Από το 2002, το κοινό νόμισμα στα γκισέ των τραπεζών

Λογιστικό νόμισμα από 1/1/2001 και πραγματικό από 1/1/2002: το ευρώ μπαίνει
στη ζωή μας σε 6 μόλις μήνες και το Ελληνικό Δημόσιο σπεύδει να προετοιμασθεί
το ίδιο και να προετοιμάσει επιχειρήσεις, τράπεζες και απλούς πολίτες για τη
μεγάλη αυτή αλλαγή.

Σύμφωνα με τον προγραμματισμό του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας, οι αλλαγές
που ετοιμάζονται περιλαμβάνουν:

1. Την προσαρμογή των μηχανογραφικών συστημάτων του υπουργείου
Οικονομικών ώστε να μπορούν όσοι θέλουν να υποβάλλουν φορολογικές δηλώσεις σε
ευρώ από 1/1/2001.

2. Τη μετατροπή σε ευρώ των ομολόγων, τα οποία αποτελούν αντικείμενο
συναλλαγών στη δευτερογενή αγορά.

3. Την προσαρμογή των συστημάτων των τραπεζών ώστε να πραγματοποιούν
πληρωμές σε ευρώ.

4. Την απόσυρση των δραχμών και την προμήθεια των τραπεζών με ευρώ, από
1/1/2002.

5. Την αντικατάσταση στα νομοθετικά κείμενα όλων των αναφορών σε
δραχμές, με αναφορές σε ευρώ. Το σχετικό νομοσχέδιο ετοιμάζεται ήδη, με στόχο
να κατατεθεί στη Βουλή το φθινόπωρο.

6. Την ενημέρωση του κοινού και των επιχειρήσεων σε πρακτικά θέματα
ώστε να είναι σε θέση να συναλλάσσεται σε ευρώ από 1/1/2002.

Οι εκλογές, αλλά και η φυσική αδράνεια που επιδεικνύει το Ελληνικό Δημόσιο
στα, κάπως, πιο μακροπρόθεσμα σχέδια, είχαν ως αποτέλεσμα να συσσωρευθούν,
σχεδόν, όλες οι εκκρεμότητες στο προσεχές διάστημα.

Το γεγονός αυτό δεν πέρασε απαρατήρητο από τον Πρωθυπουργό Κ. Σημίτη, ο οποίος
έδωσε το σύνθημα της επίσπευσης, όταν επισκέφθηκε το υπουργείο Εθνικής
Οικονομίας, πριν από περίπου ένα μήνα. Λέγεται, μάλιστα, ότι στη σύσκεψη που
πραγματοποιήθηκε τότε, ο κ. Σημίτης έφθασε να προτείνει την καθιέρωση ενός
έκτακτου διημέρου αργίας στις 2-3 Ιανουαρίου 2001, προκειμένου να γίνουν σωστά
οι απαιτούμενες μετατροπές. «Αν δεν φτάνει το τριήμερο 30/12/2000-1/1/2001»,
φέρεται να είπε ο Πρωθυπουργός, «πάρτε δύο ημέρες ακόμη αργίας. Αλλά να γίνουν
όλα σωστά».

Έκτοτε, τα πράγματα άρχισαν να κινούνται με, κάπως, ταχύτερους ρυθμούς. Στο
υπουργείο Εθνικής Οικονομίας συνεστήθη, επιτέλους, η νομοπαρασκευαστική
επιτροπή που φιλοδοξεί να ετοιμάσει τον νόμο-πλαίσιο, για την εισαγωγή του
ευρώ στη ζωή μας. Επίσης, εγκρίθηκε το πρόγραμμα ενημέρωσης του κοινού, το
οποίο θα επικεντρωθεί το προσεχές διάστημα στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Ακόμη, το υπουργείο Οικονομικών παρέλαβε τη μελέτη για την προσαρμογή του
μηχανογραφικού τού συστήματος, έτσι ώστε να είναι έτοιμο να παραλαμβάνει
φορολογικές δηλώσεις σε ευρώ, από τον επόμενο χρόνο.

Οι αγορές

Η εισαγωγή του ευρώ από 1/1/2001 θα αφορά βασικά τις αγορές: ομολόγων,
συναλλάγματος και κεφαλαίου. Ειδικότερα, οι αγοραπωλησίες τίτλων του Ελληνικού
Δημοσίου πρέπει να γίνονται σε ευρώ, ενώ και η διατραπεζική αγορά
συναλλάγματος θα λειτουργεί με το ενιαίο νόμισμα. Για την κεφαλαιαγορά δεν
έχει ακόμη αποφασισθεί αν θα περάσει στην εποχή του ευρώ αμέσως ή όχι.

