Τα μαύρα σύννεφα

Ο συνταγματάρχης Βαλέριο, ο καναλάρχης Μαρκαντόνιο και η μεγαλοδικηγορίνα
Νικόλ είναι παιδιά του μαφιόζου Δον Απρίλε, που τώρα δηλώνει «καθαρός» και με
φιλανθρωπίες κερδίζει την ανοχή του αστυνόμου Σιλκ. Σ’ ένα ταξίδι του στη
Σικελία, ο Δον απάγεται μαζί με το ψυχοπαίδι του, Αστόρε, από τον αφελή ληστή
Φισολίνι, ο οποίος τελικά γίνεται σκλάβος του. Αλλά οι αντίπαλοι του Δον έχουν
τάξει 1.000.000 δολάρια στους αδελφούς Στούρζο για το κεφάλι του…

Την τελευταία βραδιά στη Βίλα Γκράτσια, ο Δον Απρίλε έπινε εσπρέσο στον κήπο
και ο Αστόρε έτρωγε ελιές από το βαρέλι. Ο Αστόρε ήταν πολύ σκεφτικός, δεν
είχε τη συνηθισμένη ζωηράδα του.

«Λυπάσαι που θα φύγουμε από τη Σικελία;», τον ρώτησε ο Δον.

«Μακάρι να μπορούσα να ζήσω εδώ», είπε ο Αστόρε. Έβαλε τα κουκούτσια από τις
ελιές στην τσέπη του.

«Θα ερχόμαστε κάθε καλοκαίρι μαζί», είπε ο Δον.

Ο Αστόρε τον κοίταξε σαν ένας σοφός παλιός φίλος, με το παιδικό του πρόσωπο
συννεφιασμένο απ’ τους προβληματισμούς.

«Η Κατερίνα είναι το κορίτσι σου;», ρώτησε.

Ο Δον χαμογέλασε. «Είναι πολύ καλή μου φίλη», είπε.

Ο Αστόρε το σκέφτηκε για λίγο αυτό. «Τα ξαδέρφια μου ξέρουν τίποτα για την
Κατερίνα;».

«Όχι, τα παιδιά μου δεν ξέρουν». Οι ερωτήσεις του μικρού διασκέδαζαν τον Δον.
Αναρωτήθηκε τι θα τον ρωτούσε στη συνέχεια.

Ο Αστόρε ήταν πολύ σοβαρός τώρα. «Το ξέρουν τα ξαδέρφια μου ότι έχεις τόσο
δυνατούς φίλους όπως ο Μπιάνκο, που κάνουν ό,τι τους λες;».

«Όχι», είπε ο Δον.

«Δεν θα τους πω τίποτα», είπε ο Αστόρε. «Ούτε καν για την απαγωγή».

Ο Δον αισθάνθηκε να τον πλημμυρίζει ένα κύμα περηφάνιας. Η ομερτά ήταν
στα γονίδια του παιδιού.

Οι πιο συναρπαστικές σελίδες από το συνταρακτικό μυθιστόρημα – ντοκουμέντο του Μάριο Πούζο

Αργά εκείνο το βράδυ, ο Αστόρε πήγε μόνος στην πιο μακρινή γωνιά του κήπου,
άνοιξε μια τρύπα με τα χέρια του κι έριξε μέσα τα κουκούτσια από τις ελιές που
είχε στην τσέπη του. Κοίταξε τον νυχτερινό ουρανό της Σικελίας και φαντάστηκε
τον εαυτό του γέρο σαν το θείο του να κάθεται σ’ αυτό τον κήπο μια παρόμοια
νύχτα και να βλέπει τις ελιές του να μεγαλώνουν.

Ο Δον πίστευε πως όσα έγιναν από κει και πέρα ήταν γραφτά. Κάθε χρόνο πήγαινε
στη Σικελία με τον Αστόρε, μέχρι που το παιδί έγινε δεκάξι χρονών. Στο πίσω
μέρος του νου του Δον σχηματιζόταν ένα όραμα, ένα ασαφές περίγραμμα του
πεπρωμένου του Αστόρε.

Η κόρη του ήταν εκείνη που δημιούργησε την κρίση, η οποία έσπρωξε τον Αστόρε
προς αυτό το πεπρωμένο. Σε ηλικία δεκαοχτώ ετών δύο χρόνια μεγαλύτερη από τον
Αστόρε, η Νικόλ των ερωτεύτηκε και, με το φλογερό ταμπεραμέντο της, δεν έκανε
τίποτα για να το κρύψει. Ο έρωτάς της παρέσυρε τον ευσυγκίνητο Αστόρε και
έγιναν εραστές με όλο το φλογερό πάθος της νιότης.

Ο Δον δεν μπορούσε να το επιτρέψει αυτό, αλλά ήταν ένας στρατηγός που
προσάρμοζε την τακτική του ανάλογα με το έδαφος και τις συνθήκες. Δεν έδειξε
ποτέ ότι ήξερε για τη σχέση τους.

Ένα βράδυ κάλεσε τον Αστόρε στο γραφείο του και του είπε ότι θα τον έστελνε
στην Αγγλία για να συνεχίσει εκεί το σχολείο του και να μαθητεύσει στα
τραπεζικά με κάποιον κύριο Πράιορ στο Λονδίνο. Δεν του έδωσε καμία άλλη
εξήγηση, ξέροντας ότι ο Αστόρε θα καταλάβαινε ότι τον έδιωχνε για να δώσει
τέλος στον δεσμό. Δεν είχε υπολογίσει την κόρη του, όμως, που κρυφάκουγε έξω
από την πόρτα. Η Νικόλ όρμησε μέσα στο δωμάτιο και το παθιασμένο ξέσπασμά της
την έκανε ακόμη πιο όμορφη.

«Δεν θα τον διώξεις», φώναξε στον πατέρα της. «Θα το σκάσουμε μαζί».

Ο Δον της χαμογέλασε και είπε κατευναστικά: «Πρέπει να τελειώσετε το σχολείο
σας και οι δύο».

Η Νικόλ γύρισε στον Αστόρε, που ήταν κατακόκκινος από ντροπή. «Αστόρε, δεν θα
φύγεις έτσι δεν είναι;» είπε.

Ο Αστόρε δεν απάντησε και η Νικόλ ξέσπασε σε κλάματα.

Θα ήταν δύσκολο για οποιονδήποτε πατέρα να μη συγκινηθεί από μια τέτοια σκηνή,
όμως ο Δον απλώς διασκέδαζε με αυτά που έβλεπε. Η κόρη του ήταν υπέροχη, μια
αληθινή Μαφιόζα με την παλιά έννοια της λέξης, ένα πραγματικό διαμάντι. Η
Νικόλ κλειδώθηκε στο δωμάτιό της και δεν του ξαναμίλησε για αρκετές βδομάδες.
Ο Δον όμως, δεν ανησύχησε, ξέροντας ότι ο πόνος αυτός θα περνούσε.

Έτσι τώρα, τρία χρόνια μετά την απόσυρσή του, ο Δον Ρεϊμόντε Απρίλε ένιωθε την
ασφάλεια και την ικανοποίηση του ανθρώπου που έχει κάνει τις σωστές επιλογές
στη ζωή του. Πραγματικά, ο Δον ένιωθε τόσο ασφαλής, ώστε άρχισε να δημιουργεί
μια στενότερη σχέση με τα παιδιά του, απολαμβάνοντας επιτέλους τους καρπούς
της πατρότητας ­ σε κάποιο βαθμό. Καλούσε συχνά τα παιδιά του σε τραπέζι.

Σε μια οικογενειακή συγκέντρωση, ο Βαλέριο προσπάθησε να εξηγήσει ποιο ήταν το
σκεπτικό που οδήγησε στον Πόλεμο του Κόλπου, ο οποίος, πέρα από το γεγονός ότι
αποσκοπούσε στην προστασία σημαντικών οικονομικών συμφερόντων και των
ανθρωπίνων δικαιωμάτων, είχε αυξήσει επίσης κατακόρυφα την τηλεθέαση του
καναλιού του Μαρκαντόνιο. Ο Δον όμως, απλώς ανασήκωνε τους ώμους για όλα αυτά.
Οι συγκρούσεις αυτού του είδους ήταν ελιγμοί εξουσίας που δεν τον ενδιέφεραν.

«Πες μου», είπε στον Βαλέριο. «Πώς νικάει ένα κράτος σ’ έναν πόλεμο; Ποιος
είναι ο καθοριστικός παράγοντας;».

Ο Βαλέριο το σκέφτηκε. «Υπάρχει ο εκπαιδευμένος στρατός, υπάρχουν οι λαμπροί
στρατηγοί. Υπάρχουν οι μεγάλες μάχες, μερικές χαμένες και μερικές κερδισμένες.
Όταν όμως, δούλευα στις μυστικές υπηρεσίες και καθήσαμε να αναλύσουμε όλους
τους παράγοντες, καταλήξαμε σ’ αυτό: η χώρα που παράγει τον περισσότερο χάλυβα
κερδίζει τον πόλεμο ­ τόσο απλά».

Ο Δον ένευσε καταφατικά, ικανοποιημένος τελικά.

