δύο «πεδία»: Το ένα είναι οι
«συντεχνίες», όπως αποκαλούνται τα πανίσχυρα συνδικάτα των σχετικών κρατικών
μονοπωλίων. Ο άλλος είναι τα «διαπλεκόμενα», όπως τα αποκάλεσε καταρχήν ο
πρώην πρωθυπουργός, Κωνσταντίνος Μητσοτάκης. Σημειώνουν, όμως, ότι και στα δυο
αυτά πεδία ο κ. Σημίτης «δεν θα κάνει πίσω, όπως δεν έκανε πίσω σε ένα
θεωρητικά πιο εύκολο θέμα, όπως αυτό των ταυτοτήτων».

Η Δημόσια Διοίκηση

Πιο εύκολο είναι το θέμα των αλλαγών στη Δημόσια Διοίκηση, που
οριστικοποιούνται αύριο, με την κατάθεση από τη Βάσω Παπανδρέου του σχετικού
νομοσχεδίου στη Βουλή. Παρ’ ότι περιέχει πληθώρα καινοτομιών ­ από αλλαγές στο
σύστημα προσλήψεων μέχρι τον τρόπο εκλογής της πρωτοβάθμιας Τοπικής
Αυτοδιοίκησης ­ παρουσιάζει το εξής… παράδοξο: οι μόνοι που αντιδρούν είναι
η αντιπολίτευση, με την ΑΔΕΔΥ να προσανατολίζεται για πρώτη φορά να συμφωνήσει
με την κυβέρνηση και να μην πάει στην καθιερωμένη διαιτησία. Να σημειωθεί ότι
για την εφαρμογή των αλλαγών η κ. Παπανδρέου ­ πρώην Επίτροπος της Ευρωπαϊκής
Ένωσης, άλλωστε ­ πήγε η ίδια στο Λονδίνο και το Παρίσι για να δει τα
αντίστοιχα συστήματα.

Από εκεί και πέρα, ερωτηματικό είναι σε τι βάθος θα προχωρήσουν οι αλλαγές του
Αλέκου Παπαδόπουλου ­ και, άρα, ποιο θα είναι το μέγεθος των αντιδράσεων από
τους εμπλεκόμενους φορείς. «Πρώτη γεύση» θα υπάρξει στο Υπουργικό Συμβούλιο
της Παρασκευής ­ και μετά… τον Σεπτέμβριο.

Στο Μέγαρο Μαξίμου, πάντως, καθώς ετοιμάζουν τις βαλίτσες για τις διακοπές
τους, χαμογελούν με νόημα και λένε: «Εμείς σας είχαμε πει το ’96 ότι θα
φέρουμε τον εκσυγχρονισμό ­ κάποιοι άλλοι δεν μας πίστεψαν…».