Εκτός από τις τρεις αγορές, δυνατότητα συναλλαγών σε ευρώ θα δοθεί από το
Δημόσιο σε όσες επιχειρήσεις το επιθυμούν. Συγκεκριμένα, το υπουργείο
Οικονομικών θα είναι έτοιμο να δεχθεί φορολογικές δηλώσεις σε ευρώ από τον
επόμενο χρόνο. Εννοείται ότι στις μεταξύ τους λογιστικές πληρωμές οι
επιχειρήσεις θα μπορούν, φυσικά, να χρησιμοποιούν το ευρώ, εφόσον το επιθυμούν
και έχουν προσαρμόσει ανάλογα τα λογιστικά τους συστήματα.

Επίσης, οι τράπεζες θα μπορούν να διενεργούν τις μεταξύ τους πληρωμές σε ευρώ.

Η λογιστική γέννηση του ευρώ στην Ελλάδα δεν είναι, πάντως, απλή υπόθεση.
Προϋποθέτει μία σειρά από ενέργειες που πρέπει να γίνουν, κυρίως από το
Δημόσιο και τις τράπεζες. Σύμφωνα με τις υπηρεσίες του υπουργείου Εθνικής
Οικονομίας, που συντονίζει τις ενέργειες αυτές, ο προγραμματισμός προβλέπει τα
εξής:

1. Νομοθετική προσαρμογή: συνεστήθη νομοπαρασκευαστική επιτροπή, με
συμμετοχή του υπουργείου Οικονομικών, της Τραπέζης της Ελλάδος και της Ένωσης
Ελληνικών Τραπεζών, υπό την προεδρία του νομικού συμβούλου του ΥΠΕΘΟ. Η
επιτροπή καταρτίζει νόμο-πλαίσιο για την εισαγωγή του ευρώ, που θα ρυθμίζει τα
άμεσης προτεραιότητας νομικά θέματα. Μεταξύ άλλων, ο νόμος-πλαίσιο θα ορίζει
ότι από 1/3/2002 η δραχμή θα αντικατασταθεί από το ευρώ. Επίσης, θα προβλέπει
την αντικατάσταση των αναφορών σε δραχμές με αναφορές σε ευρώ σε όλα τα
νομοθετικά κείμενα. Εξάλλου, θα δίνει εξουσιοδότηση στους υπουργούς ώστε με
προεδρικά διατάγματα και υπουργικές αποφάσεις να ρυθμίζουν δευτερεύοντα
θέματα.

Στόχος της επιτροπής είναι να έχει έτοιμο το νομοσχέδιο έως το τέλος του μήνα,
για να το αποστείλει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και στην Ευρωπαϊκή Κεντρική
Τράπεζα για γνωμοδότηση. Στη συνέχεια, θα το καταθέσει για ψήφιση στη Βουλή το
φθινόπωρο.

Παράλληλα, στα άλλα υπουργεία έχουν συσταθεί ή συστήνονται αυτήν την περίοδο
ανάλογες νομοπαρασκευαστικές επιτροπές, για την κατάρτιση νομοθετημάτων της
αρμοδιότητάς τους. Όλα αυτά τα νομοθετήματα θα περάσουν από την κεντρική
νομοπαρασκευαστική επιτροπή του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας.

2. Μηχανογραφικές προσαρμογές στο Δημόσιο: ήδη ολοκληρώθηκε σχετική
μελέτη από την εταιρεία 01 Πληροφορική, την οποία χρηματοδότησε το πρόγραμμα
Κλεισθένης. Ιδιαίτερη σημασία έχει η επίσπευση των προσαρμογών του ΚΕΠΥΟ ώστε
να δοθεί η δυνατότητα από 1/1/2001 να υποβάλλουν φορολογικές δηλώσεις σε ευρώ
όσες επιχειρήσεις το επιθυμούν. Όπως σημειώνουν οι υπηρεσίες του ΥΠΕΘΟ, η
παροχή της δυνατότητας αυτής, που έχει δοθεί από το 1999 σε όλες τις χώρες της
ευρωζώνης, είναι απαραίτητη για την εξοικείωση των επιχειρήσεων με το νέο
νόμισμα και για τον έλεγχο της καλής λειτουργίας των μηχανογραφικών και
λογισμικών συστημάτων των επιχειρήσεων.

