Ο εχθρός του Αρχιεπισκόπου

Οι συχνές φραστικές εκρήξεις του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης
Ελλάδος κ. Χριστόδουλου αποσπούν την προσοχή του κοινού και προκαλούν πολλά
επικριτικά σχόλια από μία μεγάλη μερίδα των ΜΜΕ.

Επειδή ούτε τυχαίο ούτε σπάνιο είναι το γεγονός, ας μας επιτραπεί ­ όσο και αν
εκπλήξει μερικούς ­ να διατυπώσουμε και εμείς ορισμένες σκέψεις και
επισημάνσεις μας.

Υπάρχει ένας θεμελιακός κανόνας της ρητορικής: άλλο πράγμα είναι να ‘χεις
δίκιο και άλλο να μιλάς με δίκαιο τρόπο! Η παράβαση αυτού του κανόνα δεν
οδηγεί απλώς και μόνον σε… «φραστικές υπερβολές που ξεπερνάει κανείς», όπως
ίσως νομίζει ο Μακαριώτατος. Η παράβαση του κανόνα τραυματίζει αυτό ακριβώς
που θέλαμε να υπερασπίσουμε.

Ας θυμηθούμε ένα παράδειγμα. Είναι πολλοί οι Έλληνες που θέλουν να διατηρήσουν
ζωντανή μέσα τους και μέσα στην ψυχή των παιδιών τους την αγάπη για τις
αλησμόνητες πατρίδες και τη νοσταλγία των ιερών τόπων του Ελληνισμού. Πολύ
σωστά ο Αρχιεπίσκοπος προσπαθεί να στηρίξει αυτή την αγάπη. Αλλά ο τρόπος που
το κάνει εμπεριέχει ένα είδος υπερβολής, ώστε να παγώνει πολλών Ελλήνων η
γλώσσα!

Το ίδιο συνέβη και με την αναφορά στον «αιμοσταγή» Αμερικανό πρόεδρο. Από την
εποχή των βομβαρδισμών στο Κόσοβο, ποτέ ο Κλίντον δεν βρήκε τόσους Έλληνες
πρόθυμους να πουν γι’ αυτόν «ε, όχι κι έτσι», ποτέ δεν βρήκε τόσους Έλληνες
πρόθυμους να του δείξουν μια ανεκδήλωτη κατανόηση. Και όμως, με τον τρόπο που
έκανε την επίθεση ο Αρχιεπίσκοπος, έκανε τον κ. Κλίντον σχεδόν συμπαθή στα
μάτια της κοινής γνώμης…

Στη μακρά ­ δυστυχώς ­ αλυσίδα, προσετέθη τώρα και η υπόθεση της αναγραφής ή
όχι του θρησκεύματος στα αστυνομικά δελτία ταυτότητας. Ακόμη μία φορά η
ρητορική πλήγωσε αυτό που έπρεπε να υπερασπίσει. Ο Αρχιεπίσκοπος θέλησε να
ζητήσει τη νομιμότητα, και απαίτησε την κατάργησή της. Και ασφαλώς το κράτος
δεν λειτουργεί άψογα και δημοκρατικά. Μήπως, όμως, λειτουργεί και η Εκκλησία
άψογα; Και βέβαια οι υπουργοί πρέπει να είναι υπηρέτες του λαού ­ μήπως δεν θα
έπρεπε να είναι και οι αρχιερείς; Και ναι, ο Πρωθυπουργός κ. Σημίτης έκανε
έναν λάθος πολιτικό χειρισμό… Γιατί έπρεπε να τον ακολουθήσει σε αυτόν ο
Αρχιεπίσκοπος;

Ο Αρχιεπίσκοπος μάχεται με σθένος γι’ αυτά που πιστεύει και αυτά που πιστεύει
είναι αληθή, σωστά και δίκαια. Θα χρειασθεί όμως να συνειδητοποιήσει ότι ο
εχθρός του δεν βρίσκεται απέναντί του, αλλά μέσα του. Εχθρός του δεν είναι οι
αντίπαλοι Ιεράρχες, οι οποίοι τον αντιπολιτεύονται (τέτοιοι πάντα θα
υπάρχουν), ούτε κάποιοι «γραικύλοι» (δυστυχώς ή ευτυχώς υπάρχουν και αυτοί),
αλλά η αδυναμία του να ελέγχει τους τρόπους υπεράσπισης των αρχών και των
πεποιθήσεών του.

ΟΑρχιεπίσκοπος κ. Χριστόδουλος θέλει και πρέπει να κάμει πάρα πολύ μεγάλης
πνοής έργο. Αυτή η διαπίστωση δεν αποτελεί κριτική τού προκατόχου του κυρού
Σεραφείμ και σε αυτό το σύντομο άρθρο δεν μπορούμε, βέβαια, να εξηγήσουμε τι
και από ποιον γινόταν λάθος ούτε να δείξουμε τις συνέπειες ­ μολονότι θα ήταν
σκόπιμο να γίνει και αυτή η διάγνωση μία ημέρα.

Έχει πάντως πεισθεί ο Ελληνισμός (και όχι μόνον ελληνικός λαός) ότι ο
Αρχιεπίσκοπος κ. Χριστόδουλος έχει και τη γνώση και τη θέληση να βοηθήσει την
Εκκλησία μας, στο σύνολό της. Αυτή η ευρύτατη συναντίληψη, η ασυνήθιστη
αποδοχή, αυξάνει τις ευθύνες του Αρχιεπισκόπου. Ο Μακαριώτατος χρειάζεται να
προσέχει πάρα πολύ, να μετρά πάρα πολύ και τα λόγια του αλλά και τα βήματά
του, ώστε να μην υποβαθμίζει ο ίδιος όσα θέλει να στηρίξει. Και αυτό κάνει,
όταν ρίχνει όσα και όποια υποστηρίζει στο Κολοσσαίο των ρητορικών υπερβολών.

Η επιτυχία του Αρχιεπισκόπου θα είναι νίκη της Εκκλησίας, και όχι προσωπική
του περιουσία. Ακριβώς γι’ αυτό, θα πρέπει όλοι, χωρίς προκαταλήψεις και
οπισθοβουλία, να συμπαρασταθούμε στο έργο του.

Αυτό πρέπει να έχει κατά νουν και ο Μητροπολίτης Ζακύνθου ­ Ιεράρχης που έχει
πολλά χρήσιμα να προσφέρει και παρά ταύτα αδικεί εαυτόν παριστάνοντας τον Άρη
Σπηλιωτόπουλο των αντιπολιτευομένων…

Ο Σ.Μ. Τζούμας είναι επικοινωνιολόγος και μέλος του Δ.Σ. της Επικοινωνιακής
Μορφωτικής Υπηρεσίας της Εκκλησίας της Ελλάδος (ΕΜΥΕ).