ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΣ Πριμ απασχόλησης στις επιχειρήσεις που αυξάνουν το προσωπικό

Πριμ απασχόλησης ­ με τη μορφή της επιδότησης από το κράτος του 25% της
εργοδοτικής εισφοράς στην ασφάλιση ­ σχεδιάζει να καθιερώσει η κυβέρνηση για
τις επιχειρήσεις που μέσα σε ένα έτος θα αυξήσουν κατά 10% το προσωπικό τους.

Παράλληλα, σχεδιάζεται να καθιερωθεί ένα σύστημα μερικής απασχόλησης για τους
ηλικιωμένους εργαζομένους ­ προκειμένου να μην απολύονται ­, ώστε να φτάσουν
ομαλά στην ηλικία συνταξιοδότησης. Επίσης, οι υπερωρίες θα γίνουν ακριβές,
ώστε να καταστούν ασύμφορες για τους εργοδότες, οι οποίοι θα έχουν δικαίωμα να
αυξήσουν κατά μία ώρα το ωράριο εργασίας σε περίπτωση ανάγκης. Ο υφυπουργός
Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων κ. Χρήστος Πρωτόπαπας, σε συνέντευξή του
στα «ΝΕΑ», ανοίγει τα χαρτιά του για το πακέτο των αλλαγών που προτείνει η
κυβέρνηση στους κοινωνικούς εταίρους για τις εργασιακές σχέσεις με στόχο την
αύξηση της απασχόλησης. Ο κ. Πρωτόπαπας διευκρινίζει ότι στον διάλογο που θα
ακολουθήσει θα επιδιωχθεί ένα σύμφωνο εμπιστοσύνης για την απασχόληση στη χώρα
μας ενώ παρατηρεί ότι το 35ωρο εργασίας μπορεί να εφαρμοστεί υπό προϋποθέσεις
(νέα οργάνωση του χρόνου εργασίας).

ΕΡ.: Η κυβερνητική πολιτική του τομέα της απασχόλησης κατά γενική ομολογία δεν
έχει πετύχει. Η ανεργία διογκώνεται και αγγίζει το 12%. Τα νέα μέτρα θα είναι
σε θέση να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα;

ΑΠ.: Αντιμετωπίζουμε μια δυσμενή πραγματικότητα, 500.000 πολίτες είναι
άνεργοι. Και στην πλειοψηφία τους νέοι άνθρωποι και, κυρίως, νέες γυναίκες.

Μέτρα πολιτικής υπήρξαν. Προγράμματα εξελίχθηκαν με μικρότερη ή μεγαλύτερη
επιτυχία. Όμως το πρόβλημα παραμένει πάντα απειλητικό για το μέλλον της
κοινωνίας μας.

300.000 νέες θέσεις

Έχουμε θέσει ως στόχο τη δημιουργία 300.000 νέων θέσεων εργασίας μέσα στην
τετραετία. Είμαστε αποφασισμένοι να τον κάνουμε πράξη.

Όμως για αυτό πρέπει να γίνουν και βαθιές αλλαγές, τομές στις ίδιες τις
πολιτικές μας. Το υπουργείο Εργασίας δεν μπορεί να αντιμετωπίσει μόνο του, με
τις πολιτικές του, την ανεργία.

Το κλειδί βρίσκεται στη σύνδεση της ανάπτυξης με την απασχόληση.

Να αξιοποιήσουμε τους υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης για να δημιουργήσουμε νέες
θέσεις εργασίας.

Φέρνουμε λοιπόν μια δέσμη μέτρων που φιλοδοξεί:

* να τονώσει την επιχειρηματικότητα και την ανταγωνιστική θέση της ελληνικής
επιχείρησης

* να αναβαθμίσει μέσω της γνώσης το ανθρώπινο δυναμικό, για να αξιοποιήσει τα
νέα τεχνολογικά δεδομένα

* να καταστήσει αποτελεσματικές τις δομές απασχόλησης και τις υπηρεσίες προς
τον άνεργο

* και βέβαια, αλλάζοντας το εργασιακό πρότυπο, να βοηθήσει την οικονομία να
εκμεταλλευθεί τις νέες συνθήκες και να δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας.

