Όταν ραγίζει το γυαλί…

Μπαράκ – Τσοχατζόπουλος. Οι σχέσεις Ελλάδας – Ισραήλ άρχισαν να βελτιώνονται αισθητά από την επίσκεψη του υπουργού Εθνικής Άμυνας, τον Οκτώβριο του ’99. Βελτιώθηκαν ακόμα περισσότερο με την επίσκεψη του υπουργού Εξωτερικών, τον περασμένο Ιανουάριο

Μπορεί να δήλωσε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, μετά τη συνάντησή του με τον
Γιασέρ Αραφάτ, ότι δεν έχει αλλάξει η στάση μας απέναντι στους Παλαιστινίους,
ωστόσο, όπως με πολλή κομψότητα επισημαίνει πηγή του υπουργείου Εξωτερικών,
«αυτή την περίοδο θέλουμε να εμβαθύνουμε και να δυναμώσουμε τους δεσμούς με το
Ισραήλ».

Άλλωστε, προσθέτει η ίδια πηγή, οι συνθήκες στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης
Ανατολής και των Βαλκανίων δεν είναι ίδιες με εκείνες της δεκαετίας του ’80.

Τότε, η ελληνική κυβέρνηση μέχρι και πλοίο διέθετε για να μεταφέρει, παρά τις
αντίθετες απόψεις που υπήρχαν στις Βρυξέλλες, ένοπλους Παλαιστίνιους αγωνιστές
σε ασφαλές μέρος, και τα ταξίδια πολιτικών και δημοσιογράφων έδιναν και
έπαιρναν.

Αλλαγή των συσχετισμών

Στο υπουργείο Εξωτερικών όμως, όπως και στο υπουργείο Εθνικής Άμυνας, το οποίο
έχει προχωρήσει σε στρατιωτικές συμφωνίες με το Ισραήλ, έχουν διαμορφωθεί
πλέον οι εξής σκέψεις: Δεν υπάρχει το αντίβαρο της ΕΣΣΔ στον κόσμο. Στα
Βαλκάνια έχει διαλυθεί η Γιουγκοσλαβία. Στη Μέση Ανατολή μέχρι και ο Σύρος
ηγέτης Άσαντ από το ’90 και μετά σύσφιγξε τις σχέσεις του με τις ΗΠΑ. Και,
κυρίως, όπως τονίζουν και στα δύο υπουργεία, έχει βελτιωθεί άρδην η σχέση
Τουρκίας – Ισραήλ, γεγονός που δεν μπορεί ­ όπως λένε ­ να αγνοήσει η Ελλάδα,
καθαρά για λόγους ασφαλείας.

Η Τουρκία, μάλιστα, όπως σημειώνει ισραηλινή πηγή, «είναι η μόνη μουσουλμανική
χώρα στην περιοχή με την οποία έχουμε τόσο καλές επαφές, κάτι που μας οδηγεί
σε μία στρατηγική σχέση μαζί της».

Νέα δεδομένα

Βεβαίως, προσθέτει η ίδια πηγή, «η μετεωρική, όπως τη χαρακτήρισε και ο
Πρόεδρός σας, βελτίωση των σχέσεων Ισραήλ – Ελλάδας δημιουργεί νέα δεδομένα,
που κατά τη γνώμη μας εγγυώνται περισσότερο την ειρήνη στην περιοχή».

Από την πλευρά τους, οι Παλαιστίνιοι, όπως σημειώνει κορυφαίο στέλεχος της
πρεσβείας τους στην Αθήνα, έχουν την αίσθηση ότι κάπου η ελληνική πλευρά έχει
κάνει λάθος και κακώς ελπίζει ότι η σχέση της με το Ισραήλ θα εξισορροπήσει τη
ραγδαία ανάπτυξη της φιλίας και του στρατιωτικού άξονα Τουρκίας – Ισραήλ.

Περισσότερες επαφές

Η ίδια πηγή, που διαθέτει μεγάλη διπλωματική πείρα, επισημαίνει ότι η ελληνική
πλευρά, στο πρόσφατο ταξίδι της στο Ισραήλ και στην Παλαιστινιακή Αρχή,
πολλαπλασίασε τις επαφές με Ισραηλινούς αξιωματούχους στην Ιερουσαλήμ. Δέχθηκε
­ ο ίδιος ο κ. Στεφανόπουλος ­ με μεγάλη θερμότητα τον αποκαλούμενο δήμαρχο
τής παράνομα, με βάση τις αποφάσεις του ΟΗΕ, κατεχόμενης Ανατολικής
Ιερουσαλήμ. Και την ίδια ώρα αρνήθηκε να συναντηθεί με τον Φαϊζάλ Χουσεϊνί,
τον εκπρόσωπο των Παλαιστινίων στην Ιερουσαλήμ, μία προσωπικότητα που, όπως
τονίζει, εργάσθηκε όσο λίγοι για την ειρήνη στην περιοχή.

