Ανοίγουν τα σύνορα για τις τραπεζικές εργασίες

Γιάννος Παπαντωνίου: «Θα πρέπει να δούμε κατά πόσο θα προχωρήσουμε και σε διασυνοριακές συγχωνεύσεις σε ευρωπαϊκή κλίμακα», δηλώνει ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας.

Η πραγματοποίηση τραπεζικών εργασιών, χωρίς να απαιτείται η φυσική παρουσία
της ίδιας της τράπεζας στη χώρα όπου θα γίνονται, μπορεί σήμερα να ακούγεται
«προχωρημένο σενάριο», αλλά πολύ σύντομα θα αποτελεί πραγματικότητα. Τα
ελληνικά τραπεζικά επιτελεία, γνωρίζοντας εκ των προτέρων τις εξελίξεις,
σπεύδουν να πάρουν τα μέτρα τους, δηλώνοντας ότι όχι μόνο θα διεκδικήσουν τον
ρόλο τους στο νέο περιβάλλον που ήδη δημιουργείται, αλλά θα επιδιώξουν και
στενότερες συνεργασίες, ακόμη και μετοχικές, με ξένα πιστωτικά ιδρύματα,
προκειμένου να πετύχουν τον σκοπό τους. Αυτές οι συνεργασίες όμως δεν
φαίνονται αρκετές, καθώς σε εξέλιξη βρίσκονται και μία σειρά από θεσμικές
αλλαγές, σε νομοθετικό επίπεδο αυτή τη φορά.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα: Ένα νέο σύστημα, το οποίο θα μειώσει τις
υπερβολικές προμήθειες που πληρώνονται σήμερα κατά τη μεταφορά κεφαλαίων από
χώρα σε χώρα, θα εφαρμοσθεί στις διατραπεζικές εργασίες από τον Ιανουάριο του
2002. Θα πρόκειται για ένα από τα πλέον σημαντικά μέτρα στο πλαίσιο της ζώνης
του ευρώ, το οποίο όμως θα επιφέρει μείωση στα κέρδη των τραπεζών και
ειδικότερα σε αυτά τα οποία προέρχονται από την παραπάνω κατηγορία προμηθειών.
Ως γνωστόν, η διατραπεζική μεταφορά κεφαλαίων, μεταξύ χωρών-μελών της
Ευρωπαϊκής Ένωσης, αποτελεί προ πολλού ένα καθεστώς, το οποίο όμως βάλλεται
από τους πελάτες των ευρωπαϊκών πιστωτικών ιδρυμάτων. Μία σειρά από υποθέσεις,
οι οποίες αφορούν σε διατραπεζικές εργασίες που πραγματοποιήθηκαν κατά το
παρελθόν χωρίς ιδιαίτερη επιτυχία εξαιτίας του εξαιρετικά υψηλού τους κόστους
κυρίως, απασχολούν αυτόν τον καιρό τα μέλη του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Όπως
όμως έγινε γνωστό μόλις την εβδομάδα που πέρασε, το συγκεκριμένο κοινοτικό
όργανο δεν έχει τη δυνατότητα να επισπεύσει την εξέτασή τους, η οποία
αποδεικνύεται εξαιρετικά χρονοβόρα. Ούτως ή άλλως, όπως ανακοινώθηκε σχετικά,
οι δυνατότητες του οργάνου αυτού είναι περιορισμένες.

Στο σημείο αυτό θα πρέπει να τονισθεί ότι κατά το πρόσφατο παρελθόν οι
τράπεζες της ζώνης του ευρώ κατηγορήθηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ότι είναι
πολύ αυστηρές στην εφαρμογή του πλαισίου μεταφοράς κεφαλαίων από χώρα σε χώρα,
αφήνοντας υπονοούμενα ακόμη και για μη εφαρμογή των νόμων περί ανταγωνισμού. Η
υπόθεση πήρε διαστάσεις και είχε ως αποτέλεσμα τα μεγάλα πιστωτικά ιδρύματα να
ανακοινώσουν ότι από το 2002 θα εφαρμοστεί το σύστημα που προαναφέρθηκε και το
οποίο θα μειώνει τις υπερβολικές προμήθειες με τις οποίες χρεώνονται σήμερα οι
μεταφορές κεφαλαίων από χώρα σε χώρα.

Η Εθνική Τράπεζα

Απόστολος Ταμβακάκης: «Η τράπεζά μας έχει παράδοση στις διασυνοριακές εργασίες και τις συνεργασίες με διάφορους φορείς στο εξωτερικό», επισημαίνει ο υποδιοικητής της Εθνικής.

Στην Ελλάδα, η Εθνική Τράπεζα είναι η μόνη η οποία είναι μέλος του συστήματος
διακίνησης κεφαλαίων σε ευρώ, με την κωδική ονομασία «Ευρώ 1», επισημαίνει
στην «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» ο υποδιοικητής της κ. Απόστολος Ταμβακάκης. «Η τράπεζά μας
έχει παράδοση στις διασυνοριακές εργασίες και τις συνεργασίες με διάφορους
φορείς στο εξωτερικό», τονίζει ο ίδιος, ενώ παράλληλα επισημαίνει ότι η Εθνική
συμμετέχει σε διάφορα διεθνή δίκτυα πληρωμών, μεταξύ των οποίων το Swift
(πρόκειται για οργανισμό διακίνησης πληρωμών και μηνυμάτων), το δίκτυο
εκκαθάρισης διεθνών ηλεκτρονικών συναλλαγών, μέσω καρτών, το σύστημα
διακίνησης κεφαλαίων σε ευρώ Target και τα διεθνή δίκτυα εκκαθάρισης προϊόντων
τίτλων, σε συνεργασία με τους οργανισμούς Cedel και Euroclear.