Έτσι και φιλοδοξούμε να δημιουργήσουμε απασχόληση, να μειώσουμε την ανεργία,
να βρει ο κόσμος δουλειά.

Και αυτό το θέτουμε στον διάλογο, στη συζήτηση με τους εργαζομένους, τους
εργοδότες, την κοινωνία, επιδιώκοντας ένα σύμφωνο εμπιστοσύνης για την
ενασχόληση και στη χώρα μας.

ΕΡ.: Τα συνδικάτα διαφωνούν με τα μέτρα και επισημαίνουν ότι η αγορά εργασίας
έχει απορρυθμιστεί.

ΑΠ.: Μα στόχος μας δεν είναι η απορρύθμιση της εργασίας. Αν θέλαμε κάτι
τέτοιο, θα αφήναμε τα πράγματα ανεξέλεγκτα και την αγορά από μόνη της να θέσει
τους κανόνες.

Εμείς θέλουμε μια νέα ρύθμιση που να οδηγεί σε αύξηση της απασχόλησης,
παρέχοντας ταυτόχρονα ασφάλεια στον εργαζόμενο. Και να επεκταθεί η ρύθμιση
αυτή σε τομείς που σήμερα λειτουργούν ανεξέλεγκτα, όπως είναι η «μέθοδος
δανεισμού εργαζομένων από και σε επιχειρήσεις».

Κοιτάξτε, δεν περιμένουμε να δημιουργηθούν οι νέες θέσεις εργασίας από τον
γεωργικό τομέα ούτε καν σε μεγάλο βαθμό από τη μεταποίηση. Το «μυστικό»
βρίσκεται στη Νέα Οικονομία, στις υπηρεσίες και στη χρήση της νέας τεχνολογίας
και της πληροφορικής.

Εκεί όμως το ως τώρα παραδοσιακό εργασιακό πρότυπο δεν επιτρέπει λύσεις.

Δεν μπορείς να σχεδιάσεις νέες παρεμβάσεις με δεδομένα της δεκαετίας του ’60.
Δεν μπορεί, για παράδειγμα, σε συνθήκες ανοιχτού ανταγωνισμού και ελεύθερων
αγορών να επιβάλλεις τις παραδοσιακές λογικές λειτουργίας της αγοράς ή να
αγνοείς ότι οι έννοιες χώρος και χρόνος εργασίας έχουν χάσει τη σημασία που
είχαν κάποτε για τον εργαζόμενο.

Νέα ρύθμιση, λοιπόν, με έλεγχο και ασφάλεια για τον εργαζόμενο.

Γι’ αυτό και πέρα από τους 350 τεχνικούς και επιστήμονες που τώρα έρχονται να
στελεχώσουν το Σώμα Επιθεωρητών Εργασίας (ΣΕΠΕ) θα προχωρήσουμε το ταχύτερο
και σε νέες προσλήψεις πτυχιούχων ως Κοινωνικών Επιθεωρητών.

Οι ελεγκτικοί μηχανισμοί θα ενισχυθούν ακριβώς για να εγγυηθούν την εφαρμογή
της νέας ρύθμισης, των κανόνων στην αγορά εργασίας.

Το 35ωρο

ΕΡ.: Το 35ωρο γιατί δεν μπορεί να αποτελέσει ένα σημαντικό όπλο στη μάχη κατά
της ανεργίας;

ΑΠ.: Μα εκ των πραγμάτων έχει τεθεί στον διάλογο. Έχω τονίσει πολλές φορές ότι
το 35ωρο αποτελεί την απάντηση του μέλλοντος στο θέμα της απασχόλησης και της
ποιότητας ζωής των εργαζομένων.

