Ο Αρμπάν που τον φώναζαν Άρη ζητεί δικαιοσύνη…

Όλα αντιστράφηκαν και η ζωή του άλλαξε πορεία σε μια μαθητική διαμαρτυρία.
Ήταν ακόμη μαθητής Λυκείου τότε ο Αρμπάν Περλάλα. Του 46ου Αθηνών! Και πήρε
απλώς μέρος στο μαθητικό συλλαλητήριο που έγινε την Παρασκευή 15/1/99 και είχε
σαν κεντρικό σύνθημα εκείνο το περίφημο «κάτσε καλά Γεράσιμε». Συνελήφθη στο
τέλος της πορείας. Κατά την Αστυνομία, δεν είχε κάτσει καλά ο 16χρονος τότε
Αρμπάν. Κατηγορήθηκε για εμπρησμό σε βαθμό κακουργήματος. Είχε ρίξει, είπαν,
βόμβα μολότοφ…

Το κατηγορητήριο δεν άλλαξε παρά τις άπειρες αντίθετες μαρτυρίες. Καθηγητές
και συμμαθητές του Αρμπάν δήλωσαν ότι ο νεαρός ήταν διαρκώς μαζί τους,
διαδήλωσε ειρηνικά και καμία σχέση δεν είχε με τα επεισόδια. Αλλά ο Αρμπάν
είχε ξυρισμένο κεφάλι, στο αυτί του κρεμασμένο σκουλαρίκι κι εκτός των άλλων
ήταν και Αλβανός!

Κανείς δεν θα ξεχάσει αυτόν τον τρόμο κι αυτό το βλέμμα… «Με είχαν κάτω και με χτυπούσαν αλύπητα, γιατί ήμουν Αλβανός…»

Τότε ήταν μαθητής Λυκείου ο Αρμπάν Περλάλα. Τώρα δεν είναι. Ένας έφηβος
Αλβανός που έδινε ήδη τη μεγάλη μάχη προσαρμογής του στα δρώμενα του ελληνικού
σχολείου, με καταγραμμένες αποτυχίες έως εκείνη τη στιγμή (είχε επαναλάβει δύο
τάξεις) αλλά με απίθανες επιδόσεις στην ηλεκτρονική τεχνολογία, βρέθηκε εκτός
σχολείου μετά τη μεγάλη και απίστευτη περιπέτειά του. Δεν συνελήφθη απλά. Μέλη
του Δ.Σ. της ΟΛΜΕ, αλλά και καθηγητές του και συμμαθητές του, είδαν
αστυνομικούς να τον κακοποιούν στη διάρκεια της σύλληψης, υπάρχουν μαρτυρίες
ότι ο 16χρονος κακοποιήθηκε και στη διάρκεια της μεταφοράς του στα δικαστήρια,
ενώ κινδύνεψε να χάσει το ένα του μάτι ­ ιατρική γνωμάτευση αναφέρει ότι στο
ένα του μάτι η όρασή του μειώθηκε τότε κατά 90% αλλά ευτυχώς με τον χρόνο
επανήλθε!

Ο Αρμπάν προφυλακίσθηκε. Όπως και ο αδιόριστος καθηγητής Βασίλης Ευαγγελίδης
που είχε συλληφθεί την ίδια ημέρα. Τριάντα επτά Ενώσεις Λειτουργών Μέσης
Εκπαίδευσης εκδίδουν ψηφίσματα διαμαρτυρίας την ίδια αλλά και τις επόμενες
ημέρες που καταγγέλλουν την κακοποίηση του μαθητή και ζητούν την άμεση
αποφυλάκιση του ίδιου και του καθηγητή. Το ίδιο έπραξε και ο Σύλλογος Δασκάλων
και Νηπιαγωγών Νίκαιας. Εξέδωσε ένα ψήφισμα με απόφαση της Γενικής του
Συνέλευσης στο οποίο τονιζόταν ανάμεσα σε άλλα: «Ο Αρμπάν Περλάλα πιάστηκε
αφού έληξε η διαδήλωση, πολλοί συμμαθητές του και οι καθηγητές του δηλώνουν
ότι δεν είχε καμία σχέση με όσα του αποδίδει η Αστυνομία, κακοποιήθηκε βάναυσα
κατά τη σύλληψή του και την παραμονή του στην Ασφάλεια, αντιμετωπίστηκε με
προκατάληψη και ρατσισμό από τον εισαγγελέα και τον ανακριτή και στάλθηκε στις
φυλακές κατηγορούμενος για πολλά κακουργήματα…».

Η εγγύηση

Οι διαμαρτυρίες και τα πολυάριθμα ψηφίσματα είχαν τελικά ένα καλό αποτέλεσμα ­
οδήγησαν στην άρση της κράτησης του μαθητή με την καταβολή της εγγύησης των
2.000.000 δραχμών που ομόφωνα ψήφισε και πλήρωσε η ΟΛΜΕ. Ορίζεται τακτική
δικάσιμος. Ο νεαρός επιστρέφει από τις φυλακές Κορυδαλλού στο σπίτι και την
ταλαίπωρη οικογένειά του. Αλλά τίποτα πια δεν είναι ίδιο. Από το ένα του μάτι
δεν βλέπει. Ο ψυχισμός του είναι ευάλωτος και η αξιοπρέπειά του καταρρακωμένη.
Δεν έχει πια ενδιαφέρον για το σχολείο, το εγκαταλείπει. Και το μόνο που
εναγωνίως περιμένει είναι να αποδοθεί δικαιοσύνη στη διάρκεια της δίκης του…

Δεκάξι μήνες μετά! Μάιος του 2000. Λίγες ημέρες πριν από τη δίκη του Αρμπάν.
Στον Σύλλογο Δασκάλων και Νηπιαγωγών Νίκαιας φθάνει ένα έγγραφο από την
ειρηνοδίκη Νικαίας ­ με ημερομηνία 8 Μαΐου ­ που αναφέρει: «Προκειμένου να
εκτελέσουμε την Β/1646 προκαταρκτική παραγγελία του κ. εισαγγελέα
Πλημμελειοδικών Πειραιά, παρακαλούμε να μας γνωρίσετε τα ονόματα και τις
διευθύνσεις των μελών του Συλλόγου σας κατά το σχολικό έτος 1998-99» (!) Ο
λόγος της εισαγγελικής παραγγελίας δεν γνωστοποιείται, αλλά κατόπιν ωρίμου
σκέψεως όλοι τον αντιλαμβάνονται. Ο Σύλλογος Δασκάλων και Νηπιαγωγών Νικαίας
τελούσε υπό δίωξη, λόγω της θέσης που είχε πάρει για την αναίτια σύλληψη, την
κακοποίηση και τον εξευτελισμό του 16χρονου μαθητή. Ο εισαγγελέας ζητούσε
πλήρη ονοματεπώνυμα και διευθύνσεις των 500 περίπου μελών του Συλλόγου που
είχαν πάρει μέρος στη γενική συνέλευση και ενέκριναν το ψήφισμα! Ο Σύλλογος
αποφασίζει να μην ανταποκριθεί στο εισαγγελικό κάλεσμα…

