Οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις εισβάλλουν στις ΗΠΑ

Η συμφωνία εξαγοράς της Seagram ­ ιδιοκτήτριας των Universal Studios ­ από τη γαλλική Vivendi αποτελεί απόδειξη των υπερατλαντικών βλέψεων των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων. Στο στιγμιότυπο, ο Έντγκαρ Μπρόνφμαν (αριστερά), πρόεδρος της Seagram, με τον Ζαν Μαρί Μεσιέ, πρόεδρο της Vivendi, κατά τη διάρκεια της τελετής ανακοίνωσης της συμφωνίας

Όταν καθιερώθηκε το ευρώ οι αναλυτές του ευρωπαϊκού επιχειρηματικού τοπίου
υποστήριζαν ότι οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις θα επεδίωκαν να χρησιμοποιήσουν τις
τακτικές που χαρακτηρίζουν τη Wall Street, προκειμένου να ισχυροποιήσουν τη
θέση τους στην κοινή ευρωπαϊκή αγορά. Με άλλα λόγια, θα εξαγόραζαν ή θα
συγχωνεύονταν με άλλες ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, για να γίνουν περισσότερο
ανταγωνιστικές στην αγορά της ζώνη του ευρώ.

Ωστόσο, οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις δεν φάνηκαν να ακολουθούν το παραπάνω
σενάριο και έστρεψαν τα μάτια τους προς την άλλη πλευρά του Ατλαντικού,
βάζοντας στόχους εξαγορών και συγχωνεύσεων κυρίως αμερικανικές επιχειρήσεις.
Από την πρόσφατη συμφωνία της γαλλικής Vivendi να εξαγοράσει τη Seagram, τη
συμφωνία της Unilever να εξαγοράσει τη Bestfoods και την εξαγορά του
αμερικανικού ιντερνετικού πόρταλ από την ισπανική τηλεπικοινωνιακή εταιρεία
Terra Networks, η Ευρώπη κοιτάζει όλο και περισσότερο προς την άλλη πλευρά του
Ατλαντικού, αντί να κοιτάζει προς την άλλη πλευρά του δρόμου. Και με τον
γερμανικό τηλεπικοινωνιακό κολοσσό Deutsche Telecom να εξετάζει σοβαρά το
ενδεχόμενο να καταθέσει προσφορά εξαγοράς της αμερικανικής τηλεπικοινωνιακής
εταιρείας Sprint, οι υπερατλαντικές επιχειρηματικές συμφωνίες είναι απίθανο να
σταματήσουν σύντομα.

«Οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις προσπαθούν με κάθε τρόπο να… παγκοσμιοποιηθούν»,
σημειώνει ο Ντόναλντ Μέλτζερ, επικεφαλής του τμήματος διεθνών εξαγορών και
συγχωνεύσεων στην επενδυτική τράπεζα Credit Suisse First Boston στο Λονδίνο.
«Πηγαίνεις εκεί όπου πραγματοποιώντας μια συμφωνία σού δίνεται η δυνατότητα να
αποκτήσεις τον πλήρη έλεγχο της εταιρείας-στόχου. Και η απόκτηση του ελέγχου
μιας επιχείρησης είναι ακόμη πιο εύκολη στις Ηνωμένες Πολιτείες».

Στην Ευρώπη

Για να είμαστε ειλικρινείς, οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις έχουν υλοποιήσει μια
σειρά από διασυνοριακές επιχειρηματικές συμφωνίες, περιλαμβανομένης της
μεγαλύτερης εξαγοράς στην επιχειρηματική ιστορία, την απόκτηση του γερμανικού
ομίλου Mennesmann από τη βρετανική εταιρεία κινητής τηλεφωνίας Vodafone
AirTouch έναντι 183 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Αυτή η συμφωνία υποτίθεται ότι
θα άνοιγε τον δρόμο περισσότερες επιχειρηματικές συμφωνίες αυτού του μεγέθους.
Ωστόσο, τώρα οι επενδυτικοί τραπεζίτες είναι λιγότερο σίγουροι για τις
προοπτικές πραγματοποίησης τόσο μεγάλων διασυνοριακών εξαγορών στην Ευρώπη, σε
σχέση με αυτό που πίστευαν λίγα χρόνια νωρίτερα.

