Σε 21 μήνες τελειώνει η δραχμή

Οι Έλληνες θα αποχωριστούμε οριστικά το εθνικό μας νόμισμα, τη δραχμή, την 1η
Μαρτίου 2002. Από την ημέρα αυτή και μετά, οι συναλλαγές μας θα γίνονται μόνο
με το ευρώ, το νόμισμα που θα μοιραζόμαστε με άλλα 11 κράτη-μέλη της
Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το γεγονός αυτό θα πιστοποιηθεί σύντομα και με τον νόμο. Συγκεκριμένα,
νομοσχέδιο που ετοιμάζει τώρα το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας ορίζει ακριβώς
αυτό στο τελευταίο του άρθρο: ότι από 1/3/2002 θα σταματήσει η παράλληλη
κυκλοφορία δραχμών και ευρώ και θα χρησιμοποιείται πλέον στις συναλλαγές μας
μόνον το ευρώ.

Το νομοσχέδιο έχει χαρακτήρα πλαισίου. Προβλέπει, δηλαδή, τις γενικές αρχές,
με βάση τις οποίες θα γίνει η μετάβαση από το καθεστώς της δραχμής σε αυτό του
ευρώ. Έτσι, ορίζει συγκεκριμένα ότι όλες οι αναφορές σε δραχμές στα νομοθετικά
κείμενα θα μετατραπούν σε ευρώ.

Αυτό ισχύει για παράδειγμα και για τα πρόστιμα, τις ρήτρες κτλ. Επίσης,
καταγράφει τον τρόπο με τον οποίο γίνονται οι σχετικές στρογγυλοποιήσεις των
ποσών. Οι επιμέρους ρυθμίσεις, που ενδεχομένως χρειασθούν, θα γίνουν με άλλα
νομοσχέδια ή προεδρικά διατάγματα.

Το νομοσχέδιο προγραμματίζεται να κατατεθεί στη Βουλή τον Οκτώβριο. Η
νομοπαρασκευαστική επιτροπή που το επεξεργάζεται συνεδρίασε την περασμένη
εβδομάδα για πρώτη φορά, με συμμετοχή εκπροσώπων των υπουργείων Εθνικής
Οικονομίας, Ανάπτυξης, Δικαιοσύνης, Οικονομικών, Εσωτερικών και της Τραπέζης
της Ελλάδος.

Η ενημέρωση

Η νομοθεσία, όμως, είναι ένα μικρό μόνο τμήμα της προετοιμασίας που πρέπει να
γίνει, για να υποδεχθεί η χώρα την εποχή του ευρώ.

Ένα πολύ σημαντικό κεφάλαιο είναι αυτό που αφορά την ενημέρωση του κοινού, στο
οποίο περιλαμβάνονται και οι επαγγελματίες.

Η εκστρατεία ενημέρωσης χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και το πρώτο
μέρος της ολοκληρώθηκε ήδη, αν και όχι με μεγάλη επιτυχία, κατά γενική
ομολογία. Άλλωστε, ο σχετικός προϋπολογισμός είναι πραγματικά μικρός, κάπου
700 εκατομμύρια δραχμές για όλο το 2000.

Έτσι κι αλλιώς, όμως, θα χρειασθεί να γίνει πολλή δουλειά πάνω στο θέμα της
ενημέρωσης, από την οποία θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό η επιτυχία του
εγχειρήματος.

Ορισμένα βασικά συμπεράσματα έρευνας, που πραγματοποίησε η εταιρεία ICAP στα
τέλη του 1999 και δεν παρουσιάσθηκε έως τώρα δημοσίως, είναι τα εξής:

* Οι 6 στις 10 επιχειρήσεις δεν έχουν προβεί ακόμη σε καμία προετοιμασία για
την προσαρμογή στο ευρώ.

* Η μία στις δύο επιχειρήσεις δηλώνει ότι θα προτιμούσε να ενημερωθεί για το
ευρώ από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης και τις τράπεζες, κάτι που σημαίνει ότι τα
Επιμελητήρια, τα Κέντρα Πληροφοριών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και το Internet
δεν αποτελούν σημαντική πηγή πληροφόρησης για τις επιχειρήσεις.

* Σε ό,τι αφορά το ευρύ κοινό, οι 7 στους 10 δηλώνουν ότι προτιμούν να
ενημερώνονται για το ευρώ από τα μέσα ενημέρωσης και οι 3 στους 10 από τις
τράπεζες.

* Παρά τη θετική αντιμετώπιση της πλειονότητας του κοινού, παρατηρείται έντονη
έλλειψη πληροφόρησης τόσο για το ίδιο το ευρώ όσο και για τις επιπτώσεις του.
Η έλλειψη αυτή είναι περισσότερο έντονη στις μεγάλες ηλικίες, σε άτομα χαμηλού
εισοδήματος, μορφωτικού επιπέδου, καθώς και στις γυναίκες.

* Ακόμη, όμως, και τα άτομα υψηλού προφίλ, αν και εμφανίζονται περισσότερο
ενημερωμένα σχετικά με το νέο νόμισμα, δηλώνουν άγνοια σε θέματα που απαιτούν
βαθύτερη κατανόηση και γνώση των επιπτώσεων του ευρώ στην οικονομία.

Τα νέα κέρματα

Ένας άλλος τομέας στον οποίο απαιτούνται άμεσες πρωτοβουλίες είναι αυτός της
παραγωγής των ευρωκερμάτων και χαρτονομισμάτων.