Οι συνθήκες δεν επιτρέπουν σήμερα νομοθετική ρύθμιση. Αλλά ευνοούμε ­ και με
κίνητρα που ισχύουν σήμερα μέσω του ΟΑΕΔ ­ τον διάλογο εργοδοτών – εργαζομένων
για την εφαρμογή του σε επιχειρήσεις και κλάδους που «μπορούν».

Αλλά ας ξεκαθαρίσουμε κάτι. Το 35ωρο δεν μπορεί να εφαρμοστεί στη μηχανιστική
λογική τού 5 Χ 7 = 35.

Αν θέλουμε να προχωρήσει, πρέπει να το δούμε ενταγμένο σε ένα μείγμα μέτρων
που συνδυάζει τη μείωση με τη νέα οργάνωση του χρόνου εργασίας και την
εξυπηρέτηση των νέων συνθηκών, π.χ. συναλλαγής ή λειτουργίας που η αγορά
επιβάλλει στις επιχειρήσεις.

Στις σημερινές συνθήκες, οι έννοιες «ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της
επιχείρησης» και «κέρδος για τον εργαζόμενο» πρέπει να αποτελούν πτυχές της
ίδιας πολιτικής.

ΕΡ.: Ο ιδιωτικός τομέας παρουσιάζει σημαντικά κέρδη. Τα συνδικάτα το
επισημαίνουν και ζητούν να στραφείτε κυρίως προς αυτή την κατεύθυνση. Ποιες θα
είναι οι ευθύνες που θα αναλάβουν οι εργοδότες;

ΑΠ.: Μα είναι σαφές πως ζητούμε ευθύνες, συμμετοχή στην προσπάθεια από όλους,
όχι μόνο από τους εργαζομένους.

Αυτό είναι η λογική της πολιτικής μας.

Εμείς ως κράτος καταθέτουμε την προσφορά μας. Θα αυξήσουμε τους πόρους που
διατίθενται για την απασχόληση, μέσω του μέτρου για την επιδότηση των
εργοδοτικών εισφορών.

Όμως και ο ιδιωτικός τομέας οφείλει να αναλάβει τις ευθύνες του. Κερδίζει
ιδιαίτερα από τη σταθεροποίηση της οικονομίας και τις αναπτυξιακές προοπτικές.
Πολλές επιχειρήσεις εκμεταλλεύτηκαν ιδιαίτερα το Χρηματιστήριο. Είναι ώρα να
καταθέσουν και αυτοί τη συμβολή τους. Να επενδύσουν περισσότερο, να ρισκάρουν,
να δημιουργήσουν θέσεις εργασίας.

Προτείνω την καθιέρωση του θεσμού του Κοινωνικού Ισολογισμού για όλες τις
εισηγμένες στο Χρηματιστήριο επιχειρήσεις. Μιας ετήσιας έκθεσης που να
αναδεικνύει την πορεία της απασχόλησης σ’ αυτές και τις παροχές που έκαναν στο
προσωπικό τους.

Εθνικό σχέδιο

ΕΡ.: Γιατί όμως αυτός ο αιφνιδιασμός με τα μέτρα μέσα στο καλοκαίρι, όταν πριν
από ένα μήνα συζητούσατε με τους κοινωνικούς εταίρους για το Εθνικό Σχέδιο
Δράσης για την Απασχόληση;

Α.Π.: Μα, η δέσμη μέτρων έρχεται να εφαρμόσει το Εθνικό Σχέδιο Δράσης. Και
γιατί μιλάτε για αιφνιδιασμό; Ας το ξεκαθαρίσουμε, εμείς καταθέσαμε ένα
πλαίσιο διαλόγου, μια ολοκληρωμένη δέσμη μέτρων.

Οι «ευελιξίες» δεν δίνουν ως μεμονωμένο μέτρο απαντήσεις στο θέμα της
απασχόλησης. Αποτελούν όμως τον καταλύτη για να εφαρμοστούν οι νέες πολιτικές,
για να λειτουργήσει η σύνδεση ανάπτυξης – απασχόλησης, για να αξιοποιηθούν από
τη Νέα Οικονομία οι δυνατότητες και να δημιουργηθούν νέες θέσεις εργασίας.
Στον διάλογο και οι εργοδότες και η ΓΣΕΕ θα καταθέσουν τις απόψεις τους. Θα
αναζητήσουμε συμφωνίες και συγκλίσεις. Να συμφωνήσουμε και να δουλέψουμε μαζί.
Αυτός είναι ο στόχος μας.

ΕΡ.: Τι θα αλλάξει με τη διευθέτηση του χρόνου εργασίας και τις υπερωρίες –
υπερεργασία;

ΑΠ.: Κοιτάξτε, σήμερα με τις υπερωρίες και την υπερεργασία στην πράξη η κάθε
επιχείρηση υπερβαίνει σαφώς (και νομότυπα) το οκτάωρο, όταν οι ανάγκες της το
επιβάλλουν. Βεβαίως κάποιοι εργαζόμενοι έχουν περισσότερο εισόδημα. Όμως οι
«εντός των τειχών» πρέπει να συμβάλουν και αυτοί στο να βρουν οι άνεργοι
δουλειά, στο να τους δώσουμε «ελπίδα ζωής».

Γι’ αυτό και πρέπει να μειωθεί ή καταργηθεί ο θεσμός της υπερεργασίας (είναι
ως 8 ώρες την εβδομάδα με εντολή του εργοδότη) και να υπάρξει αποφασιστική
μείωση των υπερωριών. Να γίνουν έτσι νέες προσλήψεις από τις επιχειρήσεις.

Η μείωση των υπερωριών θα μπορούσε εναλλακτικά να επιτευχθεί με το να γίνουν
πιο ακριβές. Σήμερα οι υπερωρίες αμείβονται κατά ώρα με το 125% (κατ’ αρχήν)
του ημερομισθίου του εργαζομένου, το οποίο προσαυξάνεται στη συνέχεια, αν οι
υπερωρίες συνεχίζονται. Αυτό θα μπορούσε να γίνει ­ για το πρώτο επίπεδο ­
150% και στη συνέχεια 200%, ώστε να καταστούν ασύμφορες και να περιοριστούν
στις πλέον απαραίτητες.

Σε αντάλλαγμα όμως οφείλουμε να διασφαλίσουμε την ανταγωνιστικότητα της
επιχείρησης σε μια δύσκολη στιγμή, σε μια ειδική παραγγελία. Γι’ αυτό και
πιστεύω πως πρέπει να προβλέπεται μια δυνατότητα διευθέτησης του χρόνου
εργασίας. Να δουλεύει π.χ. ο εργαζόμενος εννέα ώρες την ημέρα για περιορισμένο
χρονικό διάστημα, όταν μια έκτακτη ανάγκη υπάρχει, και να του επιστρέφεται
εντός τριμήνου ο χρόνος με λιγότερη εργασία ή περισσότερα ρεπό στη συνέχεια.

ΕΡ.: Και με τις ομαδικές απολύσεις;

ΑΠ.: Δεν πρόκειται να θιγεί το 2%. Θα ήταν λάθος, ιδιαίτερα σε μια περίοδο
μεγάλης ανεργίας. Υπάρχει όμως ένα πρόβλημα. Ενώ μια επιχείρηση που απασχολεί
έως 49 εργαζομένους μπορεί να απολύσει έως πέντε τον μήνα, αν ξεπεράσει τους
50, ισχύει το 2%, άρα μπορεί να απολύσει δύο τον μήνα. Αυτό ωθεί πολλές
επιχειρήσεις που είναι στο όριο να μην προσλαμβάνουν εργαζομένους με σχέση
εργασίας πλήρους απασχόλησης. Να ένα σημείο που πρέπει να ρυθμιστεί, γιατί σε
τελική ανάλυση είναι κατά του εργαζομένου.

