Μπροστά, με ή χωρίς συναίνεση

Με… λυμένα τα χέρια να επιδιώξει μεγαλύτερες συναινέσεις, όπου είναι
εφικτό, αλλά και να προχωρήσει και χωρίς αυτές εάν δεν είναι δυνατή η επίτευξή
τους, επέστρεψε στην Αθήνα ο Κώστας Σημίτης, μετά την ιστορική Σύνοδο Κορυφής
που ενέκρινε την ένταξη της Ελλάδας στην ΟΝΕ.

ΣΑΝΤΑ ΜΑΡΙΑ ΝΤΑ ΦΕΪΡΑ, ΠΟΡΤΟ.

Χθες το μεσημέρι ο Πρωθυπουργός άκουσε πολλούς από τους συναδέλφους του να τον
επευφημούν φωνάζοντας δυνατά ­ και… ρυθμικά ­ «Kostas, Kostas». Ήταν η ώρα
της ανάγνωσης της παραγράφου για την Ελλάδα ­ κι ο προεδρεύων της Ένωσης,
Πορτογάλος Πρωθυπουργός κ. Γκουτιέρεζ, σηκώθηκε κι έκανε δύο κινήσεις: έσφιξε
το χέρι του Κώστα Σημίτη και έκανε νόημα να εισέλθουν τα γκαρσόνια με τα
μπουκάλια του πορτογαλέζικου κρασιού πόρτο, εσοδείας 1981, χρονιάς στην οποία
η Ελλάδα εισήλθε στην (τότε) ΕΟΚ. Ακολούθησε, για λίγα λεπτά, μια
ατμόσφαιρα… πάρτι, με τους «15» να πίνουν εις υγείαν του «Kostas».

Ο ίδιος ο κ. Σημίτης, έχοντας πλέον στην τσέπη του το «κλειδί» της ΟΝΕ, μπορεί
απερίσπαστος να ασχοληθεί με τις προτεραιότητες που έχει θέσει: η μια από
αυτές συνίσταται στη «φυσική» συνέχεια της χθεσινής Συνόδου Κορυφής, που είναι
η Διακυβερνητική Διάσκεψη. Οι «15» αποφάσισαν να εντάξουν στις εργασίες της
Διακυβερνητικής και το ζήτημα της ευελιξίας ή ενισχυμένης συνεργασίας,
ανοίγοντας έτσι το κεφάλαιο «Ευρώπη Δύο Ταχυτήτων». Ο κ. Σημίτης, όντας πλέον
βέβαιος ότι η χώρα μπορεί να ανήκει στην πρώτη ταχύτητα, έχει συγκαλέσει
σύσκεψη γι’ αυτό το θέμα αύριο το πρωί στο Μέγαρο Μαξίμου. Σύμφωνα με
πληροφορίες, προσανατολίζεται να παρακάμψει τις επιφυλάξεις και αντιρρήσεις
για την ευελιξία, καθώς θεωρεί ότι προέχει η προώθηση της ευρωπαϊκής
ενοποίησης. Στις 30 Ιουνίου, σε υπουργικό συμβούλιο για θέματα εξωτερικής
πολιτικής, αναμένεται να οριστικοποιηθεί η «γραμμή» της Αθήνας.

Στο εσωτερικό

Η ΟΝΕ, ωστόσο, λύνει τα χέρια του Πρωθυπουργού και στο εσωτερικό σκηνικό. Όπως
είπε ο κ. Σημίτης, δημιουργούνται «νέες προϋποθέσεις και στην πολιτική ζωή, με
περισσότερες συναινέσεις» ­ για να προσθέσει ότι «πολιτική μας είναι αυτή των
μεγαλύτερων κοινωνικών συναινέσεων, αλλά αν δεν γίνεται αυτό, θα προχωρούμε
και χωρίς». Με τον τρόπο αυτό επιβεβαίωσε και ότι δεν πρόκειται να μεταβάλει
τη στάση του έναντι της Ιεραρχίας ­ «σε κάθε χώρα υπάρχουν διαφορετικά επίπεδα
ανάπτυξης», όπως είπε χαρακτηριστικά, «μη μας ξενίζει αυτό».

