Πρώτες σε μερίσματα οι τράπεζες

Οσο πιο γρήγορα και όσο πιο πολύ αυξάνονται οι τιμές των μετοχών τόσο οι
επενδυτές τοποθετούν τα χρήματά τους πιο βραχυχρόνια, καθώς δεν προσδοκούν
αποδόσεις από τα μερίσματα. Έτσι, όσες εταιρείες επιθυμούν να επενδύουν σε
αυτές οι μέτοχοί τους μακροχρόνια, συνήθως δίνουν μεγάλα μερίσματα.
Διευκρινίζεται ότι η απόδοση μιας μετοχής εξαρτάται τόσο από την αύξηση της
τιμής της (κεφαλαιακή απόδοση) όσο και από το μέρισμα (μερισματική απόδοση)
που δίνει η εταιρεία στους μετόχους της.

Από την άλλη, το μέρισμα που θα προσφέρει η εταιρεία στους επενδυτές εξαρτάται
από:

* τη μερισματική πολιτική της εταιρείας,

* την κερδοφορία της,

* το σχετικό θεσμικό πλαίσιο,

* την πορεία του πληθωρισμού και των επιτοκίων,

* τα κεφαλαιακά κέρδη που έχει προσφέρει η μετοχή από την αύξηση της τιμής
της.

Πληρωμή μερισμάτων

Οι εταιρείες, αλλά και το Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών ανακοινώνουν καθημερινά
την ημερομηνία έναρξης της πληρωμής των μερισμάτων. Στις ανακοινώσεις αυτές
περιλαμβάνονται το ποσό του μερίσματος ανά μετοχή και η ημερομηνία έναρξης.
Θεωρητικά, το μέρισμα δικαιούται ένας επενδυτής για τα επόμενα πέντε χρόνια
από την ημερομηνία έναρξης.

Έτσι, πέρα από τις τέσσερις εταιρείες (ΕΤΕΜ, ΕΛΒΑΛ, Μαΐλης και Α-Β
Βασιλόπουλος) που ξεκινούν την πληρωμή των μερισμάτων τους από τη Δευτέρα, στο
διάστημα αυτό μπορούν να πληρωθούν μερίσματα που είχαν ξεκινήσει από την
αντίστοιχη περίοδο του 1995 για τη χρήση του 1994.

Όσον αφορά τον τρόπο και τον τρόπο πληρωμής, σημειώνεται ότι εάν ο επενδυτής
είναι κάτοχος ονομαστικών μετοχών, τότε η πληρωμή γίνεται μέσω επιταγής. Εάν
είναι κάτοχος ανώνυμων μετοχών, τότε η πληρωμή των μερισμάτων γίνεται μέσω των
χρηματιστηριακών εταιρειών.

Πρόσφατα, το Αποθετήριο απέστειλε σχετικό ενημερωτικό υλικό και ένα
ερωτηματολόγιο, στο οποίο μεταξύ άλλων ζητούσε από τους επενδυτές (εάν το
επιθυμούν) να δηλώσουν έναν τραπεζικό λογαριασμό για την κατάθεση των
μερισμάτων. Η υπηρεσία αυτή δεν έχει ξεκινήσει ακόμη, καθώς το Αποθετήριο δεν
έχει ολοκληρώσει τη συλλογή και την επεξεργασία όλων των απαντητικών
επιστολών. Υπενθυμίζεται ότι στο ίδιο ερωτηματολόγιο ζητούσε το Αποθετήριο εάν
ο επενδυτής επιθυμεί να γίνει κάτοχος της “έξυπνης κάρτας” (AxiaCard) για την
παρακολούθηση του χαρτοφυλακίου του και συνδρομητής της τακτικής ενημέρωσης
(AxiaMail).

Τα υψηλότερα μερίσματα

Σύμφωνα με στελέχη των εταιρειών επενδύσεων χαρτοφυλακίου και τραπεζών, η
υψηλή μερισματική απόδοση των εταιρειών αυτών οφείλεται κατ’ αρχήν στη φύση
τους και στην ανάλογη μερισματική πολιτική. Συγκεκριμένα, οι εταιρείες
επενδύσεων χαρτοφυλακίου διαχειρίζονται κεφάλαια με σκοπό το κέρδος και την
αύξηση της αξίας των μετοχών. Το ευρύ κοινό μπορεί να συμμετέχει στα κέρδη
μόνο με την αγορά μετοχών των εταιρειών αυτών. Δηλαδή με το να γίνει μέτοχος.
Δεν συμβαίνει, δηλαδή, ό,τι και στα αμοιβαία κεφάλαια, για παράδειγμα, τα
οποία διαχειρίζονται μια κοινή περιουσία, εκείνη των μεριδιούχων. Στα κέρδη
των αμοιβαίων κεφαλαίων μπορεί να συμμετέχει κανείς αγοράζοντας μερίδια.