Η δίκη

Ακολουθεί η δίκη του Αρμπάν Περλάλα που κρατά δύο ημέρες ­17 και 18 Μαΐου.
Δεκαπέντε είναι οι μάρτυρες υπεράσπισής του και όλοι βεβαιώνουν ότι ο νεαρός
καμία σχέση δεν είχε με τα επεισόδια, αντίθετα αδίκως κατηγορήθηκε και
περισσότερο αδίκως κακοποιήθηκε. Προβάλλονται τρία βίντεο ισάριθμων
τηλεοπτικών σταθμών, από τις αναλύσεις των οποίων γίνεται ολοφάνερο ότι η
φιγούρα που ρίχνει στη μαθητική συγκέντρωση τη βόμβα μολότοφ (τη μόνη που
έπεσε) δεν έχει καμία σχέση με τη φιγούρα του παιδιού. Όλοι οι μάρτυρες
υπεράσπισης έχουν την ίδια άποψη αλλά μιλάνε στα «τυφλά» ­ κανείς τελικά δεν
φαίνεται να εισακούεται. Και κανείς δεν δείχνει να συγκινείται απ’ όσα
διαδραματίζονται στην αίθουσα… Οι καθηγητές του δηλώνουν ότι το παιδί δεν
έφυγε ούτε λεπτό από κοντά τους. Το ίδιο και οι συμμαθητές του που μιλάνε για
την ηπιότητα του χαρακτήρα του Άρη ­ όπως φώναζαν τον Αρμπάν ­ αλλά και την
εντιμότητα και το ήθος του. Οι μάρτυρες κατηγορίας είναι μόλις τρεις και οι
τρεις αστυνομικοί. Που φυσικά βεβαιώνουν το αντίθετο! Και έρχεται η ώρα του
εισαγγελέα της έδρας που «ανέπτυξε ένα σκεπτικό που πολλούς προβλημάτισε»,
λέει επιγραμματικά ο Γρηγόρης Καλομοίρης, γενικός γραμματέας του Δ.Σ. της
ΟΛΜΕ. Πίσω απ’ όλα όσα ακούστηκαν κατά του Αρμπάν, παραμόνευε ένα και μόνο
σκεπτικό που δεν εκστομίστηκε. Ότι δεν «σεβάστηκε» ο Αρμπάν τα «προνόμιά» του
στην Ελλάδα ­ το δικαίωμα παραμονής του, να τρώει και να πίνει στον τόπο μας,
να πηγαίνει και σε ελληνικό σχολείο… Δεν του αρκούσαν όλα αυτά, τόλμησε να
εναντιωθεί στους νόμους του ελληνικού κράτους, παίρνοντας μέρος σε μαθητικές
διαδηλώσεις ­ εξοντώστε τον!

Με τέσσερις ψήφους έναντι τριών επιβλήθηκε η ποινή στον Αρμπάν. Που ήταν
τελικά εξοντωτική ­ οκτώμισι χρόνια φυλακή! Μόνη παρηγοριά ο ανασταλτικός
χαρακτήρας της ποινής έως την εκδίκαση της έφεσης «που κρύβει το στοιχείο της
αμφισβήτησης», κατά τον Φώτη Κουβέλη, που μαζί με την Ιωάννα Κούρτοβικ
υπερασπίστηκαν τον Αρμπάν: «Προσωπικά με συγκίνησε απίστευτα η αξιοπρέπεια και
η στωικότητα με την οποία άκουσαν την απόφαση οι γονείς του παιδιού», ομολογεί
ο Φώτης Κουβέλης. Αξιωματικός στον αλβανικό στρατό ο πατέρας του Αρμπάν, ο
Ντούε Περλάλα. Οικοδόμος τώρα στην Αθήνα… Και η μητέρα του εκεί ήταν
γεωπόνος, την έλεγαν Ντάνε, αλλά εδώ τη φωνάζουν για ευκολία Ειρήνη και δεν
έχασε δράμι από την αξιοπρέπειά της ούτε από την αλλαγή ονόματος ούτε γιατί
καθαρίζει σπίτια. Η οικογένεια του Αρμπάν, που έχει κι έναν μικρότερο γιο, τον
14χρονο Έρη, είναι άνθρωποι που περπάτησαν έως το τέρμα του τον δρόμο της
προσφυγιάς με την ελπίδα μιας ζωής καλύτερης ­ αν όχι καλύτερης, τουλάχιστον
περισσότερο δίκαιης από εκείνη που βίωσαν στη χώρα τους!