Εκεί βρίσκεται το μέλλον

Ανάλογες συνεργασίες, κατά το μάλλον ή ήττον, έχουν και οι υπόλοιπες ελληνικές
τράπεζες. Στους στόχους μάλιστα είναι να διευρύνουν όσο το δυνατόν περισσότερο
αυτήν την γκάμα των διασυνοριακών τραπεζικών εργασιών, καθώς εκτιμούν ότι εκεί
βρίσκεται το μέλλον. «Στον βαθμό που θα μπορούμε να εκμεταλλευθούμε ευκαιρίες,
βεβαίως και θα ενδιαφερθούμε για να διευρύνουμε τους ορίζοντές μας», λέει στην
«ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» ο αντιπρόεδρος του ομίλου της Τράπεζας Πειραιώς κ. Ιάκωβος
Γεωργάνας, ο οποίος προσθέτει ότι «το ενδιαφέρον αυτό θα είναι έμπρακτο, όπως
αποδεικνύει άλλωστε και η έως τώρα παρουσία του ομίλου μας εκτός ελληνικών
ορίων».

Οι μικρομεσαίες

Ιάκωβος Γεωργανάς, αντιπρόεδρος του ομίλου της Τράπεζας Πειραιώς. «το ενδιαφέρον μας είναι έμπρακτο, για τέτοιου είδους εργασίες, όπως αποδεικνύει άλλωστε και η έως τώρα παρουσία του ομίλου μας».

Ρόλο στις διασυνοριακές τραπεζικές εργασίες, όμως, διεκδικούν ήδη και θα
διεκδικήσουν και στο μέλλον και τα μεσαία αλλά και τα μικρά πιστωτικά ιδρύματα
της χώρας, όπως άλλωστε συμβαίνει σε όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Όπως εκτιμάται, «έχει γίνει πλέον συνείδηση ότι από την εξέλιξη σε αυτόν τον
τομέα θα εξαρτηθεί, σε πολύ μεγάλο βαθμό, η επιβίωση και η ανάπτυξή μας κατά
το προσεχές μέλλον». Χαρακτηριστική είναι και η δήλωση του γενικού διευθυντή
της Γενικής Τράπεζας ­ μιας κατ’ εξοχήν μικρομεσαίας ελληνικής τράπεζας,
δηλαδή ­ του κ. Γιάννη Δασκαλόπουλου, ο οποίος αναφερόμενος στο συγκεκριμένο
θέμα δήλωσε στην «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» ότι «ενδιαφερόμαστε να ενταχθούμε και να
εναρμονιστούμε πλήρως με το σύστημα των διασυνοριακών τραπεζικών εργασιών».
Προς επίρρωση των παραπάνω, υπενθυμίζει ότι η Γενική Τράπεζα κάνει ήδη
μεταφορές κεφαλαίων, καθώς και μία σειρά άλλων τραπεζικών εργασιών που
εντάσσονται στο ίδιο πλέγμα.

Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός ότι ακόμα και σε κεντρικό επίπεδο, δηλαδή σε
επίπεδο χάραξης οικονομικής πολιτικής, οι εξελίξεις στον χώρο των
διασυνοριακών τραπεζικών εργασιών απασχολούν σοβαρά το οικονομικό επιτελείο
της κυβέρνησης κατά τη λήψη μιας σειράς σοβαρών αποφάσεων. Ενδεικτικό είναι το
γεγονός ότι σε πρόσφατη συνέντευξή του στα «ΝΕΑ», ο υπουργός Εθνικής
Οικονομίας κ. Γιάννος Παπαντωνίου, όταν ρωτήθηκε σχετικά, απάντησε ότι κατά τη
διαμόρφωση των ελληνικών εξελίξεων στον τραπεζικό χώρο «θα πρέπει να δούμε
κατά πόσο θα προχωρήσουμε και σε διασυνοριακές συγχωνεύσεις σε ευρωπαϊκή
κλίμακα».

Προετοιμασία

Πολύ πριν από το θέμα των συγχωνεύσεων, όμως, θα πρέπει να αντιμετωπισθούν μία
σειρά από πιο πρακτικά θέματα, που αφορούν στη διασυνοριακή λειτουργία των
τραπεζών. Ενδεικτικά αναφέρεται η περίπτωση των αναγκών που θα πρέπει να
καλυφθούν σε επίπεδο παραγώγων προϊόντων. «Οι ελληνικές τράπεζες είναι
απαραίτητο να προετοιμάσουν εγκαίρως τη συμμετοχή τους στη διευρυμένη κι
αρκετά εξελιγμένη ευρωπαϊκή αγορά παραγώγων και να αναζητήσουν συνεργασίες με
ιδρύματα που έχουν εμπειρία στην προσφορά διεθνοποιημένων χρηματοοικονομικών
εργαλείων», αναφέρεται σε έρευνα που πραγματοποίησε η Ένωση Ελληνικών Τραπεζών
(ΕΕΤ) με θέμα «Οι προσαρμογές και επιπτώσεις στον ελληνικό τραπεζικό τομέα από
την Οικονομική και Νομισματική Ένωση και την εισαγωγή του ευρώ», που έγινε το
1998, αλλά παραμένει επίκαιρη.