Η πιο εγκάρδια και έντονη σχέση του ήταν με τη Νικόλ. Ήταν περήφανος για τα
επιτεύγματά της, για την ομορφιά της, για την παθιασμένη φύση της, για την
εξυπνάδα της. Και, παρά τη νεαρή της ηλικία ­ ήταν μόλις τριάντα δύο ετών ­,
είχε γίνει μια ισχυρή ανερχόμενη δικηγόρος με καλές πολιτικές διασυνδέσεις και
δεν φοβόταν κανέναν άντρα και κανέναν εκπρόσωπο μεγάλων συμφερόντων.

Εδώ ο Δον την είχε βοηθήσει κρυφά. Το δικηγορικό γραφείο στο οποίο δούλευε του
χρωστούσε μεγάλη ευγνωμοσύνη. Αλλά οι αδερφοί της ήταν επιφυλακτικοί απέναντί
της για δύο λόγους: ήταν ανύπαντρη και πολύ συχνά αναλάμβανε δίκες δωρεάν, για
ιδεολογικούς λόγους, Παρά τον θαυμασμό του γι’ αυτή, ο Δον δεν μπορούσε να την
πάρει ποτέ στα σοβαρά. Σε τελική ανάλυση, ήταν γυναίκα. Και μια γυναίκα με
ανησυχητικό γούστο στους άντρες.

Στα οικογενειακά δείπνα, πατέρας και κόρη μάλωναν συνεχώς, σαν δυο γάτες που
παίζουν επικίνδυνα και πότε πότε ματώνουν η μία την άλλη. Είχαν ένα κεντρικό
αντικείμενο διαφωνίας, το μόνο πράγμα που μπορούσε να επηρεάσει την πάντα
φιλική συμπεριφορά του Δον. Η Νικόλ πίστευε ότι η ανθρώπινη ζωή είναι ιερή και
ότι η καταδίκη σε θάνατο είναι ένα βδέλυγμα για τον πολιτισμό. Είχε οργανώσει
και διηύθυνε την Εκστρατεία Κατά της Θανατικής Ποινής.

«Γιατί;». τη ρωτούσε ο Δον.

Και η Νικόλ γινόταν πάλι έξω φρενών. Επειδή πίστευε ότι η θανατική ποινή θα
καταστρέψει τελικά την ανθρωπότητα. Ότι, αν η εκτέλεση δικαιολογείται κάτω από
ορισμένες συνθήκες, θα μπορεί να δικαιολογηθεί και κάτω από κάποιες άλλες
συνθήκες, κάτω από ένα άλλο σύνολο πεποιθήσεων. Και τελικά δεν θα εξυπηρετούσε
ούτε την εξέλιξη ούτε τον πολιτισμό.

Ο Δον Απρίλε ήταν πολύ προσεκτικός στις σχέσεις του με τα παιδιά του. Φρόντιζε
να τα κρατάει μακριά από τις δικές του υποθέσεις. Δεν τα έβλεπε και τόσο
συχνά. Αλλά και τις λίγες φορές που η οικογένεια συναντιόταν ­ σε κάποια
γιορτή ή σε τραπέζι ­ δεν φανέρωνε ποτέ τις σκέψεις του. Και ποτέ δεν μιλούσε
για το παρελθόν του.

Όχι βέβαια πως δεν ήξεραν ποιος ήταν ο πατέρας τους. Προτιμούσε όμως, για την
ασφάλειά του και για τη δική τους, να μην αναφέρεται στα «θλιβερά γεγονότα της
ζωής», όπως ονόμαζε κάπου κάπου τα εγκλήματα της Μαφίας.

Η Νικόλ ήταν το μόνο απ’ τα παιδιά του με το οποίο ο Δον ξανοιγόταν από καιρό
σε καιρό σε μεγάλες συζητήσεις.

Η κόρη του είχε υπερασπιστεί έναν άντρα τριάντα ετών που είχε βιάσει ένα
κορίτσι δώδεκα ετών, είχε ασελγήσει, και μετά το είχε σκοτώσει. Στη συνέχεια
έκρυψε το πτώμα του κοριτσιού για να μην το βρει η αστυνομία. Οι ενδείξεις
εναντίον του ήταν ισχυρές, αλλά χωρίς το σώμα του θύματος οι ένορκοι και ο
δικαστής ήταν απρόθυμοι να τον καταδικάσουν σε θάνατο. Και οι γονείς του
θύματος αγωνιούσαν και ήθελαν να βρεθεί το πτώμα του παιδιού τους.