Ελπίδες

Ο Αρμπάν περιμένει τη νέα του δίκη. Ελπίζοντας ­ λιγότερο από την πρώτη φορά ­
στην αθώωσή του. Αλλά η ιστορία έχει κι άλλες προεκτάσεις. Ο Σύλλογος Δασκάλων
και Νηπιαγωγών Νικαίας παίρνει και δεύτερη ειδοποίηση από το Ειρηνοδικείο
Νίκαιας ­ στις 13 Ιουνίου. Αλλά αυτή τη φορά η παραγγελία αφορά τα ονόματα και
τις διευθύνσεις των μελών του Δ.Σ. του Συλλόγου και όχι του συνόλου των
δασκάλων και νηπιαγωγών της περιοχής: «Η προκαταρκτική εξέταση εις βάρος του
Δ.Σ. του συλλόγου εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Νίκαιας αποτελεί ένα
ακόμα κρούσμα στην επιχείρηση τρομοκράτησης και φίμωσης του συνδικαλιστικού
κινήματος», λέει στα «ΝΕΑ» ο γενικός γραμματέας της ΟΛΜΕ Γρηγόρης Καλομοίρης.
«Η Γ.Σ. του συλλόγου των συναδέλφων της Νίκαιας εξέφρασε το κοινό αίσθημα.
Κατήγγειλε τη βάναυση και ρατσιστική συμπεριφορά των αστυνομικών οργάνων
ενάντια στον μαθητή Αρμπάν Περλάλα της οποίας μάρτυρας ήμουν και ο ίδιος…».

ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗ

«Ακόμη κι αν αθωωθώ στη δεύτερη δίκη, η αδικία που έγινε θα μείνει αδικία…»

Ο Αρμπάν σήμερα. «Εκείνος που με έπιασε ήταν αποφασισμένος, δεν ξέρω γιατί και ποτέ δεν θα μπορέσω να το καταλάβω, να μου καταστρέψει τη ζωή…»

«Ό,τι κι αν γίνει, ακόμη κι αν αθωωθώ στη δεύτερη δίκη, η αδικία που έγινε θα
μείνει αδικία και κανείς δεν θα μπορέσει ποτέ να τη διορθώσει». Με αυτά τα
λόγια που πονάνε σαν μαχαίρι ξεκίνησε την αφήγησή του ο Αρμπάν. Και απομένω
εγώ, αμήχανη και άναυδη, να ακούω αυτόν τον έφηβο, που δεν ξέρει απλά να
μιλάει, δεν ξέρει μονάχα την τέχνη να επικοινωνεί, ξέρει να λοξοδρομεί τη δική
σου σκέψη και να σε οδηγεί ακόμη μακρύτερα…

Δεν χρειάζεται προλόγους ο ευγενικός Αρμπάν. Τίποτα δεν χρειάζεται. Έχει
περισσότερα απ’ όσα μπορεί κανείς να φαντασθεί… Σας παρακαλώ, ακούστε τον:

«Εκείνη τη μέρα, μαζευτήκαμε περίπου 30 παιδιά από το σχολείο μας, το 46ο
Λύκειο. Μαθητές όλοι της Β’ Λυκείου, εκεί που ”έκαιγε” πιο πολύ. Κατεβήκαμε
στην Αθήνα. Στη Σταδίου συναντήσαμε μια καθηγήτριά μας, την κ. Ελένη
Λαπαθιώτη, και μπήκαμε όλοι μαζί στο ”σώμα” της πορείας. Κατά τις 12.20′ η
πορεία σταμάτησε, δεν προχωρούσε άλλο. “Γίνονται επεισόδια” στο Σύνταγμα είπαν
κάποιοι, αλλά κανείς δεν ήξερε τι είδους επεισόδια. Αν εκείνη τη στιγμή
γνώριζα ότι κάποιος είχε ρίξει βόμβα μολότοφ σε αστυνομικό, δεν θα συνέχιζα,
θα γύριζα πίσω, γιατί είμαι ξένος ­ πάντα θα είμαι ”ξένος” ­ και ως ξένος
πρώτος εγώ θα τις έτρωγα και πρώτος εγώ θα πλήρωνα… Κάποια στιγμή η πορεία
ξεκίνησε και πάλι και όλοι προχωρούσαμε ανύποπτοι. Φθάνουμε στο Σύνταγμα, ό,τι
είχε προηγηθεί είχε τελειώσει, τα παιδιά διαλύονταν, αποχαιρετάμε την
καθηγήτριά μας, λέμε “θα τα πούμε αύριο” στο σχολείο όπου είχαμε κατάληψη και
ερχόταν να μας βλέπει, τα παιδιά φεύγουν κι εγώ συνεχίζω με δύο συμμαθήτριές
μου προς τη Μητροπόλεως με κατεύθυνση τη Φιλελλήνων.