Στην πραγματικότητα, τον περασμένο χρόνο έγινε εμφανές το γεγονός ότι πολλά
πολιτικά εμπόδια, αλλά και εμπόδια επιχειρηματικής κουλτούρας που υποτίθεται
ότι θα είχαν εξαφανιστεί, βρίσκονται ακόμη σε ισχύ. Η Telefonica, η μεγαλύτερη
τηλεπικοινωνιακή εταιρεία της Ισπανίας, επιχείρησε τον Μάιο να εξαγοράσει την
ολλανδική τηλεπικοινωνιακή εταιρεία Royal ΚΡΝ. Ωστόσο, η προσπάθειά της έπεσε
στο κενό, λόγω της στάσης που κράτησε η ισπανική κυβέρνηση η οποία διαθέτει
σημαντικό ποσοστό της εταιρείας. Η ισπανική κυβέρνηση μπλόκαρε την εξαγορά
λόγω του πιθανού πολιτικού κόστους που θα είχε γι’ αυτήν.

Ανάλογη τύψη είχε και η συμφωνία συγχώνευση μεταξύ της Telefonica και της
βρετανικής British Telecom.

«Σε ορισμένους κλάδους ­ τηλεπικοινωνίες, τράπεζες, μέσα μαζικής ενημέρωσης ­
κυριαρχούν εθνικιστικές τάσεις στις χώρες της Ευρωπαϊκής ‘Ενωσης», τονίζει ο
Ντάνιελ Ντίκινσον, επικεφαλής του τμήματος διεθνών εξαγορών και συγχωνεύσεων
της επενδυτικής Τράπεζας Merrill Lynch στο Λονδίνο. Ακόμη και επιχειρηματικές
συμφωνίες εντός των ορίων μιας ευρωπαϊκής χώρας πολλές φορές δεν
ολοκληρώνονται για διάφορους λόγους. Για παράδειγμα, πρόσφατα ναυάγησε η
συμφωνία συγχώνευσης της γερμανικής Τράπεζας Deutsche Bank με την Dresdner
Bank, ενώ στη Νορβηγία δεν υλοποιήθηκε η συμφωνία συγχώνευσης της
τηλεπικοινωνιακής εταιρείας Telenor με την Telia.

Αγγλοσαξονικές τακτικές

Πολλοί επενδυτικοί τραπεζίτες δεν προβληματίζονται από τα εμπόδια που
συναντούν οι ευρωπαϊκές επιχειρηματικές συμφωνίες. «Πιστεύω ότι οι
Αγγλοσαξονικές επιχειρηματικές τακτικές μπορούν να εφαρμοστούν και στην
Ευρώπη», λέει ο Σάιμον Ρόμπι, επικεφαλής του τμήματος διεθνών εξαγορών και
συγχωνεύσεων της επενδυτικής Τράπεζας Morgan Stanley Dean Witter στο Λονδίνο.
Παρ’ όλα αυτά, προσθέτει «είναι πολύ φυσικό να να δούμε την πραγματοποίηση
υπερατλαντικών συμφωνιών σε όλους τους μεγάλους επιχειρηματικούς κλάδους».