ΕΡ.: Και σε σχέση με τον θεσμό της μερικής απασχόλησης τι σχεδιάζετε;

ΑΠ.: Να ξεκαθαρίσω κάτι. Δεν μπορούμε να περιμένουμε μόνο από τη μερική
απασχόληση να λύσει το πρόβλημα της ανεργίας.

Όμως έχουν διαμορφωθεί στη χώρα μας «σκληροί πυρήνες» ανεργίας, για τους
οποίους η μερική απασχόληση μπορεί να δώσει κάποια λύση, να φέρει τους
ανέργους στην «ενεργό ζωή». Θέλουμε λοιπόν να αρθεί το όποιο αντικίνητρο
υπάρχει σε επιχειρήσεις για να κάνουν νέες προσλήψεις, έστω και μερικώς
απασχολουμένων. Το μελετάμε. Πιστεύω ότι το κύριο αντικίνητρο βρίσκεται στη
χαμηλή αμοιβή των εργαζομένων. Αυτό είναι και το στοιχείο που δεν επιτρέπει
στην Ελλάδα να αυξήσει τη μερική απασχόληση όπως έγινε και σε άλλες χώρες. Και
αυτό είναι που πρέπει να μας απασχολήσει, αν θέλουμε να αντιστρέψουμε την
κατάσταση.

Στο Δημόσιο

Στον στενό δημόσιο τομέα φαίνεται ότι τα περιθώρια των εφαρμογών είναι
ελάχιστα. Μπορεί όμως να συμβάλει το μέτρο πολύ στην επέκταση της λειτουργίας,
στη διεύρυνση του ωραρίου ορισμένων δημόσιων επιχειρήσεων. Θα το συζητήσουμε
μαζί τους, με στόχο και νέες θέσεις εργασίας και την καλύτερη εξυπηρέτηση του
κοινού.

Και κάτι άλλο. Η εφαρμογή μοντέλου μερικής απασχόλησης θα μπορούσε να δώσει
λύσεις στο θέμα της απασχόλησης των ηλικιωμένων. Σήμερα πολλές επιχειρήσεις,
δυστυχώς, απολύουν ηλικιωμένους εργαζομένους είτε για λόγους κόστους είτε για
λόγους αναδιαρθρώσεων. Αυτό δημιουργεί ιδιαίτερα αρνητικές καταστάσεις, μια
και είναι σχεδόν αδύνατη ή επανένταξή τους.

Θα μπορούσε λοιπόν ως λύση να συμφωνηθεί σε αυτές τις περιπτώσεις ένα μοντέλο
σταδιακής αποχώρησης ­ μέχρι την ομαλή συνταξιοδότηση ­ μέσω των μορφών
μερικής απασχόλησης με επιδότηση μέσω ΟΑΕΔ-ΛΑΕΚ του ίδιου του εργαζομένου για
τη διαφορά του ημερομισθίου.

ΕΡ.: Εξαγγείλατε την επιδότηση της εργοδοτικής εισφοράς στην κοινωνική
ασφάλιση. Πώς θα εφαρμοστεί το μέτρο;

ΑΠ.: Δίνουμε ιδιαίτερη προσοχή σε αυτό το μέτρο. Και αυτό γιατί, πρώτον,
αποτελεί την έμπρακτη συμβολή μας ως κράτους στη δέσμη μέτρων, δεύτερον,
μπορεί να οδηγήσει σε πολλές χιλιάδες νέες θέσεις εργασίας. Δεν έχουμε
καταλήξει ακόμα σε πρακτικούς τρόπους εφαρμογής του.

