Η άνοδος του δολαρίου και η Σοφοκλέους

Διευθύνων σύμβουλος Intertrust ΑΕΔΑΚ

Την 1/1/1999, ημερομηνία γέννησης του ευρώ, η ισοτιμία ευρώ/δολάριο
καθορίστηκε στο 1,18.

Σήμερα, η ισοτιμία αυτή βρίσκεται στο 0,90. Δηλαδή, το ευρώ υποτιμήθηκε έναντι
του δολαρίου κατά 24% μέσα σε 16 μήνες.

Πού οφείλεται αυτή η τραγική πορεία του ευρώ ­ του συμβόλου τής οικονομικά
ενωμένης Ευρώπης ­ και τι σημαίνει για το ελληνικό Χρηματιστήριο και κατ’
επέκταση για τον Έλληνα επενδυτή;

Η αδυναμία του ευρώ ή αντιστοίχως η δύναμη του δολαρίου οφείλεται σε τρεις
κυρίως λόγους:

Πρώτον, στη διαφορά επιδόσεων της αμερικανικής οικονομίας έναντι της
ευρωπαϊκής.

Πράγματι, η Αμερική έχει κατορθώσει να επιτύχει εντυπωσιακούς ρυθμούς
ανάπτυξης ­ σημαντικά μεγαλύτερους από τους ευρωπαϊκούς ­ χωρίς την εμφάνιση
πληθωρισμού, αντίθετα δηλαδή με τα όσα η κλασική οικονομική θεωρία πρεσβεύει.

Το φαινόμενο της μη πληθωριστικής ανάπτυξης αποδίδεται στην εντυπωσιακή αύξηση
της παραγωγικότητας των αμερικανικών επιχειρήσεων διά της εισαγωγής των νέων
τεχνολογιών της πληροφορικής και του Internet στην παραγωγική δραστηριότητα.
Φαινόμενο που περιγραφικά ονομάζεται «Νέα Οικονομία».

Δεύτερον, στη διαφορά των αμερικανικών από τα ευρωπαϊκά επιτόκια.

Πράγματι, ύστερα από πέντε συνεχείς αυξήσεις, τα αμερικανικά επιτόκια
βρίσκονται σήμερα στα επίπεδα τού 6% έναντι 3,75% του ευρώ, πράγμα που
προφανώς καθιστά το δολάριο ελκυστικότερο για τοποθετήσεις έναντι του ευρώ.

Τρίτον, στις μεγάλες και απότομες διακυμάνσεις των αμερικανικών κυρίως
χρηματιστηρίων (του Dow Jones και του Nasdag), αλλά και αντίστοιχων
ευρωπαϊκών, οι οποίες δημιούργησαν ένα συναίσθημα νευρικής αβεβαιότητας στην
πλειοψηφία των επενδυτών.

Το αποτέλεσμα ήταν ότι πολλοί επενδυτές εστράφησαν στην ασφάλεια των μετρητών
έναντι των μετοχών με προτίμηση, βεβαίως, στο δολάριο έναντι των άλλων
νομισμάτων.

Όσον αφορά στις επιπτώσεις που μπορεί να έχει η άνοδος του δολαρίου στην
ελληνική οικονομία, αυτές νομίζω ότι εστιάζονται περισσότερο στα
μακροικονομικά μεγέθη παρά στο Χρηματιστήριο.

Σαφέστατα, το ισχυρό δολάριο συμβάλλει καθοριστικά στην άνοδο του πληθωρισμού,
λόγω κυρίως των αυξήσεων στις τιμές του πετρελαίου και των λοιπών πρώτων υλών.
Επίσης, συμβάλλει στην επιδείνωση του εμπορικού ισοζυγίου, εφ’ όσον οι
εισαγωγές καθίστανται ακριβότερες, καθώς και στην αύξηση του δημόσιου χρέους,
στον βαθμό που αυτό έχει συναφθεί σε δολάρια.

Πρόσφατα, όμως, ακούστηκε και η άποψη ότι η άνοδος του δολαρίου έναντι της
δραχμής κάνει τις ελληνικές μετοχές φθηνότερες για τους Αμερικανούς επενδυτές,
άρα είναι πιθανόν να έχουμε εισροή διεθνών κεφαλαίων στο ελληνικό
Χρηματιστήριο. Προσωπικά, δεν συμμερίζομαι αυτή την άποψη.

Οι διεθνείς επενδυτές αναζητούν μετοχές, τις οποίες θεωρούν φθηνές λόγω των
θεμελιωδών μεγεθών των συγκεκριμένων εταιρειών και των προοπτικών τις οποίες
αυτές παρουσιάζουν, και όχι λόγω του νομίσματος στο οποίο αυτές εκφράζονται.

Είναι δε συνήθης η πρακτική των διεθνών επενδυτών, όταν αγοράζουν μετοχές σε
διάφορα νομίσματα, να κατοχυρώνονται έναντι του συναλλαγματικού κινδύνου που
παρουσιάζουν αυτά τα νομίσματα χρησιμοποιώντας τα περίφημα παράγωγα προϊόντα
(συμβόλαια futures κ.λπ.).

Με άλλα λόγια, οι διεθνείς επενδυτές επιδιώκουν να αποκομίσουν κέρδη από την
καλή πορεία των μετοχών που επιλέγουν και όχι από το νόμισμα στο οποίο αυτές
διαπραγματεύονται.

Αν τους ενδιαφέρει να κερδοσκοπήσουν επί του νομίσματος, υπάρχουν απλούστεροι
και αμεσότεροι τρόποι.

Αντίθετα, το ισχυρό δολάριο αποτελεί πόλο έλξης και των Ελλήνων ­ όπως και των
διεθνών επενδυτών ­ για τους λόγους που ήδη αναφέραμε, και είναι πιθανότερο να
παρατηρήσουμε στροφή ελληνικών κεφαλαίων προς τοποθετήσεις σε δολάρια παρά το
αντίστροφο. Και το ενδεχόμενο αυτό καθίσταται ακόμη σαφέστερο, αν στις 16
Μαΐου η Κεντρική Τράπεζα των ΗΠΑ προχωρήσει σε αύξηση των αμερικανικών
επιτοκίων κατά 0,25%-0,50%, όπως πολλοί αναμένουν.