Πρόδωσαν και… πληρώνουν

Η εντυπωσιακή αύξηση του δανεισμού σε συνάλλαγμα που παρατηρείται στη χώρα
μας τον τελευταίο κυρίως χρόνο και οι σημαντικές απώλειες της δραχμής έναντι
των βασικών ξένων νομισμάτων, από την αρχή του έτους έως και σήμερα, έχει
φέρει σε εξαιρετικά δυσχερή θέση μεγάλο αριθμό ελληνικών νοικοκυριών, αλλά και
επιχειρήσεων, που «εγκατέλειψαν» τη δραχμή και προτίμησαν να δανεισθούν σε
συνάλλαγμα.

Με τον μέσο ρυθμό αύξησης του δανεισμού σε ξένο νόμισμα να κινείται πέρυσι στα
επίπεδα περίπου του 30%, σε σχέση με το προηγούμενο έτος (σύμφωνα με τα πιο
πρόσφατα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδας) και τις απώλειες της δραχμής
έναντι του δολαρίου να φτάνουν στο 15% μέσα στους πρώτους πέντε μήνες του
2000, γίνεται κατανοητό ότι η επιβάρυνση που επέφερε στους οικογενειακούς
προϋπολογισμούς η εξέλιξη αυτή είναι κάτι παραπάνω από υπολογίσιμη. Το ίδιο
ισχύει και για όσους δανείσθηκαν σε γιεν ή ελβετικό φράγκο, και πρόκειται για
σημαντικό αριθμό δανειοληπτών, οι οποίοι προέρχονται κυρίως από το χώρο των
στεγαστικών δανείων. Ιδιαίτερα ελκυστικό γι’ αυτή την κατηγορία ήταν κυρίως το
ιαπωνικό νόμισμα, στο οποίο με προτροπή των τραπεζών στράφηκε ένας σημαντικός
αριθμός δανειζομένων, χωρίς να μπορεί να προβλέψει ότι από την αρχή του έτους
θα ενισχύονταν έναντι του ελληνικού νομίσματος κατά περίπου 8,50%.

Ανάλογη, κατά το μάλλον ή ήττον, είναι και η κατάσταση που διαμορφώνεται για
όσους προτίμησαν το ελβετικό φράγκο, για «λόγους ασφαλείας» περισσότερο.
Σήμερα «πληρώνουν» ένα επιπλέον 5,50%, το οποίο αντιστοιχεί στην ενίσχυση του
ελβετικού νομίσματος έναντι του ελληνικού.

Τα δυσάρεστα αυτά συμπεράσματα αφορούν κυρίως τους ιδιώτες που συνήψαν
στεγαστικά δάνεια σε ξένο νόμισμα, καθώς και τις επιχειρήσεις εκείνες που
κατέφυγαν σε συναλλαγματικό δανεισμό. Τραπεζικοί παράγοντες πάντως εκτιμούν
ότι όσοι από τους πελάτες τους έχουν σχετικά γρήγορα αντανακλαστικά, μπορούν
να αντιμετωπίσουν τον κίνδυνο, με τις μικρότερες δυνατές απώλειες, αφού
πληρώνοντας ένα «πέναλτι» (σ.σ.: το οποίο σε ορισμένες περιπτώσεις είναι από
μικρό έως ανύπαρκτο) έχουν τη δυνατότητα να μετατρέψουν το δάνειό τους σε
δραχμικό, έως ότου «περάσει η μπόρα».

«Το γεγονός άλλωστε ότι κατέφυγαν στο δανεισμό σε συνάλλαγμα, για να
επωφεληθούν, δείχνει ότι έχουν και την απαραίτητη κουλτούρα για τέτοιου είδους
κινήσεις», προστίθεται.

Γεγονός αποτελεί πάντως ότι πέρυσι παρατηρήθηκε μία μικρή «έκρηξη» στο
δανεισμό σε συνάλλαγμα και ιδιαίτερα από τον Απρίλιο και μετά. Η κορύφωση του
φαινομένου εντοπίσθηκε χρονικά κατά τον μήνα Μάιο, όταν η αύξηση που
σημειώθηκε, σε σχέση με το προηγούμενο έτος, ήταν της τάξεως περίπου του 38%.
Τον ίδιο μήνα η αύξηση των δραχμικών χορηγήσεων κινούνταν στα συνήθη επίπεδα
περίπου του 6%. Όπως προκύπτει από τα παραπάνω ενδεικτικά στοιχεία, η τάση για
το 1999 ήταν εμφανώς υπέρ του «ξένου δανεισμού», η οποία φαίνεται ότι
συνεχίσθηκε ως ένα βαθμό και κατά τον Ιανουάριο του 2000, με τον «ξένο
δανεισμό» να αυξάνει κατά 22% και τον δραχμικό κατά 12,5%.

Όπως όμως μπορεί κανείς να διαπιστώσει, το «χάσμα» σε σχέση με τον προηγούμενο
Μάιο είχε αρχίσει να «κλείνει», καθώς οι ανατιμητικές τάσεις των ξένων
νομισμάτων είχαν αρχίσει να γίνονται κάτι παραπάνω από εμφανείς. Κατά συνέπεια
το «καμπανάκι του κινδύνου» είχε αρχίσει να χτυπά, περιορίζοντας το δανεισμό
σε δολάριο, γιεν ή ελβετικό φράγκο, που είχαν αναδειχθεί σε «αγαπημένα»
νομίσματα των Ελλήνων πέρυσι.