Δίδοντας έμφαση στο τρίπτυχο σταθερότητα – ανάπτυξη – κοινωνική συνοχή, ο κ.
Σημίτης υπογράμμισε ότι ολόκληρη η κοινωνία έχει δικαιώματα και υποχρεώσεις ­
και η κοινωνία προοδεύει όταν όλη η κοινωνία κινητοποιείται.
«Φωτογραφίζοντας», μάλιστα, τις προτεραιότητες της κυβέρνησής του, έκανε
γνωστό ότι το επόμενο διάστημα θα συνέλθουν τα κυβερνητικά όργανα, προκειμένου
να εκτιμηθούν οι έως τώρα πολιτικές απασχόλησης και η συνέχειά τους ­ και στο
πλαίσιο αυτό, όπως είπε ο Πρωθυπουργός, «ο κ. Γιαννίτσης πρόκειται να
παρουσιάσει προτάσεις».

Η φορολογική εναρμόνιση

Επιβεβαιώνοντας τη βούλησή τους για όλο και μεγαλύτερο συντονισμό στα πεδία
της οικονομίας, οι «15» συμφώνησαν ύστερα από «παζάρια» που διήρκεσαν καθ’ όλη
τη Σύνοδο Κορυφής σε μια φόρμουλα για τη φορολόγηση των καταθέσεων και των
ομολόγων που κατέχουν κοινοτικοί, και κάτοικοι σε κάθε χώρα των 15. Η φόρμουλα
έγινε δυνατή μετά την προσωρινή, για δύο χρόνια, εξαίρεση της Αυστρίας ­ όπου
το τραπεζικό απόρρητο προβλέπεται από το Σύνταγμα της χώρας.

Το θέμα για το οποίο επέμεινε πιο πολύ από όλους η Γερμανία, δεν ήταν εύκολο,
καθώς αρκετές χώρες ­ μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα ­ φορολογούν ελάχιστα έως
καθόλου τα ομόλογα και τις καταθέσεις των μη κατοίκων, προκειμένου να
προσελκύουν περισσότερα κεφάλαια.

Βέβαια, ακόμη και η χθεσινή απόφαση δεν είναι παρά ένα πρώτο βήμα, αφού η
ανταλλαγή πληροφοριών, που είναι ο στόχος, προβλέπεται να ισχύσει καθολικά από
το τέλος του 2009. Και μόνον εφόσον μέχρι το τέλος του 2002 διασφαλισθεί η
συνεργασία τρίτων χωρών, όπως η Ελβετία. Αν όλα πάνε καλά, το 2003 κάθε χώρα
θα μπορεί να επιλέξει μεταξύ της ανταλλαγής πληροφοριών και της επιβολής φόρου
της τάξης του 20%-25% στους τόκους.

Συγχαρητήρια Έβερτ

Δήλωση για την ένταξη της Ελλάδας στην ΟΝΕ, έκανε ο Γιώργος Σουφλιάς,
επισημαίνοντας ότι τώρα απαιτείται «η συστράτευση όλων των δυνάμεων». Το
πλήρες κείμενο της δήλωσης είναι το ακόλουθο:

«Ένας μεγάλος στόχος επιτεύχθηκε και ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο για τη χώρα μας
με εξαιρετικές ευκαιρίες που η αξιοποίησή τους απαιτεί το ταχύτερο
διαρθρωτικές αλλαγές που έχουν καθυστερήσει και τη συστράτευση όλων των
δυνάμεων χωρίς μεμψιμοιρίες, αλλά με αποφασιστικότητα».

Στο μεταξύ, με επιστολή του προς τον Κ. Σημίτη ο Μ. Έβερτ συγχαίρει τον
Πρωθυπουργό, τον Γ. Παπαντωνίου, τον Λ. Παπαδήμο «καθώς και όλους όσους
συνέβαλαν στην ένταξη της χώρας στην ΟΝΕ».

Και οι «15»

Την ώρα που 50.000 και πλέον διαδηλωτές διαμαρτύρονταν για την ανικανότητα της
Ευρώπης να καταπολεμήσει την ανεργία, οι «15» επιχείρησαν να κάνουν, στη Σάντα
Μαρία ντα Φέιρα, ένα ακόμη δειλό βήμα συντονισμού των πολιτικών τους στο πεδίο
της κοινωνικής πολιτικής. Στόχος τους, όπως είχαν διακηρύξει και στη Λισαβώνα,
η σταδιακή εξάλειψη της ανεργίας στην Ευρώπη. Παράλληλα, όμως, επέδειξαν την
κεκτημένη ικανότητά τους να πετυχαίνουν τον οικονομικό τους συντονισμό, καθώς
ύστερα από μαραθώνιες διαβουλεύσεις οι ηγέτες ­ με την εξαίρεση του Αυστριακού
­ συμφώνησαν σε καταρχήν φόρμουλα για τη φορολογία των καταθέσεων.