Ο δολοφόνος εκμυστηρεύτηκε στη Νικόλ πού ήταν θαμμένο το πτώμα και την
εξουσιοδότησε να διαπραγματευτεί με την Εισαγγελία για να καταλήξουν σε
συμφωνία. Θα αποκάλυπτε πού βρίσκεται το πτώμα αν τον καταδίκαζαν σε ισόβια
και όχι σε θάνατο. Όταν όμως η Νικόλ άρχισε τις διαπραγματεύσεις με την
Εισαγγελία, αντιμετώπισε την απειλή ότι θα ασκηθεί δίωξη εναντίον της αν δεν
αποκάλυπτε αμέσως πού βρισκόταν το πτώμα.

Ο εισαγγελέας, αφού συμβουλεύτηκε και τους γονείς του θύματος, δέχτηκε τελικά
τη συμφωνία.

Ο δολοφόνος τους είπε ότι διαμέλισε το πτώμα, το έβαλε σε ένα κουτί γεμάτο
πάγο και το έθαψε σε έναν κοντινό βάλτο στο Νιού Τζέρσεϊ. Έτσι το πτώμα
βρέθηκε και ο δολοφόνος καταδικάστηκε σε ισόβια. Μετά όμως ο δικηγορικός
σύλλογος την παρέπεμψε για αντιδεοντολογικές διαπραγματεύσεις. Και τελικά
αθωώθηκε.

Ο Δον έκανε πρόποση στην υγεία όλων των παιδιών του και μετά ρώτησε τη Νικόλ:
«Και ό,τι έκανες σ’ αυτή την υπόθεση το θεωρείς έντιμο;».

Η Νικόλ έχασε τον ενθουσιασμό της. «Ήταν θέμα αρχών. Δεν μπορούμε να
επιτρέψουμε στην Εισαγγελία να καταργήσει το απόρρητο στη σχέση δικηγόρου –
πελάτη».

«Και δεν ένιωσες τίποτα για τη μητέρα και τον πατέρα του θύματος»; ρώτησε ο
Δον.

«Φυσικά ένιωσα», είπε η Νικόλ ενοχλημένη. «Αλλά δεν μπορούσα να αφήσω τα
συναισθήματά μου να επηρεάσουν μια βασική αρχή του δικαίου.

Υπέφερα γι’ αυτό που έκανα, πραγματικά υπέφερα».

«Αυτό είναι αλήθεια», απάντησε ο Δον, σαν να ήθελε να ηρεμήσει την κόρη του.
«Αλλά μου φαίνεται άδικο να διαπράττει κάποιος ένα τρομερό έγκλημα και να
γλιτώνει τη ζωή του».

«Αυτό είναι αλήθεια», είπε η Νικόλ. «Αλλά το νομικό μας σύστημα βασίζεται στις
διαπραγματεύσεις σε σχέση με τη δήλωση ενοχής ή μη που θα κάνει ο
κατηγορούμενος. Είναι αλήθεια ότι όλοι οι εγκληματίες τιμωρούνται λιγότερο από
όσο θα τους άξιζε.

Από μια άποψη, όμως, αυτό είναι καλό. Η συγχώρηση θεραπεύει. Και,
μακροπρόθεσμα, θα είναι πιο εύκολη η αποκατάσταση και επανένταξη εκείνων που
διαπράττουν εγκλήματα κατά της κοινωνίας».

Έτσι, ο Δον έκανε την πρόποση με καλοδιάθετο σαρκασμό. «Πες μου όμως», είπε
στη Νικόλ, «πίστεψες ποτέ ότι αυτός ο άνθρωπος ήταν αθώος επειδή ήταν όντως
παράφρων; Σε τελική ανάλυση, ό,τι έκανε το έκανε ασκώντας την ελεύθερη βούλησή
του».

Η Νικόλ κοίταξε απτόητη τον πατέρα της στα μάτια. «Δεν πιστεύω ότι είχε
ελεύθερη βούληση», είπε. «Οδηγήθηκε σ’ αυτή την πράξη από τις περιστάσεις της
ζωής του, από τις δικές του διεστραμμένες αντιλήψεις, από τη γενετική
κληρονομιά του, από τη βιοχημεία του, από την άγνοια της ιατρικής. Ήταν
τρελός. Φυσικά τον πίστεψα, λοιπόν».

Ο Δον το σκέφτηκε αυτό για μια στιγμή. «Πες μου», είπε. «Αν σου ομολογούσε ότι
όλες οι δικαιολογίες του ήταν ψέματα, θα προσπαθούσες και πάλι να σώσεις τη
ζωή του;».

«Ναι», απάντησε η Νικόλ. «Κάθε ζωή είναι ιερή. Το κράτος δεν έχει το δικαίωμα
να την πάρει».