Άλλοι υποστηρίζουν ότι η αγορά υπερατλαντικών επιχειρηματικών συμφωνιών έχει
διευρυνθεί, επειδή οι επενδυτές στις Ηνωμένες Πολιτείες βλέπουν, πλέον, με
καλύτερο μάτι τις ξένες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην Αμερική.
‘Ενας από τους λόγους είναι το γεγονός ότι οι τιμές των μετοχών πολλών
ευρωπαϊκών επιχειρήσεων που πραγματοποιούν εξαγορές στις Ηνωμένες Πολιτείες
βρίσκονται πολύ ψηλά. Αυτό τους επιτρέπει να πληρώνουν υψηλό premium (τίμημα
πάνω από το πραγματικό κόστος της εταιρείας που εξαγοράζεται), όταν
εξαγοράζονται από ευρωπαϊκές επιχειρήσεις. Παράλληλα, οι ευρωπαϊκές
επιχειρήσεις που θέλουν να αυξήσουν ταχύτατα το μέγεθός τους επιδιώκουν την
εξαγορά αμερικανικών επιχειρήσεων, οι οποίες είναι συνήθως πολύ μεγαλύτερες,
πριν κοιτάξουν στις γειτονικές χώρες τους.

«Αυτήν τη στιγμή το παιχνίδι επιβάλλει στις επιχειρήσεις να κάνουν κάτι που θα
τις μεταμορφώσει στρατηγικά», λέει ο Ρόμπι. Ενώ ο αριθμός των υπερατλαντικών
εξαγορών και συγχωνεύσεων αυξήθηκε πρόσφατα, ο όγκος των επιχειρηματικών
συμφωνιών εξαγορών και συγχωνεύσεων έχει ουσιαστικά μειωθεί τους τελευταίους
τρεις μήνες, σύμφωνα με στοιχεία που εξέδωσε πρόσφατα ο οίκος Tomson
Financial, ο οποίος καταγράφει τις εξαγορές και συγχωνεύσεις σε όλο τον κόσμο.
Ο συνολικός τζίρος της αγοράς εξαγορών και συγχωνεύσεων σημείωσε την περίοδο
Απριλίου – Ιουνίου πτώση κατά 32% στα 760 δισεκατομμύρια δολάρια. Το
προηγούμενο τρίμηνο, ωστόσο, ο τζίρος κινήθηκε σε επίπεδα ρεκόρ, αφού η
συνολική αξία των εξαγορών και συγχωνεύσεων που πραγματοποιήθηκαν την περίοδο
Ιανουαρίου – Μαρτίου 2000 έφτασε το 1,121 τρισεκατομμύριο δολάρια. Το
μεγαλύτερο μέρος της πτώσης μπορεί να αποδοθεί στη δραστηριότητα από
επιχειρηματικές συμφωνίες των Ηνωμένων Πολιτειών, που από τα 568
δισεκατομμύρια δολάρια μειώθηκε στα 324. Ο ευρωπαϊκός τζίρος εξαγορών και
συγχωνεύσεων παρέμεινε σχετικά αμετάβλητος στα 298 δισεκατομμύρια δολάρια,
συγκρινόμενος με τα 303 δισεκατομμύρια του προηγούμενου τριμήνου. Ωστόσο, ο
παγκόσμιος τζίρος εξαγορών και συγχωνεύσεων για το πρώτο μισό του έτους έκανε
ρεκόρ, αφού έφτασε το αστρονομικό ποσό του 1,882 τρισεκατομμυρίου δολαρίων.

Καθώς οι επενδυτικές τράπεζες της Wall Street επιδιώκουν να αναλάβουν τη
διεκπεραίωση αυτών των συμφωνιών, ο αγώνας μεταξύ τους είναι σκληρός. Η Morgan
Stanley προηγείται με οριακή διαφορά. Σύμφωνα με τις ολοκληρωμένες συμφωνίες
από την αρχή του έτους, η Goldman βρίσκεται στην κορυφή. Ακολουθεί η Morgan
Stanley, η Merrill Lynch, η Credit Suisse First Boston, η J.Ρ. Morgan και η
UBS Warburg. Αν, όμως, ως δείκτης χρησιμοποιηθούν οι συμφωνίες που έχουν
ανακοινωθεί μέχρι σήμερα, τότε την πρώτη θέση παίρνει η Morgan Stanley,
ακολουθεί η Goldman, η Salomon Smith Barney, η Merrill Lynch και η Credit Suisse.