Ακόμη, οι εταιρείες επενδύσεων χαρτοφυλακίου, όπως και οι τράπεζες,
απευθύνονται κυρίως σε μεσομακροπρόθεσμους επενδυτές, ενώ οι μετοχές τους δεν
παρουσιάζουν «σκαμπανεβάσματα», σε σύγκριση με μετοχές άλλων κλάδων. Για τον
λόγο αυτό, οι εταιρείες επενδύσεων χαρτοφυλακίου και οι τράπεζες κατατάσσονται
στα λεγόμενα «βαριά χαρτιά». Έτσι, «πληρώνουν» τυχόν βραχυπρόθεσμα οφέλη και
προσελκύουν μεσοπρόθεσμους επενδυτές διανέμοντας υψηλά μερίσματα. Επίσης, στην
υψηλή μερισματική απόδοση συμβάλλει η υψηλή κερδοφορία τους. Ειδικά για τις
εταιρείες επενδύσεων χαρτοφυλακίου, ως τώρα τις ευνοούσε το θεσμικό πλαίσιο,
σύμφωνα με το οποίο τα κέρδη μπορούσαν να γίνουν αποθεματικά έως το 30% των
ιδίων κεφαλαίων. Το υπόλοιπο μέρος των κερδών μπορούσε να διανεμηθεί σε
μερίσματα. Το θεσμικό πλαίσιο άλλαξε και προβλέπει τα κέρδη κεφαλαίου να
γίνονται αποθεματικά για την κάλυψη ζημιών υποχρεωτικά μέχρι το 300% των ιδίων
κεφαλαίων και τα υπόλοιπα να διανέμονται σε μερίσματα. Η σχετική αλλαγή έγινε
το 1997 και δεν επέφερε σημαντικές αλλαγές στις μερισματικές αποδόσεις των
εταιρειών επενδύσεων χαρτοφυλακίου κατά το 1998. Ωστόσο, άλλα στελέχη εκτιμούν
ότι στο μέλλον οι μερισματικές αποδόσεις θα γίνουν πιο συντηρητικές, κυρίως
λόγω αυτής της αλλαγής.

Επίσης, η υψηλή μερισματική απόδοση της μετοχής είναι αποτέλεσμα της
μερισματικής πολιτικής της εταιρείας, η οποία θέλει να προσφέρει υψηλά
μερίσματα, καθώς τη βοηθάει η υψηλή κερδοφορία

Η μερισματική απόδοση από το 1994

Σύμφωνα με στοιχεία του Economist Intelligence Unit, η μερισματική απόδοση του
Χρηματιστηρίου Αξιών Αθηνών το 1994 ήταν 4,7%, το 1995 ήταν 5,4%, το 1996 ήταν
3%, το 1997 ήταν 3,5% και το 1998 ήταν, επίσης, 3,5%. Σύμφωνα με στοιχεία της
Salomon Smith Barney, η μερισματική απόδοση για το 2000 υπολογίζεται σε 1,7%,
ενώ στα χρηματιστήρια των χωρών-μελών του πυρήνα της ΟΝΕ σε 1,8% και των ΗΠΑ
σε 1,3%.

Υπενθυμίζεται ότι το 1995 η αύξηση του Γενικού Δείκτη ήταν 5,21%, το 1996 ήταν
2,1%, το 1997 ήταν 58,5% και το 1998 ήταν 85,02%. Ο πληθωρισμός το 1994 ήταν
10,9%, το 1995 ήταν 8,9%, το 1996 ήταν 8,2%, το 1997 ήταν 5,5% και το 1998
ήταν 4,8%. Παρατηρούμε, δηλαδή, ότι ένα σημαντικό μέρος των κερδών που
αποκομίζει ο επενδυτής από μετοχές είναι το μέρισμα. Σε περιόδους κατά τις
οποίες η άνοδος του Γενικού Δείκτη ήταν 2%, οι μερισματικές αποδόσεις έφταναν
έως και 55,59%. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μείωση των
μερισματικών αποδόσεων, αλλά και μείωση του πληθωρισμού και των επιτοκίων.