Στην κατεύθυνση αυτή έγινε ήδη ένα βήμα την περασμένη εβδομάδα, με την
υπογραφή, από τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας, των σχεδίων των απεικονίσεων για
τα 8 ευρωκέρματα, που θα έχουν εθνικές όψεις. Πρόκειται για τα κέρματα 1 και 2
ευρώ και 1, 2, 5, 10, 20 και 50 σεντς που θα απεικονίζουν την αρχαιοελληνική
κουκουβάγια, την αρπαγή της Ευρώπης από τον Δία, καθώς και τις μορφές τριών
προσωπικοτήτων της ελληνικής Ιστορίας, του Ρήγα Φεραίου, του Ιωάννη
Καποδίστρια και του Ελευθέριου Βενιζέλου, και τριών χαρακτηριστικών τύπων
πλοίων που συνδέθηκαν με την ελληνική Ιστορία, της αρχαιοελληνικής τριήρους,
ενός πλοίου της Επανάστασης του 1821 και ενός σύγχρονου τάνκερ.

Και γραμμές άμυνας για το νόμισμα

Στην κοινή διαπίστωση ότι «χρειάζεται εγρήγορση» για να προστατευθεί η δραχμή
από ενδεχόμενες επιθέσεις, που δεν μπορούν να αποκλεισθούν στο προσεχές
διάστημα, συμφώνησαν την περασμένη εβδομάδα κατά τη συνάντησή τους ο υπουργός
Εθνικής Οικονομίας κ. Γιάννος Παπαντωνίου και ο διοικητής της Τραπέζης της
Ελλάδος κ. Λουκάς Παπαδήμος.

Η «εγρήγορση» αυτή θα συνοδευτεί από μια προσπάθεια ενημέρωσης του κοινού και
των αγορών, έτσι ώστε να αποκλεισθεί ο παράγων της άγνοιας ως λόγος επίθεσης
στο εθνικό μας νόμισμα. Σύμφωνα με τον κ. Παπαδήμο, η άγνοια και η έλλειψη
ενημέρωσης ίσως φέρουν ένα μέρος της ευθύνης για όσα ακούστηκαν το τελευταίο
διάστημα περί ένταξης της χώρας στη ζώνη του ευρώ με κριτήρια διαφορετικά από
αυτά που ίσχυσαν για τις πρώτες 11 χώρες. Εκτιμήσεις, οι οποίες συνοδεύτηκαν
από πιέσεις εις βάρος της δραχμής. Ο ίδιος δεν αποκλείει πάντως να έγιναν και
«εκ του πονηρού» ορισμένες από τις δηλώσεις αυτές. Μέχρι στιγμής, πάντως, οι
πιέσεις εις βάρος της δραχμής δεν πήραν χαρακτήρα επίθεσης, αν και υπήρξε
εκροή συναλλάγματος που έφθασε το ένα δισ. ευρώ σε διάστημα περίπου 10 ημερών.

Η πιο κρίσιμη περίοδος για τη δραχμή θα είναι αυτή που θα ακολουθήσει έως τις
19-20 Ιουνίου, οπότε και θα ληφθεί η επίσημη απόφαση για την ένταξη της χώρας
στην ΟΝΕ. Την ημέρα εκείνη θα ξεκαθαρίσει και το θέμα της κεντρικής ισοτιμίας
της δραχμής, το οποίο επίσης έδωσε λαβή για έντονη φημολογία τις προηγούμενες
ημέρες, καθώς κάποιοι στις αγορές μιλούσαν για νέα αναπροσαρμογή της. Πάντως,
τόσο ο κ. Παπαδήμος όσο και ο κ Παπαντωνίου διαβεβαιώνουν ότι δεν τίθεται θέμα
νέας αλλαγής της κεντρικής ισοτιμίας, η οποία προσδιορίσθηκε στις 340,75 δρχ.
το ευρώ. Από την ημέρα αυτή και μετά οι αγορές θα γνωρίζουν πλέον ότι κάθε
επίθεσή τους στη δραχμή θα την πληρώσουν, αφού θα είναι δεδομένο ότι η
ισοτιμία της θα στηριχθεί έτσι ώστε να διαμορφωθεί την 1/1/2001 στο ύψος που
έχει προσδιορισθεί.

Θα χρειαζόταν μία συντονισμένη επίθεση από μεγάλα κερδοσκοπικά κεφάλαια, που
να ξεπερνούν τα 10 δισ. δολάρια, για να απειλήσουν την Τράπεζα της Ελλάδος,
αφού τα συναλλαγματικά της διαθέσιμα είναι της τάξεως των 17-18 δισ. δολαρίων.
Άλλωστε, ακόμη και αν δεν προβλέπεται αυτό τυπικά, οι άλλες χώρες της
Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν ηθική υποχρέωση να στηρίξουν ένα αυριανό μέλος της
ζώνης του ευρώ σε περίπτωση που δεχθεί μια τέτοια επίθεση.

Εκτιμήσεις της Τραπέζης της Ελλάδος αναφέρουν, εξάλλου, ότι τον χρόνο κατά τον
οποίο η Ελλάδα θα μπαίνει στην ΟΝΕ, το ευρώ θα έχει ήδη ανακάμψει ως προς το
δολάριο. Συγκεκριμένα, εκτιμάται ότι μεσοπρόθεσμα, δηλαδή τους επόμενους
μήνες, θα αποκατασταθεί η ισορροπία μεταξύ του ευρωπαϊκού και του αμερικανικού
νομίσματος, η οποία διαταράχθηκε λόγω υπερβολικών αντιδράσεων της αγοράς.

Για την αποκατάσταση αυτής της ισορροπίας, άλλωστε, αναμένεται να ανακοινώσει
η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα νέα αύξηση των επιτοκίων του ευρώ, κάτι που θα
διευκολύνει την Τράπεζα της Ελλάδος, η οποία θα έχει έτσι μικρότερη απόσταση
να καλύψει.