Τι γίνεται στα εργαστήρια

Γονίδια που δείχνουν αν ιστοί από διαφορετικά σώματα ταιριάζουν μεταξύ τους,
γονίδια που προδίδουν αν στο μέλλον έχουμε πιθανότητα να προσβληθούμε από
σοβαρές ασθένειες, γονίδια που κρίνουν τον βαθμό αντοχής του οργανισμού μας…

Αυτά είναι μερικά από τα είδη γονιδίων που έχουν αποκωδικοποιηθεί και
αποτελούν εδώ και μερικά χρόνια αντικείμενο μελέτης και σε εργαστήρια της
χώρας μας. Στο Ιπποκράτειο, οι επιστήμονες εδώ και τρία χρόνια ανιχνεύουν τους
παράγοντες κληρονομικότητας και εκδήλωσης δύο σοβαρότατων ασθενειών: του
καρκίνου του μαστού και του καρκίνου του παχέος εντέρου.

Στο Εργαστήριο Χειρουργικής Έρευνας του Πανεπιστημίου Αθηνών που εδρεύει στο
νοσοκομείο, μπορεί κανείς να μάθει με μια ειδική εξέταση αίματος αν έχει
γονιδιακή βλάβη που μπορεί να προκαλέσει ένα από τα δύο προαναφερθέντα είδη
καρκίνου. Όπως λέει ο υπεύθυνος του Εργαστηρίου, χειρουργός στην Α’
Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική κ. Μάνος Κωνσταντουλάκης, “ο καρκίνος του
μαστού και του παχέος εντέρου είναι ασθένειες κληρονομικές σε ποσοστό 5%-10%.
Παραπάνω από 60% αυτού του ποσοστού οφείλεται σε γονιδιακή βλάβη. Με μια
εξέταση αίματος στο εργαστήριό μας μπορεί κανείς να μάθει κατά 90% και
αφιλοκερδώς αν έχει πιθανότητες να αναπτύξει τέτοιο καρκίνο στο μέλλον, κι
αυτό επειδή με την εξέταση φαίνεται η μετάλλαξη στο γονίδιο”.

Για τις τελευταίες ανακοινώσεις των επιστημονικών ανακαλύψεων ο κ.
Κωνσταντουλάκης λέει ότι “δόθηκε πολλή σημασία για μια ανακάλυψη που έχει
ξεκινήσει εδώ και πολλά χρόνια, αφού ουσιαστικά από το 1993 έχουμε
αποκρυπτογραφήσει τα γονίδια που ψάχναμε. Γεγονός είναι, όμως, ότι από τότε
μέχρι σήμερα η ερευνητική δουλειά έχει προχωρήσει με γοργούς ρυθμούς”.

Στο Τμήμα Ανοσολογίας Ιστοσυμβατότητας του Νοσοκομείου Ευαγγελισμός, που
άρχισε να ερευνά τα γονίδια το 1979 όπως λέει στα “ΝΕΑ” η διευθύντρια κ. Χρύσα
Παπαστεριάδη, “ασχολούμαστε μ’ έναν μικρό αριθμό γονιδίων που μας δείχνουν την
ιστοσυμβατότητα μεταξύ γονιδίων όταν έχουμε μεταμοσχεύσεις”.

Η μέθοδος αυτή χρησιμοποιείται σε σημαντικές και δύσκολες μεταμοσχεύσεις όπως
των νεφρών, του παγκρέατος, του ήπατος και του μυελού των οστών.

Στο ίδιο Εργαστήριο εξετάζεται η επιδεκτικότητα σε ορισμένα νοσήματα, δηλαδή,
όπως εξηγεί η κ. Παπαστεριάδη, “η τάση που μπορεί να έχει κάποιος για κάποια
ασθένεια”. Συγκεκριμένα, ανιχνεύεται η επιδεκτικότητα ενός συγκεκριμένου
οργανισμού σε ασθένειες, όπως “τα ρευματικά νοσήματα, η ρευματική αρθρίτιδα, ο
σακχαρώδης διαβήτης και η σκλήρυνση κατά πλάκας”.

Μέσα από την διαδικασία του ελέγχου, “ανιχνεύεται αν υπάρχει γενετικό
υπόστρωμα για την εκδήλωση μιας νόσου, όπως η παχυσαρκία, η οστεοπόρωση, η
υπέρταση, αλλά και το αντίστροφο, αν δηλαδή υπάρχει αντοχή στην ίδια νόσο”,
καταλήγει η κ. Παπαστεριάδη.