Κρίση ταυτότητας

Ορισμένοι ­ ενημερωμένοι και εθισμένοι όχι τόσο σε ιδεολογικά θέματα όσο σε
προπαγανδιστικές μεθόδους και τακτικές ­ επιχειρούν να υπερασπισθούν την άποψη
πως η Νέα Δημοκρατία βρίσκεται σήμερα σε κατάσταση κρίσης ταυτότητας και
ιδεολογικής αναζήτησης. Μια απλή όμως παρατήρηση της σύγχρονης πολιτικής μας
πραγματικότητας αρκεί για να καταδείξει πως το πράττουν είτε από άγνοια είτε
από ιδιοτέλεια. Η ίδια παρατήρηση καταδεικνύει επίσης πως το κόμμα εκείνο του
πολιτικού μας συστήματος που βρίσκεται ­ έστω και αν αυτό δεν είναι ακόμη
πλήρως ορατό ­ σε βαθιά ιδεολογική κρίση είναι, κυρίως, το ΠΑΣΟΚ.

Ι. Το βέβαιο είναι πως η Νέα Δημοκρατία, περιορισμένη για μεγάλο πια
χρονικό διάστημα στον χώρο της αξιωματικής αντιπολίτευσης, αντιμετώπισε και
αντιμετωπίζει όλα τα εγγενή εσωτερικά προβλήματα που πλήττουν τα κόμματα
εξουσίας σε παρεμφερείς περιπτώσεις και, ιδίως, έπειτα από εκλογικές ήττες.
Όμως οι εσωκομματικές αυτές αναταράξεις δεν αντιστοιχούν σε ανάλογες κρίσεις
ως προς την ιδεολογική της οντότητα. Και τούτο διότι:

Α. Η Νέα Δημοκρατία ήταν και παραμένει το μόνο κόμμα του πολιτικού μας
συστήματος το οποίο στηρίζεται ευθέως και απεριφράστως στις αρχές του γνήσιου
ριζοσπαστικού φιλελευθερισμού με κοινωνικό πρόσωπο, ήτοι του φιλελευθερισμού
που επιδιώκει την ανάπτυξη της προσωπικότητας στο πλαίσιο της οικονομίας της
αγοράς και του ελεύθερου και ανόθευτου ανταγωνισμού υπό καθεστώς κοινωνικής
δικαιοσύνης. Τούτο προκύπτει:

1. Πρώτον, από την ιδρυτική διακήρυξη της Νέας Δημοκρατίας, η οποία ακόμη και
σήμερα ­ πάνω από 25 χρόνια μετά την εμφάνισή της ­ διατηρεί στο ακέραιο την
επικαιρότητα και την πληρότητά της.

2. Δεύτερον, από το ισχύον Σύνταγμα, το οποίο ουσιαστικά αποτελεί λόγω των
ιστορικών και πολιτικών του καταβολών ­ το σύνολο της αντιπολίτευσης,
πρωτοστατούντος του ΠΑΣΟΚ, το είχε σχεδόν αποκηρύξει κατά την ψήφισή του, με
αποκορύφωμα την αποχώρησή της από τη Βουλή κατά την τελική φάση θέσπισής του ­
το θεσμικό υπόβαθρο της ιδεολογίας της Νέας Δημοκρατίας.

Β. Με βάση την έως τώρα ιστορική της διαδρομή, τόσο στην κυβέρνηση όσο και
στην αντιπολίτευση, η Νέα Δημοκρατία παρέμεινε συνεπής ως προς τις ιδεολογικές
της συνιστώσες και δικαιώθηκε ως προς τις περισσότερες από τις επιμέρους
πολιτικές της επιλογές.

ΙΙ. Αντιθέτως, η ιδεολογική εξέλιξη του ΠΑΣΟΚ, κατά την ίδια μάλιστα
χρονική περίοδο, μπορεί να χαρακτηρισθεί από υδραργυρική ­ στην καλύτερη
περίπτωση ­ έως καθαρώς καιροσκοπική.

Α. Τη διαπίστωση αυτή επιβεβαιώνει ιδίως η σημερινή πορεία του πάλαι ποτέ
διαλάμψαντος «σοσιαλιστικού» κινήματος. Ειδικότερα το ΠΑΣΟΚ και οι, κατά
καιρούς, ιδεολογικοί εκφραστές του, αμήχανοι μπροστά στις χαοτικές ­ με όρους
φυσικής ­ ταλαντώσεις του μεταξύ τριτοκοσμικού σοσιαλισμού και χονδροειδώς
παραμορφωμένου φιλελευθερισμού ­ που υιοθέτησε αναγκαστικά λόγω της εξέλιξης
του διεθνούς γίγνεσθαι ­ επιχείρησαν και επιχειρούν να σφετερισθούν τον
«μεσαίο χώρο», εξομοιώνοντάς τον μάλιστα αυθαιρέτως με το «κέντρο», μόνο και
μόνο για να νομιμοποιήσουν την πολιτική τους μετάλλαξη, συνδέοντάς την με
παρωχημένες ιστορικές μνήμες.

Χαρακτηριστικό των μεγάλων ιδεολογικών αντιφάσεων του σημερινού ΠΑΣΟΚ είναι
και το γεγονός ότι, ως κυβέρνηση, επιχειρεί να προσεγγίσει φιλελεύθερες
πολιτικές επιλογές και πρακτικές (π.χ. ιδιωτικοποιήσεις, μείωση του κράτους
κ.λπ.) χωρίς να έχει καν απογαλακτισθεί από το θεσμικό κομματικό θεμέλιο της
Διακήρυξης της 3ης Σεπτεμβρίου που, όπως είναι γνωστό, στηρίζεται, μεταξύ
άλλων, στην κοινωνικοποίηση των μέσων παραγωγής!!!

Β. Το ότι οι πανθομολογούμενοι ιδεολογικοί αυτοί τριγμοί του ΠΑΣΟΚ
συγκαλύπτονται, προς το παρόν, με σχετική επιτυχία οφείλεται σε δύο, κατά
βάση, λόγους: Πρώτον, στην καλά οργανωμένη προπαγανδιστική του μηχανή, που
φέρνει, συνήθως, καλά εις πέρας την επιχείρηση «συσκότιση της
πραγματικότητας». Δεύτερον, στον συνεκτικό κρίκο της εξουσίας, που λειτουργεί
και ως αποτελεσματικό μέσο απορρόφησης εσωτερικών κραδασμών, αν μάλιστα
αναλογισθεί κανείς την προσωπική κοινωνική και επαγγελματική πορεία της
μεγάλης πλειοψηφίας των στελεχών του κυβερνώντος κόμματος. Δεν είναι καθόλου
τυχαίο πως το ΠΑΣΟΚ έχει, προσφυώς, χαρακτηρισθεί ως «επάγγελμα».

Κάνοντας έναν τελικό απολογισμό της κρίσης ταυτότητας στο πλαίσιο της
ελληνικής πολιτικής ζωής πιστεύω ­ και δεν νομίζω πως υπερβάλλω ­ ότι στο
ΠΑΣΟΚ ταιριάζει απόλυτα η ρήση του Cesare Pavese (από το έργο «ΙΙ mestiere di
vivere»): «Πρώτα υπηρετούσε η εξουσία τις ιδεολογίες, τώρα οι ιδεολογίες
υπηρετούν την εξουσία».

Ο Προκόπης Παυλόπουλος είναι κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της Νέας
Δημοκρατίας, καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών