Το τέλος της δισκέτας και του τριημέρου

Το Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών, σε συνεργασία με την εταιρεία ΑΣΥΚ (Ανάπτυξη
Συστημάτων Υποστήριξης Κεφαλαιαγοράς), αναπτύσσει ένα ειδικό σύστημα, το οποίο
θα επιτρέπει την άμεση μεταβίβαση των εντολών από τη χρηματιστηριακή εταιρεία
στο σύστημα συναλλαγών ΟΑΣΗΣ (Ολοκληρωμένο Αυτόματο Σύστημα Ηλεκτρονικών
Συναλλαγών). Στην ουσία, με το σύστημα αυτό θα αντικατασταθεί η χειροκίνητη
μεταφορά της δισκέτας, όπου έχουν καταχωρηθεί οι εντολές, από τη
χρηματιστηριακή εταιρεία στο ΟΑΣΗΣ.

Το σύστημα αυτό έχει σημαντικά πλεονεκτήματα, τα οποία έχουν σχέση με τη
διαφάνεια, τον τζίρο, την εξυπηρέτηση των πελατών και των χρηματιστηριακών
εταιρειών, αλλά και με τη μείωση του κόστους που μπορεί να φέρει μείωση στις
χρηματιστηριακές προμήθειες. Όμως, το έργο αυτό έχει να αντιμετωπίσει μεγάλο
κίνδυνο και για τον λόγο αυτό οι αρμόδιοι φορείς είναι πολύ προσεκτικοί και
δεν προχωρούν τις διαδικασίες ταχύτατα, χωρίς να ελέγχονται με ασφάλεια όλα τα
στάδια.

Και αυτό διότι οι εντολές που δίνονται από τη χρηματιστηριακή, αλλά και από
περιφερειακά συστήματα, όπως για παράδειγμα ΕΛΔΕ, συναλλαγές μέσω Internet
κ.λπ, θα διαβιβάζονται κατευθείαν στο ΟΑΣΗΣ. Στο σημείο αυτό πρέπει να
διευκρινιστεί ότι οι εντολές αυτές δεν πρόκειται να καταχωρούνται στο ΟΑΣΗΣ
χωρίς να υπάρξει πρώτα έλεγχος από τη χρηματιστηριακή εταιρεία. Απλά, ο
έλεγχος και η εγκυρότητα της εντολής θα γίνεται αυτόματα και ηλεκτρονικά από
τη χρηματιστηριακή εταιρεία (όπως γίνεται άλλωστε και σήμερα με τις δισκέτες)
και στη συνέχεια θα μεταδίδονται στο ΟΑΣΗΣ. Βασικό σημείο της εφαρμογής αυτής
είναι ότι οι χρηματιστηριακές εταιρείες μετατρέπονται στην ουσία σε έναν
«ηλεκτρονικό κόμβο», οι οποίες όμως θα έχουν την αποκλειστική ευθύνη για τον
έλεγχο, τη φερεγγυότητα και την ορθότητα των εντολών. Με το σύστημα όμως αυτό
οι χρηματιστηριακές εταιρείες θα πρέπει να αναθεωρήσουν τις δομές τους, τον
εσωτερικό έλεγχο και τα συστήματά τους.

Ήδη τις ημέρες αυτές το Χρηματιστήριο κάνει επαφές με τις χρηματιστηριακές
εταιρείες και στις επόμενες ημέρες θα αρχίσει σταδιακά η εγκατάσταση του
συστήματος. Θα ακολουθήσει ένας μήνας συνεχών δοκιμών, ώστε να εντοπιστούν
τυχόν προβλήματα και να ενισχυθούν οι δικλίδες ασφαλείας. Εάν ολοκληρωθεί το
στάδιο αυτό με επιτυχία, τότε το Χρηματιστήριο μπορεί να λειτουργήσει το νέο
σύστημα στο επόμενο δίμηνο.

Η κατάργηση του τριημέρου

Όλα αυτά οφείλονται κατά κύριο λόγο στην πλήρη αποϋλοποίηση των μετοχών και
του συστήματος διαπραγμάτευσης και εκκαθάρισης, αλλά και στον εκσυγχρονισμό
του θεσμικού πλαισίου της Κεφαλαιαγοράς που έχει γίνει τα τελευταία χρόνια.
Έτσι, προς την κατεύθυνση αυτή κινούνται και άλλες προσπάθειες που αφορούν
στους χειριστές λογαριασμών που είναι οι χρηματιστηριακές εταιρείες και οι
τράπεζες, οι οποίες έχουν και την ευθύνη της εκκαθάρισης των συναλλαγών με το
Αποθετήριο.

Από την πλευρά του το Αποθετήριο στοχεύει μέχρι τέλους έτους να μειωθούν οι
μέρες εκκαθάρισης σε δύο από τρεις που είναι σήμερα. Κι αυτό διότι το νέο
περιβάλλον των άυλων τίτλων προσφέρει τη δυνατότητα σύντμησης του χρόνου
εκκαθάρισης σε λιγότερο από τρεις εργάσιμες ημέρες που είναι σήμερα μετά τη
διενέργεια των συναλλαγών. Η συρρίκνωση του χρόνου εκκαθάρισης θα γίνεται
σταδιακά με πρώτο στάδιο τις δύο ημέρες εντός του 2000.

Αξίζει να σημειωθεί ότι με τη συρρίκνωση αυτή το ελληνικό Χρηματιστήριο
γίνεται μία από τις πιο γρήγορες αγορές στο θέμα της εκκαθάρισης στην Ευρώπη.
Εάν μάλιστα ληφθεί υπόψη ότι όλες οι συναλλαγές στην Ελλάδα, σύμφωνα με το
νόμο, γίνονται στο όνομα του τελικού επενδυτή (αυτό δεν συμβαίνει στο
εξωτερικό), τότε μπορεί να ισχυριστεί κανείς ότι το επίπεδο διαφάνειας των
συναλλαγών είναι πολύ υψηλό.

Όμως και η μείωση του χρόνου εκκαθάρισης οδηγεί σε μείωση των χρηματιστηριακών
προμηθειών. Κι αυτό διότι μέχρι να εκκαθαριστεί μια συναλλαγή, οι
χρηματιστηριακές εταιρείες επιβαρύνονται με τραπεζικές εγγυητικές επιστολές.
Εάν ο χρόνος των τριών ημερών γίνει δύο ημέρες, τότε αντίστοιχα μειώνεται η
ανάγκη αλλά και το κόστος των εγγυητικών επιστολών. Πέραν, όμως, αυτών,
μειώνεται και το λειτουργικό κόστος των χρηματιστηριακών εταιρειών.