Πιστεύω, όμως, ότι πρέπει να συνδεθεί άμεσα με την απασχόληση, να μην πάρει
«οριζόντιο» μόνο χαρακτήρα τόνωσης της ανταγωνιστικότητας.

Μια πρόταση: Στις επιχειρήσεις εκείνες που μέσα σε ένα χρονικό διάστημα (π.χ.
ένα χρόνο) θα αυξήσουν κατά 10% το προσωπικό τους να δοθεί οικονομικό bonus
απασχόλησης, με τη μορφή της επιδότησης από το κράτος τού 25% της εργοδοτικής
εισφοράς στην ασφάλιση, για το σύνολο του προσωπικού τους (με κάποιο πλαφόν
στο ποσό που αντιστοιχεί στον κάθε εργαζόμενο).

Οι γυναίκες

ΕΡ.: Τι άλλα μέτρα θα περιλαμβάνει το πλαίσιο του διαλόγου;

ΑΠ.: Σας είπα ότι πρόκειται για μια ολοκληρωμένη δέσμη μέτρων. Θα συζητήσουμε
και θέματα που αφορούν:

* Τη ρύθμιση ορισμένων νέων μορφών εργασίας που αναπτύσσονται ανεξέλεγκτα.
Στόχος μας είναι να προστατεύσουμε με κανονιστικές ρυθμίσεις τους εργαζομένους
με τηλεργασία ή ακόμα και εκείνους που χρησιμοποιούνται σε περιπτώσεις
«δανεισμού» εργαζομένων από επιχειρήσεις παροχής υπηρεσιών.

*Την ανάπτυξη του κοινωνικού τομέα της εργασίας σε συνεργασία με τους ΟΤΑ, για
τη δημιουργία περισσότερης απασχόλησης στους τομείς της πρόνοιας, του
περιβάλλοντος, της ποιότητας ζωής.

* Τα ειδικά μέτρα για την τόνωση της γυναικείας απασχόλησης.

* Τις παρεμβάσεις για την κατάρτιση και προώθηση στην απασχόληση εργαζομένων
σε τομείς που έχουν σχέση με την Ολυμπιάδα του 2004.

Καμία ανησυχία για το Ασφαλιστικό

Δεν υπάρχει κανένας λόγος ανησυχίας για το Ασφαλιστικό, παρατηρεί ο κ. Χρ.
Πρωτόπαπας. Ο διάλογος για την αναμόρφωση του κοινωνικοασφαλιστικού συστήματος
θα αρχίσει το νέο έτος.

ΕΡ.: Οι αλλαγές στο Ασφαλιστικό πότε θα γίνουν; Τι συμβουλεύετε
όσους βρίσκονται στα πρόθυρα συνταξιοδότησης;

ΑΠ.: Το έχουμε πει. Οι προτάσεις του φορέα που έχει αναλάβει τη μελέτη θα
είναι έτοιμες ως το τέλος του έτους. Από τον Ιανουάριο του 2001, με άνεση
χρόνου, θα αρχίσει ο κοινωνικός διάλογος.

Δεν υπάρχουν αποφάσεις. Το σύστημα, όμως, πρέπει να αλλάξει. Να αλλάξει για να
γίνει δίκαιο και βιώσιμο. Δεν μπορεί σήμερα να έχουμε ένα σύστημα που έχει
ουσιαστικά «εκπνεύσει», μια και φτιάχτηκε για την εποχή των αυστηρά
οριοθετημένων επαγγελμάτων και των κρατικών μονοπωλίων.

Οι αλλαγές πρέπει να αφορούν την οργάνωση, τη λειτουργία του συστήματος, τον
τρόπο χρηματοδότησής του, την αξιοποίηση των αποθεματικών του. Δεν εκτιμώ ότι
υπάρχει λόγος ανησυχίας.

Τι συμβουλεύω; Να κάνουν τη δουλειά τους οι εργαζόμενοι ασφαλείς, χωρίς άγχος
και αγωνίες.