Οι «15» έδωσαν ένα ακόμη ραντεβού για την εξέταση και τον σχεδιασμό των
οικονομικών και κοινωνικών τους πολιτικών και στρατηγικών ­ στις αρχές του
2001, στη Στοκχόλμη.

Χθες, ωστόσο, στη Φέιρα, αποφάσισαν ­ ή επιβεβαίωσαν ­ μεταξύ άλλων ότι:

* Μέχρι το τέλος του 2000 θα πρέπει να έχουν γίνει τα απαραίτητα βήματα για τη
μείωση του κόστους πρόσβασης στο Internet.

* Να υπάρξουν κριτήρια, βάσει των οποίων θα οριστούν δεσμευτικοί στόχοι
(benchmarking) για τις πολιτικές έρευνας. Να καθοριστούν στάδια και
καταληκτικές προθεσμίες στο επιστημονικό και τεχνολογικό επίπεδο μέχρι το
2001.

* Να εντοπιστούν συνολικές στρατηγικές και πρακτικά μέτρα, στο πλαίσιο της
ενίσχυσης της διά βίου εκπαίδευσης για όλους, να προωθηθεί η εμπλοκή των
κοινωνικών εταίρων και να καταστεί η τριτοβάθμια εκπαίδευση πιο προσβάσιμη,
για περισσότερους ανθρώπους.

* Σε ό,τι αφορά τη μελλοντική εξέλιξη της κοινωνικής προστασίας, ιδιαίτερη
προσοχή πρέπει να δοθεί στη διατηρισιμότητα των συνταξιοδοτικών συστημάτων. Θα
προσδιοριστούν δύο γραμμές δράσης, με στόχο να βελτιωθεί η πρόβλεψη των
μελλοντικών τάσεων και να αποκτηθεί σε βάθος γνώση των πρόσφατων, πραγματικών
ή αναμενόμενων στρατηγικών μεταρρύθμισης των εθνικών συνταξιοδοτικών
συστημάτων.

* Για την προώθηση της κοινωνικής ενσωμάτωσης, να προσδιοριστεί ένα πλαίσιο
για την αποτίμηση της συνέπειας των κοινωνικών πολιτικών που έχουν εφαρμόσει
τα κράτη – μέλη. Να προσδιοριστούν και δείκτες, ως κοινή αναφορά, στη μάχη
εναντίον του κοινωνικού αποκλεισμού και της κατάργησης της φτώχειας.

*Επιπλέον, θα ενθαρρυνθεί η συνεργασία μεταξύ των κρατών – μελών, μέσω ενός
συντονισμού που θα συνδυάζει τα εθνικά σχέδια δράσης με ένα κοινοτικό
πρόγραμμα καταπολέμησης του κοινωνικού αποκλεισμού.

* Στη Σύνοδο Κορυφής της Νίκαιας, τον Δεκέμβριο, θα υιοθετηθεί η Ευρωπαϊκή
Κοινωνική Ατζέντα.

Αγώνας δρόμου για τα συμπεράσματα

Τηρώντας την… παράδοση, η ελληνική πλευρά επεδόθη σε αγώνα δρόμου για τις
διατυπώσεις επι θεμάτων «εθνικού ενδιαφέροντος»:

­ Στην παράγραφο των συμπερασμάτων που αναφερόταν στην Τουρκία, η Αθήνα
αγωνίστηκε να συμπεριληφθεί και η υπόμνηση στις αποφάσεις του Ελσίνκι.

­ Στο κεφάλαιο για τα Δυτικά Βαλκάνια, η ελληνική πλευρά αγωνίστηκε ώστε να
γίνει συγκεκριμένη αναφορά στην ακεραιότητα των συνόρων των Σκοπίων.

Από εκεί και πέρα ωστόσο, ήταν σαφής και σε αυτή τη Σύνοδο Κορυφής η απουσία
συνολικής πολιτικής για την ταραγμένη περιοχή των Βαλκανίων. Το μόνο που
«βγήκε» από τη Φέιρα ήταν η απόφαση των «15» να γίνει μια Σύνοδος Κορυφής Ε.Ε.
– χωρών των Δυτικών Βαλκανίων, από την οποία ωστόσο αποκλείεται άλλη μια φορά
η Γιουγκοσλαβία. Τέλος, στα συμπεράσματα περιελήφθη η ελληνοβρετανική πρόταση
για τον συντονισμό των «15» στην καταπολέμηση της τρομοκρατίας.