Αυτή η κίνηση της ελληνικής πλευράς, υποστηρίζει πάντα η παλαιστινιακή πηγή,
πέραν του ότι δεν βοήθησε τις ελληνοπαλαιστινιακές σχέσεις, οι οποίες πέρασαν
από μία πρωτοφανή ­ για την ιστορία τους κρίση ­ έδωσε κι ένα μήνυμα στη
διεθνή κοινότητα, τελείως διαφορετικό από εκείνο που η Αθήνα θέλει να στέλνει
για τη δοκιμαζόμενη Κύπρο.

Καθαρές συμπτώσεις

Αραφάτ – Σημίτης. Ο ηγέτης των Παλαιστινίων παραβρέθηκε και στο συνέδριο του ΠΑΣΟΚ, στηρίζοντας με την παρουσία του την επανεκλογή του Πρωθυπουργού. Από τότε άλλαξαν πολλά. Ο «ρεαλισμός» πήρε τη θέση του μεγάλου «έρωτα»

Πάντως, πηγή του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών διαψεύδει κατηγορηματικά ότι
υπήρξε και η παραμικρή σκέψη να συνδυασθεί η επίσκεψη του Έλληνα Προέδρου στην
Ιερουσαλήμ την ίδια μέρα με εκείνη της συμπλήρωσης 52 χρόνων από την ανακήρυξη
του κράτους του Ισραήλ. Αυτό έγινε ­ προσθέτει ­ τελείως από σύμπτωση και με
βάση τα προγράμματα εργασίας που έχουν οι πρόεδροι Βάισμαν και Στεφανόπουλος.
Σε καμία περίπτωση, τονίζει, η ελληνική πλευρά δεν είχε λόγο να σκεφθεί ότι
αυτή η επίσκεψη μπορεί να γίνει την ημέρα που οι Παλαιστίνιοι θεωρούν ως τη
μαύρη επέτειο για την ιστορία τους.

Στο υπουργείο Εξωτερικών ­ και στο υπουργείο Εθνικής Άμυνας ­ όπως επισημαίνει
πηγή του, υπάρχει και μία άλλη σκέψη: Δεν μπορείς να χαράζεις εξωτερική
πολιτική, όταν είσαι μέλος της Ε.Ε., χωρίς να ακολουθείς παρόμοια τακτική με
εκείνη των άλλων χωρών – μελών της.

Ευρωπαϊκή πολιτική

Επομένως, προσθέτει, η Ελλάδα εάν ακολουθούσε μία άλλη πολιτική, και συνέχιζε
δηλαδή να εμφανίζεται ως το… μαύρο πρόβατο, αφενός μεν δεν θα μπορούσε να
βοηθήσει τους Παλαιστινίους, μέσω των ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων, αφετέρου θα
προσέθετε έναν πονοκέφαλο για την ίδια.

Ούτως ή άλλως, μετά το ταξίδι του Έλληνα Προέδρου στην Ιερουσαλήμ και στη
Βηθλεέμ, τίποτα δεν είναι όπως πριν. Άλλωστε, το γραπτό κείμενο – διαμαρτυρία
προς την ελληνική πλευρά, που φέρει στην προμετωπίδα την ένδειξη
«Παλαιστινιακή Εθνική Αρχή – Οργάνωση για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης»
κάνει λόγο για «αισθήματα προσβολής που νιώθουμε».

Φυσικά, τίποτα δεν είναι ανεπανόρθωτο. Και οι προσδοκώμενες ­ για τους
Ισραηλινούς ­ συμφωνίες με την Ελλάδα για τον εξοπλισμό των F -16 ή την
ασφάλεια των Ολυμπιακών Αγώνων, κι αν γίνουν δεν είναι η… καταστροφή για τις
σχέσεις της Αθήνας με τον Γιασέρ Αραφάτ. Άλλωστε, ο Παλαιστίνιος ηγέτης έχει
παραδοσιακές σχέσεις με το ΠΑΣΟΚ. Και έγινε θερμά δεκτός στο συνέδριο του
κυβερνώντος κόμματος από τον κ.Κ. Σημίτη και τους συνέδρους. Ωστόσο, το
πρόβλημα υπάρχει… Και, το σοβαρότερο, το γυαλί έχει πλέον ραγίσει!