«Είμαι Αλβανός»

Περπατούσαμε αμέριμνα, αλλά εκεί, μπροστά στη Γενική Τράπεζα, είναι οι
λεγόμενες δυνάμεις καταστολής. Για μια στιγμή κόβω το βήμα μου, είμαι Αλβανός,
μία από τις δύο κοπέλες είναι Αλβανίδα, “μήπως υπάρξει πρόβλημα;”, της λέω,
“είμαστε ξένοι και δεν έχω μαζί μου διαβατήριο, μη μας σταματήσουν και μας
τρέχουν για εξακριβώσεις…”. “Δεν νομίζω να διατρέχουμε κανέναν κίνδυνο,
μαθητές είμαστε” απάντησε εκείνη και περνάμε ήρεμα ανάμεσά τους…

Νιώθω ξαφνικά κάτι να μου σφίγγει το λαιμό. Στρέφω το κεφάλι μου και βλέπω μια
ολόκληρη ομάδα να μου ορμά. Πέφτω στα γόνατα, εκείνοι μαζεύονται από πάνω μου
και όλοι βαράνε. Είμαι τρομοκρατημένος, ούτε που καταλαβαίνω, τους ακούω να
ουρλιάζουν “εσύ τον έκαψες, εσύ τον έκαψες”, δεν προλαβαίνω ούτε να αναρωτηθώ
για τι πράγμα μιλάνε, είναι τόσος ο πανικός μου που δεν προλαβαίνω ούτε να
πονέσω. Όσο τρομοκρατούμαι περισσότερο, τόσο περισσότερο με δέρνουν. Κάποιος
μου σπάει το μπροστινό μου δόντι, ούτε που με νοιάζει, το μόνο που με
ενδιαφέρει είναι που με χτυπάνε στο μάτι μου το αριστερό, το είχα παλιότερα
χειρουργήσει και φοβάμαι μη χάσω το φως μου. Θυμάμαι τον εαυτό μου να τους
λέει συνέχεια όχι ”μη με χτυπάτε”, αλλά “μη χτυπάτε το μάτι μου”, εκείνοι
συνεχίζουν απτόητοι, τους ερέθιζαν φαίνεται τα φαρδιά ρούχα που φορούσα, θα
είχαν κάνει ειδικά σεμινάρια στη σχολή τους για τους ράπερς, τη μουσική
ιδεολογία που ασπάζομαι, το λεγόμενο “χιπ χοπ” ­ εξαιτίας αυτού το ξυρισμένο
κεφάλι και το σκουλαρίκι! Ξαφνικά διαπιστώνω ότι δεν βλέπω καθόλου από το
αριστερό μου μάτι ­ και δεν έβλεπα για μεγάλο διάστημα, είχα χάσει σχεδόν
ολοκληρωτικά την όρασή μου από τις βίαιες εκδηλώσεις αγάπης τους. Τις
χειροπέδες μου τις είχαν βάλει από την αρχή, τώρα τις σφίγγουν, με πιάνει
κάποιος από το λαιμό και με σηκώνει όρθιο, ούτε που πατάω τα πόδια μου, όλα τα
βλέπω θολά, αλλά είχαν έρθει οι κάμερες, τραβάνε όλες κι εκείνοι για να
δείξουν τάχα πως αντιστέκομαι, με πήγαιναν μια από εδώ, μια από εκεί, σαν τα
κύματα της θάλασσας…

Επαγγελματίες

Τέτοιοι άνθρωποι είναι επαγγελματίες στο να στήνουν κατηγορίες, αλλά αυτό δεν
ισχύει για όλους, γιατί άκουσα τον ίδιο τον αστυνομικό που κινδύνεψε να καεί
να λέει στον φρουρό μου συνάδελφό του: “βρε συ, δεν νομίζω να είναι αυτός που
έριξε τη μολότοφ”! Ήταν κι αυτός αστυνομικός, αλλά ήταν και καλός άνθρωπος.
Εκείνος όμως που με έπιασε, ήταν αποφασισμένος, δεν ξέρω γιατί και ποτέ δεν θα
μπορέσω να το καταλάβω, να μου καταστρέψει τη ζωή…

Ήμουν δεκάξι και κάτι τότε. Τώρα είμαι δεκαοκτώ. Ήμουν ένα παιδί που μεγάλωσε
πολύ γρήγορα. Ένα παιδί που το ξυλοκόπησαν άγρια στο υπουργείο Παιδείας και
Θρησκευμάτων ­ εκεί που υποτίθεται ότι είναι ο ναός της γνώσης και της
δικαιοσύνης ­ αστυνομικοί όλων των στολών και των χρωμάτων. Με χτυπούσαν
αλύπητα όλοι μόνο και μόνο γιατί ήμουν Αλβανός. Αλλά για μένα είναι τιμή να
είμαι Αλβανός αφού ξέρω τι είναι αυτό που είμαι, ποιος είμαι και τα έχω καλά
με τον εαυτό μου. Να σας μιλήσω ειλικρινά, φταίτε και εσείς των ΜΜΕ που
βρισκόμαστε εμείς σ’ αυτή τη θέση, γιατί πολλές φορές καταφεύγετε σε λύσεις
ζημιοφόρες για τις μειονότητες…

Στη φυλακή

Με ρωτάτε γιατί σταμάτησα μετά την αποφυλάκισή μου το σχολείο… Έμεινα είκοσι
μέρες στη φυλακή και όταν βγήκα δεν ήμουν ο ίδιος. Να σας πω την αλήθεια, δεν
βλέπω τη δική μου γενιά να μαθαίνει από το σχολείο! Ας είμαστε ρεαλιστές,
μήπως τελικά το σχολείο, έτσι όπως είναι, είναι μονόδρομος που πουθενά δεν
οδηγεί; Έχασα δυο χρονιές, τη μία από απουσίες, την άλλη επειδή τα
ψιλοπαράτησα. Όχι γιατί δεν ξέρω να δίνω μάχες! Αλλά γιατί είναι μια φυλακή το
σχολείο, μηδέν δημιουργία, μηδέν ουσιαστικά πράγματα, ένας διαρκής αγώνας για
να είσαι πτυχιούχος άνεργος, κάθε μέρα λοιπόν ένιωθα ότι πήγαινα με τη θέλησή
μου επτά ώρες στη φυλακή… Αυτό δεν είναι δικαιολογία, έχω πει πολλές φορές
στον εαυτό μου ότι είμαι υπεύθυνος για όποιες αποφάσεις παίρνω, σκέφτομαι
συχνά μήπως έπρεπε να κάνω την απόγνωση και τη δυσαρέσκειά μου όπλα και να
συνεχίσω το σχολείο, αλλά από την άλλη δεν ήθελα να παλέψω μέσα από ένα
σύστημα που με έβαλε φυλακή στα 17 μου χρόνια ­ κάτι που δεν άξιζα και κανένα
παιδί δεν αξίζει. Για το μόνο που ακόμη αναρωτιέμαι είναι πώς κοιμούνται ήσυχα
τα βράδια αυτοί που στέλνουν παιδιά στη φυλακή… Έχω να πω ακόμα, μετά τα
οκτώμισι χρόνια που με “χρέωσαν”, ότι χάρηκα που ο εισαγγελέας παραδέχθηκε πως
δεν έχει τίποτα να κερδίσει η ελληνική κοινωνία κλείνοντας ένα παιδί στη
φυλακή. Αλλά δεν έπραξαν το ίδιο ο εισαγγελέας και η ανακρίτρια που με
προφυλάκισαν για εγκλήματα που δεν έκανα…