3. Μηχανογραφικά συστήματα τραπεζών: ήδη έχει ολοκληρωθεί η προσαρμογή
του συστήματος ευρω-Ερμής, το οποίο παρέχει τη δυνατότητα στα πιστωτικά
ιδρύματα να διακανονίζουν τις πληρωμές τους σε ευρώ, με ταχύτητα και ασφάλεια.
Το ευρω-Ερμής, σημειώνεται, αποτελεί τμήμα του διευρωπαϊκού συστήματος
πληρωμών Target. Παράλληλα, προχωρούν οι προσαρμογές των συστημάτων, που θα
δώσουν τη δυνατότητα στις ελληνικές τράπεζες να συμμετάσχουν στις συμφωνίες
ανταπόκρισης μεταξύ ευρωπαϊκών τραπεζών.

Το κοινό

Από 1/1/2002 το ευρώ θα μπει στη ζωή όλων μας. Ίσως, μάλιστα, να δοθεί η
σχετική δυνατότητα σε ορισμένους από μας, σε επιχειρήσεις και σε τράπεζες να
χρησιμοποιείται 15 ημέρες νωρίτερα. Αυτό θα αποφασισθεί αργότερα.

Γεγονός είναι ότι σε ενάμιση χρόνο από σήμερα όλες οι συναλλαγές μας θα
γίνονται πλέον σε ευρώ, εκτός αν προτιμάμε τη δραχμή. Η δυνατότητα της
εναλλακτικής αυτής λύσης, όμως, θα κρατήσει μόνο ένα δίμηνο. Από 1/3/2002 θα
πούμε οριστικά αντίο στη δραχμή.

Η αλλαγή αυτή θα συντελεσθεί ταυτόχρονα στα 12 κράτη-μέλη της ζώνης του ευρώ.
Και για όλα θα είναι μία δοκιμασία. Για την Ελλάδα, όμως, η δοκιμασία θα είναι
κάπως δυσκολότερη, αφού η μεταβατική της περίοδος, η περίοδος της λογιστικής
χρήσης του ευρώ, θα κρατήσει μόνο ένα χρόνο, το 2001. Στις άλλες 11 χώρες, η
μεταβατική περίοδος ξεκίνησε την 1/1/1999 και θα διαρκέσει, συνεπώς, τρία
χρόνια.

Ένα σωρό πρακτικές ενέργειες και τεχνικές προσαρμογές απαιτούνται για να γίνει
πραγματικότητα η νέα εποχή του ευρώ, χωρίς να βρεθεί ο μισός πληθυσμός στα
πρόθυρα νευρικής κρίσης.

Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας προγραμματίζει κατ’ αρχάς τα εξής:

1. Τεχνικές προσαρμογές: καταρτίζεται ήδη λεπτομερές σχέδιο για την
απόσυρση της δραχμής και την απρόσκοπτη κυκλοφορία του ευρώ, σε συνεργασία με
το υπουργείο Οικονομικών, την Τράπεζα της Ελλάδος και την Ένωση Ελληνικών
Τραπεζών. Το σχέδιο αυτό θα προβλέπει πώς θα εφοδιαστούν με ευρώ οι τράπεζες
και τα καταστήματα, πότε και πώς θα αποσυρθούν οι δραχμές, ποια θα είναι η
περίοδος κατά την οποία θα μπορούν να εξαργυρώνονται οι δραχμές, πότε θα
μετατραπούν τα ΑΤΜ ώστε να λειτουργούν με ευρώ κτλ. Σύμφωνα με το ΥΠΕΘΟ, η
απάντηση στα ερωτήματα αυτά, αντίθετα με ό,τι πιστεύεται, θα είναι πρωτίστως
πολιτική και όχι τεχνική.

2. Επικοινωνιακή πολιτική: καθοριστικής σημασίας για την επιτυχία του
εγχειρήματος είναι η ενημέρωση του κοινού. Για τον σκοπό αυτό, η Ευρωπαϊκή
Επιτροπή χρηματοδοτεί ­ όχι πολύ γενναιόδωρα, ομολογουμένως, ­ προγράμματα
επικοινωνιακής πολιτικής. Το πρόγραμμα για την Ελλάδα ξεκίνησε το 1999, με ένα
γενικό ενημερωτικό χαρακτήρα, που δεν προσέφερε και πολλά στους Έλληνες
πολίτες και θα συνεχισθεί, φέτος, με προσανατολισμό προς τις μικρομεσαίες
επιχειρήσεις. Μόλις, πρόσφατα, εγκρίθηκε ο προϋπολογισμός του 2000. Το
πρόγραμμα θα κορυφωθεί, φυσικά, το 2001.